Giải mã câu hỏi hóc búa về "sức sống quật cường" của lá cỏ

Cỏ có thể bị cắt xén thường xuyên, cũng như bị tiêu thụ nhiều lần bởi các loài động vật ăn cỏ như trâu, bò, cừu… nhưng vẫn tiếp tục mọc trở lại.

Sức mạnh tái sinh của cỏ từ lâu đã là một bí ẩn, được cho là nằm ở hình dạng đặc biệt của lá, nhưng điều đó được hình thành như thế nào, có tác động cụ thể ra sao, thì khoa học vẫn chưa thể có câu trả lời.


Cỏ có thể mọc lại nhiều lần dù bị cắt xén, hoặc động vật ăn cỏ gặm gần hết.

Mới đây, nhóm nghiên cứu của Trung tâm John Innes, phối hợp với Đại học Cornell và Đại học California, Berkley và Đại học Edinburgh làm sáng tỏ bí ẩn về sự hình thành lá cỏ bằng cách sử dụng các kỹ thuật di truyền phát triển và mô hình tính toán mới nhất.

"Sự hồi sinh của lá cỏ là một bài toán hóc búa", Giáo sư Enrico Coen - một trong những tác giả của nghiên cứu cho biết. "Bằng cách xây dựng và thử nghiệm nhiều mô hình khác nhau cho quá trình tiến hóa và phát triển, chúng tôi cho rằng các lý thuyết hiện tại về cỏ có thể sẽ không còn chính xác. Điều này cũng loại bỏ một quan niệm đã hình thành từ thế kỷ 19".

Theo nghiên cứu, thực vật đơn tính, bao gồm họ cỏ, được tạo thành bởi cấu trúc có lá bao quanh thân từ gốc, cũng như có các đường gân song song xuyên suốt.

Cấu trúc này rất khác biệt so với các loài thực vật có hoa khác, điển hình như các cây họ đậu, cây bụi, và nhiều cây trồng thông thường khác… khi chúng có lá được tách ra khỏi thân nhờ cuống, gọi là cuống lá.

Trong khi đó ở cỏ, phần gốc của lá có cấu trúc dạng ống, gọi là bẹ. Lớp vỏ bọc cho phép cây tăng chiều cao trong khi vẫn giữ được ngọn mọc của nó sát mặt đất, bảo vệ nó khỏi lưỡi cắt của máy cắt cỏ, hoặc răng cửa của động vật ăn cỏ.

"Nhổ cỏ phải nhổ tận gốc" - một câu thành ngữ nổi tiếng có nguồn gốc từ tiếng Hán, cũng cho thấy một phần đúng về điều này, khi phần ngọn duy trì sự sống của cỏ nằm ở vị trí sát gốc, thậm chí ẩn dưới lớp đất, để bảo vệ nó khỏi những tác động có hại.

Nghiên cứu về cỏ cũng cho thấy các quy luật sinh trưởng đơn giản, dựa trên một mô hình phát triển gene phổ biến, có thể tạo ra sự đa dạng đáng kể của các hình dạng lá khác nhau trong tự nhiên.

TIN CŨ HƠN
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Vào thời điểm con gián làm sạch cơ thể mình xong, nọc độc của tò vò ngọc lục bảo đã hoàn toàn chiếm lấy ý chí của nó.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News