Gene NPAS4 điều chỉnh khả năng của bộ não để hình thành những ký ức mới

Các nhà thần kinh học dẫn đầu bởi Yingxi Lin, làm việc tại Viện Nghiên cứu Não McGovern, Học viện Công nghệ Massachusetts, Hoa Kỳ, đã phát hiện: Khi bạn trải nghiệm sự kiện mới, gene Pnas4 (hoạt động tích cực trong vùng hippocampus của bộ não, vốn rất quan trọng trong việc hình thành những ký ức lâu dài) sẽ đóng vai trò chủ yếu trong việc kiểm soát quá trình bộ não: mã hóa những ký ức mới này bằng cách thay đổi các kết nối (bật hay khởi động nhiều gene khác trong các tế bào thần kinh) giữa các tế bào thần kinh.


Yingxi Lin

Kết quả của nghiên ứu này đã được đăng tải trên Tạp chí Science, số ra ngày 23 tháng 12 năm 2011.

Kết quả của nghiên cứu này không chỉ tiết lộ những nền tảng phân tử của sự hình thành bộ nhớ, mà nó còn giúp các nhà thần kinh học xác định chính xác vị trí của những ký ức nằm trong bộ não. Trong một thí nghiệm (các con chuột thí nghiệm bị điện giật nhẹ) nhằm tìm hiểu các cơ chế di truyền của sự hình thành bộ nhớ, các nhà khoa học nhận thấy: Để ghi nhớ những ký ức mới, gene Npas4 (được bật rất sớm trong điều kiện này) bật một loạt gene khác nhằm điều chỉnh hệ thống truyền dẫn các xung điện thần kinh bên trong bộ não bằng cách điều chỉnh sức mạnh của các khớp nối thần kinh, hoặc các kết nối giữa các tế bào thần kinh.

Hiện tại, các nhà nghiên cứu đã xác định chỉ một vài trong số hàng trăm các gene khác (có thể bị kiểm soát bởi gene Npas4). Gene Npas4 là một yếu tố phiên mã, có nghĩa là nó kiểm soát việc sao chép của các gene khác vào ARN thông tin (vật liệu di truyền mang protein xây dựng hướng dẫn từ hạt nhân đến phần còn lại của tế bào). Các thí nghiệm MIT cho thấy rằng gene Npas4 bị ràng buộc vào: việc kích hoạt các gien cụ thể (các con chuột thí nghiệm chỉ bị sợ hãi khi gene Npas4 bật các gene khác trong khu vực CA3 của vùng hippocampus trong bộ não chuột) và chỉ đạo một enzyme gọi là RNA polymerase II để bắt đầu sao chép chúng.

Trong tương lai, các nhà khoa học hy vọng sẽ xác định chính xác và gắn nhãn cho tế bào thần kinh cụ thể đang lưu trữ những ký ức cụ thể và có thể dễ dàng lấy ra khi có nhu cầu.

TIN CŨ HƠN
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News