Hố hình phễu khổng lồ và mối hiểm họa địa chất khó lường

Các nhà khoa học dự đoán rằng hiện tượng bất thường này sẽ còn xảy ra với tần suất ngày càng dày đặc trong tương lai.

Trái đất thường xuyên chứng kiến những hiện tượng lạ khiến bạn vô cùng kinh ngạc khi được "mắt thấy tai nghe".


Miệng hố bí ẩn ở Siberia. (Ảnh: AP)

Một trong số đó là những hố sâu khổng lồ có hình phễu, rộng từ 50 - 100m. Xung quanh hố là đất đá và các mảnh băng vỡ vụn, khiến người ta nghĩ rằng đây là hậu quả của một vụ va chạm thiên thạch.

Tuy nhiên, nhận định này là hoàn toàn sai lầm. Các nhà khoa học đã vào cuộc và nhanh chóng giải thích được toàn bộ câu chuyện đằng sau những chiếc hố bí ẩn.

Hóa ra, đây là hiện tượng tự nhiên, có tên khoa học "cryovolcanism" (tạm dịch: phun trào băng giá). Chúng thường xảy ra tại những vùng có khí hậu lạnh giá và khắc nghiệt nhất trên Trái Đất, như Siberia, với nhiệt độ trong mùa đông có thể xuống tới mức -39 độ C.


Hình ảnh mô tả lại hiện tượng vụ nổ "cryovolcanism". (Ảnh: NASA)

Vào mùa hè, các vụ phun trào băng giá hình thành ngay phía bên dưới mặt đất, do sự chênh lệch nhiệt độ giữa phần bề mặt (nóng) và bên dưới lớp đất (lạnh). Hệ quả dẫn tới một vụ nổ khí, thường là khí metan lâu ngày bị nén kín bởi khối băng dưới lòng đất.

Năm 2017, một trong những vụ nổ "cryovolcanism" đã được người dân địa phương ở Siberia chứng kiến, khi một ụ đất nhô lên cao như một quả đồi trước khi nó phát nổ.

Vụ nổ ném đất và các mảnh băng vỡ ra xung quanh hàng trăm mét, tạo ra những hố sâu tới hàng chục mét và rộng lên tới 100m.


Miệng hố rộng 40 mét phát hiện năm 2014 được cho là tạo thành từ một vụ nổ "cryovolcanism".

Các nhà khoa học cũng dự đoán rằng vụ nổ "cryovolcanism" sẽ còn xảy ra với tần suất ngày càng dày đặc trong tương lai.

Nguyên nhân là bởi biến đổi khí hậu toàn cầu, đặc biệt là sự ấm lên đang làm tan các lớp băng vĩnh cửu dưới mặt đất và làm trầm trọng thêm nguy cơ xuất hiện của các hiểm họa địa chất.

Trong đó, các khu vực lãnh nguyên Bắc Cực, phía bắc vùng Tây Siberia là vùng chứa nhiều điều kiện hoàn hảo cho các vụ nổ "cryovolcanism" được hình thành.

TIN CŨ HƠN
May bay tiếp dầu trên không như thế nào?

May bay tiếp dầu trên không như thế nào?

Ngày 22/7/1948, ba chiếc máy bay B-29 của Mỹ cất cánh từ căn cứ không quân Davit- Mongson tiến hành bay thử nghiệm bay vòng quanh thế giới. Trong quá trình bay, có hai chiếc hạ cánh 8 lần, mất 15 ngày mới hoàn thành 32.187km vòng quanh thế giới. 9 năm sau, ng

Đăng ngày: 26/03/2026
Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Dù đã không còn hoạt động, nhưng Mont vẫn đang giữ danh hiệu con tàu lớn nhất thế giới.

Đăng ngày: 25/03/2026
9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

Thuyết tiến hóa của Darwin đóng vai trò rất lớn trong việc giải thích nguồn sống sự sống và sự phát triển của các loài sinh vật qua tiến hóa. Nhưng học thuyết của Darwin cũng gặp phải vô số những phản biện của giới khoa học.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Trong lịch sử có rất nhiều nhà khoa học thiên tài với rất nhiều phát minh đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhân loại. Dưới đây là 10 người có nhiều phát minh quan trọng nhất.

Đăng ngày: 23/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Sức mạnh hủy diệt của bom nguyên tử (bom hạt nhân) bắt nguồn từ những hạt nhân nhỏ bé proton, neutron và electron.

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News