Du lịch không gian - lợi và hại

Tuy thu hút nhiều sự quan tâm trong thời gian gần đây, du lịch không gian vẫn là ngành khó tiếp cận, chỉ một bộ phận cá nhân giàu có đủ khả năng mua vé.

Các công ty tư nhân đang cung cấp nhiều cơ hội bay vào không trung, từ chuyến bay ngắn lên không gian cận quỹ đạo tới kỳ nghỉ nhiều tháng trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Nhưng sự ra đời của du lịch không gian đang dấy lên một cuộc tranh cãi dữ dội: Liệu hoạt động này có giúp đưa nhân loại tới gần những vì sao hay chỉ tạo điều kiện cho người giàu có giải trí mà không cung cấp chút giá trị thực tế nào?


Bên trong máy bay vũ trụ Spaceship của Virgin Galactic với khung cảnh Trái ddất bên ngoài cửa sổ. (Ảnh: Virgin Galactic).

Lợi ích

Một số cá nhân thường được gọi là du khách không gian, tìm cách mua vé bay tới trạm ISS hoặc trạm vũ trụ Mir của Nga. Tuy nhiên, khi chương trình tàu vũ trụ con thoi kết thúc vào năm 2011, NASA hủy bỏ bất kỳ cơ hội nào khác. Bức tranh đó thay đổi với sự ra đời của những công ty bay vũ trụ tư nhân do nhiều tỷ phú đứng đầu, bao gồm SpaceX của Elon Musk, Blue Origin của Jeff Bezos và Virgin Galactic của Richard Branson.

Trong số 3 công ty nêu trên, chỉ có Virgin Galactic là đặt mục tiêu thúc đẩy du lịch không gian trong dài hạn, cung cấp những chuyến bay cận quỹ đạo ngắn tới phía trên đường Kármán, ranh giới giữa bầu khí quyển Trái ddất và vũ trụ. Hành khách trả phí có thể có trải nghiệm tương tự với Blue Origin, nhưng công ty này tập trung vào các ngành công nghiệp trên quỹ đạo. Với SpaceX, du khách có thể ở lại nhiều ngày trên quỹ đạo, nhưng cần phải vượt qua nhiều hợp đồng từ chính phủ để giành được cơ hội.

Những người ủng hộ du lịch không gian nêu ra nhiều lợi ích của ngành công nghiệp. Ví dụ, khách du lịch không gian tích cực tiến hành và tham gia vào thí nghiệm như kiểm tra ảnh hưởng của vi trọng lực lên sức khỏe con người, sự phát triển cây trồng và đặc điểm vật liệu. Đây thực sự là dữ liệu khoa học cần thu thập để đưa nhân loại tới những vì sao.

Ngoài ra với hàng trăm triệu USD tiền đầu tư đổ vào ngành công nghiệp mới, các công ty đang phát triển thiết bị, kỹ thuật, công nghệ mới để có thể bán vé bay vào không gian. Việc chở khách du lịch không gian thường xuyên bao gồm người nổi tiếng như William Shatner thu hút nhiều chú ý của truyền thông, giúp tăng sự quan tâm từ cộng đồng, tăng độ thảo luận và kinh phí.

Tác hại

Người chỉ trích du lịch không gian cho rằng đây là ngành công nghiệp chỉ phục vụ cá nhân đặc biệt giàu có. Điều đó có thể làm loãng sự quan tâm của công chúng với vũ trụ. Thay vì mở ra khả năng cho mọi người, nó có thể khiến người không quan tâm do khó tiếp cận. Do giá vé cực cao, từ hàng trăm nghìn tới hàng chục triệu USD, rất khó để hầu hết mọi người nhìn nhận giá trị của du lịch không gian như một ngành công nghiệp.

Dù một số khách du lịch không gian tiến hành thí nghiệm trong chuyến thám hiểm, những thí nghiệm đó không mang tính cách mạng hay bao gồm bất cứ thứ gì phi hành gia trên trạm ISS có thể thực hiện. Do đó, du lịch không gian không thực sự thúc đẩy hoạt động bay vũ trụ của con người theo cách có ý nghĩa nào. Trong khi vài công ty phát triển công nghệ chuyên dụng dành cho du lịch không gian, công nghệ đó không chắc có thể ứng dụng ở các hoạt động khác liên quan tới vũ trụ.

Chỉ có 60 du khách từng bay vào không gian, đại đa số mới chỉ bay trên những chuyến bay cận quỹ đạo nhắn với vài phút trong môi trường không trọng lực. Chỉ vài lần phóng mỗi năm thuộc về ngành du lịch không gian và con số sẽ không thay đổi nhiều trong vài năm tới. Nhiều khả năng đây vẫn là ngành công nghiệp phục vụ chỉ một nhóm cá nhân rất giàu có và không phải động lực chính thúc đẩy sáng tạo hoặc mở rộng.

TIN CŨ HƠN
Năm 2024, quái vật vũ trụ trong cổ văn thế kỷ XIII sẽ trở lại

Năm 2024, quái vật vũ trụ trong cổ văn thế kỷ XIII sẽ trở lại

Năm 1217, một tu sĩ người Đức nhìn lên bầu trời phía Tây Nam và nhận thấy một ngôi sao bỗng biến thành "quái vật vũ trụ", bùng cháy trong nhiều ngày.

Đăng ngày: 03/02/2026
Vật thể “không thể tin nổi” hiện về từ thế giới 10 tỉ năm trước

Vật thể “không thể tin nổi” hiện về từ thế giới 10 tỉ năm trước

Các nhà khoa học thậm chí đã vấp phải lầm lẫn lớn khi bắt đầu tìm hiểu về vật thể bí ẩn vừa làm gợn sóng không - thời gian, lóa mắt 2 kính viễn vọng không gian của NASA.

Đăng ngày: 03/02/2026
Phát hiện dấu hiệu mới của sự sống ngoài hành tinh bậc cao

Phát hiện dấu hiệu mới của sự sống ngoài hành tinh bậc cao

Brommetan hay methyl bromide (CH3Br), tồn tại song song với sinh vật Trái đất, là thứ mà các nhà khoa học nên nắm bắt lấy ở các thế giới đang được nghi ngờ là có sự sống ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 02/02/2026
Nếu được sinh ra trên Mặt trăng, con người sẽ thay đổi đến mức không ngờ

Nếu được sinh ra trên Mặt trăng, con người sẽ thay đổi đến mức không ngờ

Nếu được sinh ra trên Mặt Trăng, con người sẽ có rất nhiều thay đổi. Đây là những gì các nhà khoa học cảnh báo.

Đăng ngày: 02/02/2026
Một vật thể ma quái đang bẻ cong thiên hà chứa Trái đất

Một vật thể ma quái đang bẻ cong thiên hà chứa Trái đất

Chiếc đĩa ánh sáng khổng lồ của thiên hà Milky Way bị cong vênh và xoắn lại khó hiểu. "Hung thủ" có thể là thứ phổ biến nhất và cũng ma quái, bí ẩn nhất vũ trụ.

Đăng ngày: 02/02/2026
Điều gì sẽ xảy ra sau khi con người di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

Điều gì sẽ xảy ra sau khi con người di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng?

Tốc độ ánh sáng là tốc độ nhanh nhất được biết đến cho đến nay.

Đăng ngày: 02/02/2026
Phát hiện cùng lúc 6 hành tinh có thể sống được

Phát hiện cùng lúc 6 hành tinh có thể sống được

Dự án săn tìm hành tinh CARMENES vừa gây sốc cho các nhà khoa học khi tìm thấy 1/10 số hành tinh mới được phát hiện có dấu hiệu của nước lỏng.

Đăng ngày: 02/02/2026
Khoa Học News