Dùng công nghệ gene trị HIV: Niềm hy vọng mới của các nhà khoa học Nga

Các nhà khoa học thuộc Đại học Khoa học Dược quốc gia Pirogov đã hợp tác với Đại học Quốc gia Moscow và các chuyên gia đến từ Trung tâm Khoa học Kulakov đã tạo ra phôi người với bộ gene xác định khả năng chống lại virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV).

Điều trị nhờ công nghệ gene

Các nhà khoa học điều chỉnh bộ gene của nhiều phôi thành một đơn bào (xygote) nhờ sự giúp đỡ từ hệ thống chỉnh sửa gene CRISPR-Cas9. Từ xygote, họ phân tách ra 32 nucleotide từ chuỗi gene CCR5 mã hóa thụ thể, giúp virus bám vào tế bào máu.

Một số người sở hữu tự nhiên biến thể gene CCR5 đặc biệt và cho thấy tăng sự tăng đề kháng đối với nhiễm HIV. Công nghệ sẽ giúp bảo vệ trẻ em thường có phản ứng tiêu cực với liệu pháp kháng virus không bị lây nhiễm từ mẹ bị HIV.

Bộ gene của phôi người không phải được điều chỉnh trên toàn phôi mà chỉ trên một zygote, được hình thành nhờ kết quả hợp nhất giữa trứng và một tế bào tinh trùng. Một zygote là tế bào đầu tiên từ cơ thể người phát triển. Theo đó, thời điểm thích hợp nhất khi chúng ta có thể thay đổi chương trình di truyền trong cơ thể là ở giai đoạn hợp tử.


Một zygote là tế bào đầu tiên từ cơ thể người phát triển.

Những thách thức phải đối mặt

Một trong những mục tiêu tiềm năng quan trọng đối với y học di truyền là tạo ra phôi kháng HIV. Trong nghiên cứu, việc chọn ra mô hình đặc biệt này không nhiều so với giải pháp của một vấn đề y khoa cụ thể, nhưng vì lợi ích phát triển công nghệ giới thiệu chính xác sự thay đổi đối với bộ gene người ở cấp độ đơn bào.

Với mô hình này, các nhà khoa học không tạo ra một kiểu gene mới, nhưng chỉ thay đổi một biến thể tự nhiên thành một biến thể khác. Một số người, hầu hết dân Bắc Âu có biến thể gene cụ thể từ thụ thể tế bào, chẳng hạn như, thụ thể chemokine 5 (CCR5), mà virus gây suy giảm miễn dịch thấy khó chịu khi cố bám vào bề mặt tế bào. CCR5 sẽ biến thành một thụ thể phòng vệ để bảo vệ tế bào người khỏi sự xâm nhập của virus. Người mang biến thể CCR5 được miễn nhiễm tự nhiên khỏi HIV.

Bản thân người nhiễm HIV ngày nay không còn là trở ngại đối với chức năng sinh sản. Các bà mẹ dùng thuốc kháng virus có thể sinh con không nhiễm HIV. Tuy nhiên, có người phản ứng với liệu pháp kháng virus do cơ thể yếu hơn, rõ ràng do tính chất đặc thù trong bộ gene của họ. Và, nếu họ muốn có con, nguy cơ sinh con nhiễm HIV sẽ cao hơn so với mức trung trung bình. Trong tương lai, y học có thể giúp những phụ nữ này bằng công nghệ tạo ra kháng thể trong thai nhi chống lại HIV để tránh nguy cơ bị lây nhiễm.

TIN CŨ HƠN
Con cái “giống” bố hay mẹ?

Con cái “giống” bố hay mẹ?

Theo các nhà khoa học, gene di truyền của bố mẹ là nhân tố quyết định chiều cao cho con.

Đăng ngày: 07/03/2026
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.

Đăng ngày: 02/03/2026
Bệnh cúm mùa là gì?

Bệnh cúm mùa là gì?

Thời gian vừa qua, thời tiết miền Bắc liên tục thay đổi thất thường khiến nhiều trẻ phải nhập viện vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu hóa.

Đăng ngày: 26/02/2026
Điểm danh những loại virus nguy hiểm nhất hành tinh

Điểm danh những loại virus nguy hiểm nhất hành tinh

Bên cạnh các virus "tử thần" như sars, ebola, hiv... vẫn còn những virus không hề kém cạnh về mức độ nguy hiểm đối với con người.

Đăng ngày: 26/02/2026
Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Rối loạn phân ly là một nhóm các rối loạn thường gặp. Tỷ lệ người mắc các rối loạn này chiếm 0,3-0,5% dân số.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Khoa Học News