Giải mã bức chạm khắc "bí ẩn" trên sa mạc tại Qatar
Những công trình nghệ thuật bằng đá lớn và quan trọng nhất của Qatar này đã thu hút không ít các nhà khoa học cố gắng giải mã chúng bằng nhiều giả thuyết khác nhau.
Các nhà khảo cổ tìm thấy khoảng 900 tác phẩm chạm khắc trên đá tại Al Jassasiya. (Ảnh: CNN)
Al Jassasiya là một thành phố nằm trên góc sa mạc hoang vắng và cằn cỗi tại bờ biển Đông Bắc Qatar, chứa đựng những công trình nghệ thuật bằng đá lớn và quan trọng nhất của đất nước này. Con người của nhiều thế kỷ trước đã coi một loạt các mỏm đá vôi trũng thấp nơi đây như một tấm vải đặc biệt để chạm khắc những biểu tượng, họa tiết và đồ vật xoay quanh cuộc sống thường ngày của họ. Tuy nhiên, ý nghĩa đằng sau những công trình chạm khắc ngoạn mục ấy hiện vẫn chưa thể được lý giải một cách hợp lý.
Al Jassasiya cách thủ đô hiện tại của Qatar khoảng một giờ đồng hồ đi xe về phía Bắc và gần cảng trồng lê cổ thụ Al Huwaila. Cuối năm 1973, đầu năm 1974, một nhóm người Đan Mạch do nhà khảo cổ học Holger Kapel và con trai dẫn dầu đã tiến hành khám phá và lập nên danh mục đầu tiên của khu vực này bằng những hình ảnh và bản vẽ.
Từ đó đến nay, các nhà khảo cổ học đã tìm được tổng cộng khoảng 900 tác phẩm chạm khắc trên đá tại Al Jassasiya. Chúng bao gồm nhiều loại hoa văn đặc biệt và hình ảnh những con thuyền chỉ có thể nhìn thấy được từ trên cao. Ferhan Sakal, trưởng bộ phận khai quật và quản lý tại Bảo tàng Qatar cho biết: “Nghệ thuật chạm khắc ở Al Jassasiya vô cùng độc đáo và không thể tìm thấy được ở bất kỳ nơi nào khác. Những tác phẩm này đã thể hiện sự sáng tạo và kỹ năng quan sát của các nghệ nhân làm ra chúng”.
Những dấu vết chạm khắc nổi bật tại Al Jassasiya là hai hàng hố song song. (Ảnh: CNN).
Một trong những dấu vết chạm khắc nổi bật tại Al Jassasiya là hai hàng hố song song, mỗi hàng gồm 7 hố. Có giả thuyết cho rằng những chiếc hố này đã từng được sử dụng để chơi mancala – một trò chơi phổ biến từ thời cổ đại. Tuy nhiên, nhiều người khác đã phản bác giả thuyết này bằng cách chỉ ra rằng những chiếc hố nơi đây quá nhỏ để chứa vừa bất kỳ viên đá nào, đồng thời có nhiều hố được chạm khắc trên sườn dốc – dạng địa hình bất lợi để chơi trò này.
Về ý nghĩa thực sự của các công trình, Sakal thừa nhận: “Rất khó để trả lời. Chúng tôi không có manh mối trực tiếp nào về các họa tiết được sử dụng ở Al Jassasiya. Theo tôi, chúng có thể thuộc về những nghi lễ nào đó nhưng đã quá lâu đời để giải thích được. Các tác phẩm này có thể không được thực hiện cùng lúc với nhau”.
Sau khi được phát hiện, Al Jassasiya thu hút sự chú ý toàn cầu. Các nhà khảo cổ đã kiểm tra niên đại. Tuy nhiên, họ cũng chưa xác định được những tranh khắc đá này bao nhiêu tuổi.
“Có rất nhiều giả thuyết về thời gian hình thành của điêu khắc đá Al Jassasiya. Người thì nói, nó phải từ thời kỳ đồ đá mới, người lại bảo nó thuộc cuối thời kỳ Hồi giáo. Cá nhân tôi cho rằng, các điêu khắc này không được tạo ra cùng một lúc” - Ferhan Sakal nói.
Khoảng 10 năm trước, các nhà khảo cổ học Qatar từng báo cáo kết quả kiểm tra 9 bức tranh khắc đá Al Jassasiya. Họ cho biết, không có bằng chứng nào xác nhận chúng đã vài trăm năm tuổi. Điều này có nghĩa, điêu khắc đá Al Jassasiya có khả năng là tác phẩm của thời kỳ trung – hiện đại.
Các chuyên gia tham gia nghiên cứu khu vực Al Jassasiya đều đồng ý với quan điểm cho rằng không thể nhận định một cách chắc chắn về khoảng thời gian và người tạo ra những tác phẩm bằng đá tại Al Jassasiya. Họ cũng cho rằng những tác phẩm này đều vô cùng đặc biệt và một trong những thứ đặc biệt nhất phải kể đến những con thuyền.
“Chúng tôi không có manh mối nào về các họa tiết được khắc ở Al Jassasiya”, Sakal buồn bã. Tính tới hiện tại, Qatar vẫn mù tịt về tác giả, ý nghĩa và mục đích của các điêu khắc đá.
Nghệ thuật chạm khắc ở Al Jassasiya vô cùng độc đáo. (Ảnh: CNN).
Hầu hết những con thuyền nhìn từ trên cao xuống đều có hình con cá với đuôi nhọn và hàng mái chèo, được chạm khắc bằng một loại công cụ kim loại nhọn. Các chi tiết trên sườn thuyền cùng nhiều lỗ cắt ngang cho thấy cột buồm của thuyền có độ chắc chắn. Một vài trong số đó được trang bị thêm chi tiết về mỏ neo Ả Rập truyền thống hoặc mỏ neo Châu Âu.
Frances Gillespie và Faisal Abdulla Al Naimi, tác giả của một cuốn sách về những điều bị ẩn giấu tại Qatar lưu ý: “Thuyền đóng một vai trò quan trọng trong tín ngưỡng của các dân tộc cổ đại, được coi là phương tiện để di chuyển sang thế giới bên kia, điển hình là câu chuyện người lái đò Charon chở linh hồn người chết qua sông Styx để đến cõi tử trong thần thoại Hy Lạp. Đây có thể là ý nghĩa đằng sau những bức chạm khắc thuyền này”.
Tìm hiểu quá trình xác chết phân hủy dưới nước
Chúng ta đều biết rằng, cái chết thường được định nghĩa là sự chấm dứt các hoạt động của một sinh vật sống, hoặc ngừng vĩnh viễn mọi hoạt động sống của một cơ thể.
Chuyện gì sẽ xảy ra nếu đặt vật bằng nhôm vào lò vi sóng?
Nếu cho kim loại vào lò vì sóng, chúng sẽ tương tự như một tấm gương. Các tấm kim loại này sẽ phản xạ sóng viba.
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh
Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.
Những sự thật thú vị về Valentine không phải ai cũng biết
Dưới đây là một số điều thú vị xoay quanh ngày Lễ Valentine mà có thể không phải ai cũng biết.
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới
Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.
Các thanh gươm sắc bén và lợi hại của dân tộc Việt Nam một thời
Lịch sử chiến trận của Việt Nam đã tạo ra những thanh gươm sắc bén đáp ứng nhu cầu thời đại, giúp bảo vệ bờ cõi dân tộc trước các thế lực ngoại xâm.
