Khoa Học News

Du lịch không gian - lợi và hại

Tuy thu hút nhiều sự quan tâm trong thời gian gần đây, du lịch không gian vẫn là ngành khó tiếp cận, chỉ một bộ phận cá nhân giàu có đủ khả năng mua vé.

Các công ty tư nhân đang cung cấp nhiều cơ hội bay vào không trung, từ chuyến bay ngắn lên không gian cận quỹ đạo tới kỳ nghỉ nhiều tháng trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Nhưng sự ra đời của du lịch không gian đang dấy lên một cuộc tranh cãi dữ dội: Liệu hoạt động này có giúp đưa nhân loại tới gần những vì sao hay chỉ tạo điều kiện cho người giàu có giải trí mà không cung cấp chút giá trị thực tế nào?


Bên trong máy bay vũ trụ Spaceship của Virgin Galactic với khung cảnh Trái ddất bên ngoài cửa sổ. (Ảnh: Virgin Galactic).

Lợi ích

Một số cá nhân thường được gọi là du khách không gian, tìm cách mua vé bay tới trạm ISS hoặc trạm vũ trụ Mir của Nga. Tuy nhiên, khi chương trình tàu vũ trụ con thoi kết thúc vào năm 2011, NASA hủy bỏ bất kỳ cơ hội nào khác. Bức tranh đó thay đổi với sự ra đời của những công ty bay vũ trụ tư nhân do nhiều tỷ phú đứng đầu, bao gồm SpaceX của Elon Musk, Blue Origin của Jeff Bezos và Virgin Galactic của Richard Branson.

Trong số 3 công ty nêu trên, chỉ có Virgin Galactic là đặt mục tiêu thúc đẩy du lịch không gian trong dài hạn, cung cấp những chuyến bay cận quỹ đạo ngắn tới phía trên đường Kármán, ranh giới giữa bầu khí quyển Trái ddất và vũ trụ. Hành khách trả phí có thể có trải nghiệm tương tự với Blue Origin, nhưng công ty này tập trung vào các ngành công nghiệp trên quỹ đạo. Với SpaceX, du khách có thể ở lại nhiều ngày trên quỹ đạo, nhưng cần phải vượt qua nhiều hợp đồng từ chính phủ để giành được cơ hội.

Những người ủng hộ du lịch không gian nêu ra nhiều lợi ích của ngành công nghiệp. Ví dụ, khách du lịch không gian tích cực tiến hành và tham gia vào thí nghiệm như kiểm tra ảnh hưởng của vi trọng lực lên sức khỏe con người, sự phát triển cây trồng và đặc điểm vật liệu. Đây thực sự là dữ liệu khoa học cần thu thập để đưa nhân loại tới những vì sao.

Ngoài ra với hàng trăm triệu USD tiền đầu tư đổ vào ngành công nghiệp mới, các công ty đang phát triển thiết bị, kỹ thuật, công nghệ mới để có thể bán vé bay vào không gian. Việc chở khách du lịch không gian thường xuyên bao gồm người nổi tiếng như William Shatner thu hút nhiều chú ý của truyền thông, giúp tăng sự quan tâm từ cộng đồng, tăng độ thảo luận và kinh phí.

Tác hại

Người chỉ trích du lịch không gian cho rằng đây là ngành công nghiệp chỉ phục vụ cá nhân đặc biệt giàu có. Điều đó có thể làm loãng sự quan tâm của công chúng với vũ trụ. Thay vì mở ra khả năng cho mọi người, nó có thể khiến người không quan tâm do khó tiếp cận. Do giá vé cực cao, từ hàng trăm nghìn tới hàng chục triệu USD, rất khó để hầu hết mọi người nhìn nhận giá trị của du lịch không gian như một ngành công nghiệp.

Dù một số khách du lịch không gian tiến hành thí nghiệm trong chuyến thám hiểm, những thí nghiệm đó không mang tính cách mạng hay bao gồm bất cứ thứ gì phi hành gia trên trạm ISS có thể thực hiện. Do đó, du lịch không gian không thực sự thúc đẩy hoạt động bay vũ trụ của con người theo cách có ý nghĩa nào. Trong khi vài công ty phát triển công nghệ chuyên dụng dành cho du lịch không gian, công nghệ đó không chắc có thể ứng dụng ở các hoạt động khác liên quan tới vũ trụ.

Chỉ có 60 du khách từng bay vào không gian, đại đa số mới chỉ bay trên những chuyến bay cận quỹ đạo nhắn với vài phút trong môi trường không trọng lực. Chỉ vài lần phóng mỗi năm thuộc về ngành du lịch không gian và con số sẽ không thay đổi nhiều trong vài năm tới. Nhiều khả năng đây vẫn là ngành công nghiệp phục vụ chỉ một nhóm cá nhân rất giàu có và không phải động lực chính thúc đẩy sáng tạo hoặc mở rộng.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA dùng tàu vũ trụ DART để thử nghiệm chuyển hướng một tiểu hành tinh, nhưng vô tình đánh bật 37 tảng đá lớn bay trong không gian với tốc độ 21.000km/h.

Đăng ngày: 04/06/2026
Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Dữ liệu từ NASA và ESA hé lộ một dạng hành tinh khổng lồ, cực đoan mang sức mạnh khiến ngôi sao mẹ nằm cạnh nó hồi xuân và làm sai lệch các phép đo thiên văn.

Đăng ngày: 03/06/2026
Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Hiện hành tinh đang giữ kỷ lục lớn nhất và nhẹ nhất từng được tìm thấy.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Khoa Học News