Giải mã đợt phun trào núi lửa bí ẩn ở thế kỷ 13

Các nhà khoa học vừa cho biết đã giải mã bí ẩn về ngọn núi lửa đã gây ra vụ phun trào kinh hoàng ở thế kỷ 13.

Sự kiện xảy ra hồi năm 1257 với vụ phun trào cực lớn, đến nỗi tro bụi của nó ngày nay còn hiện diện trong băng ở tận Bắc cực và cả Nam cực.

Trong khi các văn bản thời Trung cổ ở châu Âu ghi nhận tình trạng khí hậu lạnh đột ngột và mùa màng thất bát.

BBC ngày 30/9 dẫn kết quả nghiên cứu mới nhất đăng trên tạp chí PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) cho biết một nhóm chuyên gia quốc tế đã xác định nơi gây ra thảm họa trên chính là núi lửa Samalas trên đảo Lombok ở Indonesia.

Hiện nay, núi lửa Samalas chỉ còn lại là một cái hồ rộng lớn của miệng núi lửa ban đầu.


Miệng núi lửa Samalas ở Indonesia, ngày nay là một hồ nước lớn - (Ảnh: IPGP)

Kết quả trên được đưa ra sau khi nhóm nghiên cứu thực hiện việc so sánh tính chất hóa học giữa tro bụi của vụ phun trào hồi năm 1257 còn giữ lại trong băng ở vùng cực và dữ liệu thu thập được tại khu vực Lombok, cũng như tìm hiểu biên niên sử ở Vương quốc Lombok trong thời gian thế kỷ 13.

"Bằng chứng là rất vững chắc và đầy thuyết phục", Giáo sư Clive Oppenheimer, thuộc Đại học Cambridge (Anh) nói với BBC.

Đồng sự của ông là Giáo sư Franck Lavigne, thuộc Đại học Pantheon-Sorbonne (Pháp) nói thêm là "Chúng tôi làm công việc gần giống như là một cuộc điều tra hình sự".

BBC cho biết thảm họa núi lửa năm 1257 trong những báo cáo trước đó từng được cho là khởi nguồn từ núi lửa ở Mexico, Ecuador hay New Zealand.

Tuy nhiên qua các nghiên cứu địa hóa học thì núi lửa ở các quốc gia trên không đáp ứng được và chỉ có Samalas là có thể thích hợp để "điền vào tất cả các ô trống", các nhà nghiên cứu cho hay.

Theo nghiên cứu mới thì ngọn núi lửa Samalas khi bùng nổ hồi năm 1257 đã tống vào không gian tro đá với khối lượng đến 40km khối, và cột tro bụi bay lên độ cao ít nhất 40km rồi phủ xuống khắp hành tinh, vươn đến châu Âu và để lại tàn tích trong các lớp băng vùng cực...

Đợt bùng phát này đã tác động mạnh đến khí hậu toàn cầu, khiến thời tiết trở nên tồi tệ với trời lạnh, mưa không ngừng gây lũ lụt và làm thiệt hại lớn về mùa màng.

TIN CŨ HƠN
Tại sao nhiệt độ cao khiến máy bay khó cất cánh?

Tại sao nhiệt độ cao khiến máy bay khó cất cánh?

Nhiệt độ gia tăng trên Trái đất đang khiến máy bay khó cất cánh hơn ở một số sân bay, đặt ra thách thức khác cho ngành hàng không dân dụng.

Đăng ngày: 22/04/2026
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 05/04/2026
Tại sao lại có mưa đá, cách phòng tránh mưa đá

Tại sao lại có mưa đá, cách phòng tránh mưa đá

Tại sao lại có mưa đá và có cách nào dự đoán cũng như phòng tránh mưa đá không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp thắc mắc trên cho bạn.

Đăng ngày: 03/04/2026
Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa?

Khí hậu nước ta rất độc đáo: khí hậu nóng nhưng không khô hạn như Tây Nam Á, Bắc Phi. Nóng ẩm nhưng không nóng ẩm quanh năm như các quần đảo ở Đông Nam Á.

Đăng ngày: 22/03/2026
Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là gì?

Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.

Đăng ngày: 21/03/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 18/03/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 17/03/2026
Khoa Học News