Giải mã hàng triệu hố bí ẩn dưới đáy Biển Bắc

Các hố rộng từ vài mét tới 60m rải rác khắp đáy biển ngoài khơi Đức ban đầu được cho là hình thành do khí methane, nhưng thực chất nó được tạo bởi cá heo chuột.

Dưới làn nước đục ngầu của Biển Bắc, những hố nông nằm rải rác trên đáy biển. Các hố này có hình tròn hoặc bầu dục với chiều rộng từ vài mét tới hơn 60m, nhưng chỉ sâu 11m. Một số hố thậm chí hợp nhất với nhau, tạo ra vùng trũng giống sơ đồ tập hợp. Hố nông như vậy thường hình thành khi chất lỏng chứa methane hoặc loại nước ngầm khác sủi lên từ lớp bồi tích. Nhưng nghiên cứu công bố trên tạp chí Communications Earth & Environment chỉ ra hàng nghìn, thậm chí hàng triệu hố ở Biển Bắc có thể là tác phẩm khi cá heo chuột kiếm ăn. Kết quả nghiên cứu cho thấy cá heo chuột và nhiều động vật khác có thể đóng vai trò lớn trong định hình đáy biển, Live Science hôm 27/2 đưa tin.


Những hố nông dưới đáy Biển Bắc ban đầu được cho là do khí methane rò rỉ. (Ảnh: Jens Schneider von Deimling).

Trong nhiều năm, nhà khoa học địa chất Jens Schneider von Deimling ở Đại học Kiel nghi ngờ hố nông ở Biển Bắc có phải do khí methane rò rỉ gây ra hay không. Đáy Biển Bắc cấu tạo từ cát xốp và có dòng hải lưu mạnh, không phù hợp để khí methane tích tụ trong lớp bồi tích. Ngiên cứu lập bản đồ thông qua máy đo hồi âm không phát hiện khí methane.

Nhằm hiểu rõ hơn những hố nông bí ẩn, nhóm nghiên cứu sử dụng máy đo hồi âm đa chùm, cho phép khảo sát đáy biển ở độ phân giải cao. Công cụ mới giúp các nhà nghiên cứu kiểm tra hình dáng hố chi tiết tới cỡ centimet. Máy đo hồi âm đa chùm hé lộ trên thực tế, hố nông không có dạng hình nón như trong trường hợp khí methane giải phóng qua lớp bồi tích, theo Schneider von Deimling. Bất kể chiều rộng, các hố đều sâu khoảng 11 cm.

Khi tìm kiếm nguyên nhân tạo ra hố nông, Schneider von Deimling tham khảo ý kiến của một người bạn là nhà sinh vật học kiêm thợ lặn. Nhờ đó, ông biết cá heo chuột (Phocoena phocoena) thường sục sạo đáy biển để đánh hơi cá chình cát. Sau cuộc gọi, Schneider von Deimling hợp tác với các nhà sinh vật học nghiên cứu cá heo chuột.

Nhóm nghiên cứu sử dụng mô hình có sẵn để dự đoán môi trường sống của cá heo chuột và cá chình cát cùng dữ liệu về dòng hải lưu. Cả cá heo chuột và cá chình cát đều sống ở nơi có dòng hải lưu mạnh. Các nhà nghiên cứu nhận thấy môi trường sống của chúng trùng lặp với khu vực nghiên cứu. Ở bất cứ nơi nào dự đoán tìm thấy cá heo chuột và cá chình cát, họ đều tìm thấy nhiều hố hơn. Những hố lớn được tạo bởi cá heo chuột và bị dòng hải lưu đại dương xói mòn.

Hiện nay, nhóm nghiên cứu đang làm việc với các nhà khoa học ở Ireland để xác nhận dự đoán của họ về vị trí hố dựa trên môi trường sống của cá heo chuột ngoài Biển Bắc. Nghiên cứu liên ngành kiểu này có thể giúp nhà sinh vật học tìm hiểu nhiều hơn về hành vi động vật. Việc hiểu rõ hố nông ở đáy biển hình thành như thế nào rất quan trọng đối với xác định nguy cơ dưới nước. Hố tạo bởi khí methane rò rỉ có thể là dấu hiệu mối đe dọa từ mảng kiến tạo. Nếu các nhà khoa học nhận biết hố tạo bởi sinh vật sống, họ có thể dập tắt lo ngại về hoạt động kiến tạo.

TIN CŨ HƠN
Những loài cá tàng hình độc đáo

Những loài cá tàng hình độc đáo

Việc nghiên cứu khả năng phản ánh sáng phân cực của cá sẽ giúp con người sáng chế các vật dụng “tàng hình” trong tương lai.

Đăng ngày: 14/01/2026
Vùng biển bí ẩn được ví với Bermuda: 4 bề không gió nhưng tàu thuyền qua là biến mất kỳ lạ

Vùng biển bí ẩn được ví với Bermuda: 4 bề không gió nhưng tàu thuyền qua là biến mất kỳ lạ

Không chỉ một vùng biển kỳ lạ được bao quanh bởi 4 dòng hải lưu, Sargasso còn được nhắc đến liên tục bởi nó có liên quan tới những vụ mất tích bí ẩn của nhiều tàu thuyền đi qua đây.

Đăng ngày: 11/01/2026
Phát hiện cá mập Úc và New Guinea tiến hóa thêm chân, có thể đi săn mồi ở vùng nước nông

Phát hiện cá mập Úc và New Guinea tiến hóa thêm chân, có thể đi săn mồi ở vùng nước nông

Các nhà khoa học đã phát hiện ra 9 loài cá mập epaulette ở vùng biển ven biển gần phía bắc Australia và New Guinea. Khi thủy triều rút, chúng sử dụng vây ngực và vây bụng để "đi bộ" và săn mồi.

Đăng ngày: 09/01/2026
Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Gulf Stream, dòng nước ấm từ vịnh Mexico qua Đại Tây Dương đến châu Âu, liệu sẽ biến mất hay không? Các nhà khoa học tỏ ra lo lắng. Dòng hải lưu này giúp các vùng dọc theo đại dương ở châu Âu được ấm hơn, nay đã yếu đi. Đây là hậu quả của t

Đăng ngày: 03/01/2026
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Thật là thú vị khi những động vật lớn nhất sống dưới biển không phải là cá mà là thú (động vật có vú).

Đăng ngày: 30/12/2025
Cá heo cái hình thành

Cá heo cái hình thành "nhóm trông trẻ" khi nuôi dạy con

Mỗi đàn cá heo có các nhóm nhỏ có chức năng trông trẻ, bao gồm các cá mẹ và cá con. Cá heo cái thậm chí còn chăm sóc cho con của những cá mẹ khác.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News