Khoa Học News

Hai chiếc đồng hồ đi ngược nhau vòng quanh thế giới, về nhà không còn chỉ cùng một giờ

Bạn có biết, hai chiếc đồng hồ đi vòng quanh thế giới theo 2 hướng ngược nhau, sẽ cho ra kết quả khác nhau khi đem ra đối chiếu?

Một trong những thí nghiệm hết sức nổi tiếng về thuyết tương đối của Einstein, có lẽ là thí nghiệm Hafele-Keating, được thực hiện vào tháng 10 năm 1971. Thí nghiệm này do nhà vật lý Joseph C. Hafele và phi hành gia Richard E. Keating thực hiện. Họ mang theo 4 chiếc đồng hồ nguyên tử Cesium bay 2 vòng xung quanh thế giới: một lần xuất phát về hướng Đông, và một lần hướng Tây. Khi đem so sánh với nhưng chiếc đồng hồ đặt tại đài quan sát Hải quân Hoa Kỳ, họ phát hiện thấy sự chênh lệch về mặt thời gian, và kết quả này có vẻ phù hợp với thuyết tương đối.

"Tháng 10 năm 1971, 4 chiếc đồng hồ nguyên tử Cesium được đặt trên 2 chuyến bay vòng quanh thế giới, một chuyến đi về hướng Đông, một chuyến đi về hướng Tây, để thử nghiệm thuyết tương đối của Einstein với đồng hồ vĩ mô. Theo giả thuyết, khi so sánh với đồng hồ đối chiếu đặt tại đài quan sát Hải quân, chiếc đồng hồ đi về hướng Đông sẽ có thời gian co là 40 ± 23 phần tỷ giây, và thời gian giãn ở chiếc đồng hồ đi về hướng Tây là 275 ± 21 phần tỷ giây. Kết quả thực tế, thời gian co là 59 ± 10 phần tỷ giây, còn thời gian giãn là 273 ± 7 phần tỷ giây, với sai số nằm trong khoảng chấp nhận được".


Chiếc đồng hồ sử dụng trong thí nghiệm Hafele-Kieting.

Trong bài viết của mình về thuyết tương đối hẹp năm 1905, Albert Einstein cũng có đề ra một phép thử cho giả thuyết: "Chúng ta có thể đưa ra kết luận rằng, một chiếc đồng hồ đặt tại đường xích đạo, sẽ chậm hơn, dù chỉ một khoảng rất nhỏ thôi, so với chiếc đồng hồ đặt tại một trong hai đầu cực - trong các điều kiện tương đồng với nhau". Nhưng lúc bấy giờ, thuyết tương đối của Einstein vẫn chưa phát triển toàn diện, nên ông không nhận ra được rằng, thí nghiệm như vậy khi thực hiện, sẽ cho ra kết quả tương đồng với nhau. Bởi lẽ, bề mặt Trái đất là đẳng thế trọng lực (gravitational equipotential), vậy nên tác động của động học sẽ bù trừ với khoảng giãn nở trọng lực của thời gian.

Đến nay, thí nghiệm Hafele-Keating đã được thực hiện lại bằng các phương tiện hiện đại và chính xác hơn. Các nhà vật lý học, từ năm 1970, cũng dần đi đến đồng thuận rằng, tác động của lực hấp dẫn, và của động lực học lên thời gian hoàn toàn có cơ sở, từ đó bác bỏ được những lời chỉ trích thí nghiệm này trước đây.

TIN CŨ HƠN
Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Đằng sau những lớp sơn, lớp màu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng toàn thế giới là những hình họa mà họa sĩ đang muốn tìm cách giấu đi.

Đăng ngày: 10/06/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 09/06/2026
Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

"Đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi" là luật giao thông phổ biến khắp nơi trên thế giới. Nhưng ít ai biết rằng trong quá khứ không phải là xanh là đi, đỏ là dừng và vàng là đi chậm.

Đăng ngày: 06/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 30/05/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News