Giới khoa học đã chụp được ảnh "thần chết"

Các nhà khoa học Anh đã chụp được ảnh cái chết đang lan ra như một dải sóng khắp cơ thể của một con giun, bằng cách nghiên cứu sự phát huỳnh quang màu xanh dương di chuyển qua từng tế bào, tới khi toàn bộ sinh vật bị chết.

Các nhà nghiên cứu đến từ Quỹ Wellcome Trust và Hội đồng nghiên cứu Công nghệ sinh học và Sinh vật học (BBSRC) ví sự lan tỏa của dải sáng màu xanh dương di chuyển khắp cơ thể của con giun như thần chết đang cầm lưỡi hái cướp đi sinh mạng của nạn nhân.


Cái chết như dải sóng màu xanh lan tỏa khắp cơ thể con giun. (Ảnh: Daily Mail)

Khi các tế bào đơn lẻ chết, chúng làm khởi phát một phản ứng chuỗi hóa học dẫn đến sự tan vỡ các thành phần tế bào và tích tụ các mảnh vụn phân tử. Các cơ chế phân tử của quá trình này đã được hiểu tương đối rõ ở cấp độ tế bào nhưng chúng ta vẫn không biết nhiều về cách cái chết lan tỏa khắp sinh vật cho tới khi chấm dứt hoàn toàn sự sống.

Ở loài giun, sự lan tỏa của cái chết có thể nhìn thấy dễ dàng dưới kính hiển vi khi một dải sóng huỳnh quang màu xanh dương dịch chuyển qua ruột của nó.

Theo báo cáo nghiên cứu đăng tải trên trang PLoS Biology, quá trình phát huỳnh quang này do một chuỗi phản ứng hóa sinh gây chết tế bào có tên gọi là "tình trạng hoại tử" gây ra. Và sự lan truyền của nó khắp cơ thể sinh vật phụ thuộc vào việc phát tín hiệu canxi.

Giáo sư David Gems thuộc Viện Sức khỏe Lão hóa, Đại học College London, người đứng đầu nghiên cứu, nhấn mạnh: "Chúng tôi đã nhận diện được chuỗi phản ứng hóa học của sự tự phá hủy, làm lan truyền cái chết tế bào ở giun ... Chúng tôi phát hiện khi phong tỏa chuỗi phản ứng này, chúng tôi có thể trì hoãn cái chết do tình trạng căng thẳng gây ra, chẳng hạn như bệnh nhiễm trùng. Dẫu vậy, chúng tôi không thể làm chậm cái chết do tuổi già. Điều này ám chỉ rằng, sự lão hóa gây tử vong thông qua một loạt quá trình song song".


Cơ chế lây lan hoại tử ở giun cũng tương tự như ở động vật có vú. (Ảnh: Daily Mail)

Các cơ chế liên quan ở giun tương tự như những gì diễn ra ở động vật có vú. Do đó, nhóm nghiên cứu tin rằng, công trình của họ rốt cuộc có thể chứng minh là một mô hình hữu ích để tìm hiểu về cái chết ở người và có lẽ sẽ dẫn tới việc tăng tuổi thọ của chúng ta.

Nguồn phát huỳnh quang màu xanh dương từng được cho là một chất có tên gọi là mỡ nâu, vốn cũng phát ra thứ ánh sáng có màu sắc tương tự và có liên quan đến sự lão hóa do nó tích lũy cùng với sự gia tăng thương tổn ở phân tử. Tuy nhiên, các nhà khoa học hiện nhận định, "thủ phạm" là một phân tử khác - axít anthranilic. Nghiên cứu cũng phủ nhận sự liên quan của mỡ nâu.

Giáo sư Gém nói thêm: "Các khám phá đã dấy lên sự hoài nghi đối với giả thuyết rằng, quá trình lão hóa đơn giản là hậu quả của sự tích lũy tổn hại phân tử. Chúng ta cần phải tập trung vào các sự cố sinh học xảy ra trong quá trình lão hóa và cái chết để hiểu đúng cách thức có thể can thiệp vào những quá trình này".

TIN CŨ HƠN
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Bạn có biết, giường ngủ không chỉ đơn thuần là thiên đường của mình bạn. Thực tế, có rất nhiều loài sinh vật đang hàng ngày ngủ chung giường với bạn. Đáng sợ hơn, khi bạn đang tận hưởng những giấc mơ đẹp thì đó là lúc chúng hoành hành, quậy phá.

Đăng ngày: 04/01/2026
10 câu nói càng đọc càng thấm của Galileo Galilei -

10 câu nói càng đọc càng thấm của Galileo Galilei - "Cha đẻ của Khoa học hiện đại"

Galileo Galilei (1564-1642) là một nhà thiên văn học, vật lý học, toán học và triết học người Ý, người đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng khoa học.

Đăng ngày: 01/01/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 30/12/2025
Loài bọ bị kẻ thù nuốt vẫn thoát nhờ vũ khí đặc biệt

Loài bọ bị kẻ thù nuốt vẫn thoát nhờ vũ khí đặc biệt

Với chiếc lưỡi dài lợi hại, cóc, ếch thường không khó khăn khi bắt côn trùng ăn. Tuy nhiên lần này chúng gặp phải đối thủ đáng gờm.

Đăng ngày: 29/12/2025
Việt Nam vinh dự sở hữu 3 trong 10 loại quả hiếm nhất thế giới

Việt Nam vinh dự sở hữu 3 trong 10 loại quả hiếm nhất thế giới

Trong danh sách 10 loại trái cây được bình chọn là ngon và hiếm nhất thế giới, thì có tới 5 loại quả xuất hiện ở Việt Nam nhưng trong đó có 3 loại quả có nguồn gốc từ vùng Đông Nam Á.

Đăng ngày: 27/12/2025
Bí quyết giữ hoa đào tươi lâu trong dịp Tết

Bí quyết giữ hoa đào tươi lâu trong dịp Tết

Bí quyết nhỏ sau đây sẽ giúp bạn cách nuôi dưỡng nụ, giữ hoa đào tươi lâu, được bền hoa và bông nở đẹp trong những ngày Tết.

Đăng ngày: 27/12/2025
Khoa Học News