Hé lộ bí mật giúp Trung Quốc xây dựng thần tốc đập vòm lớn nhất thế giới

Đập vòm Bạch Hạc Than lớn nhất thế giới ở Trung Quốc được xây dựng với tốc độ thần tốc, đáng kinh ngạc.

Đập thủy điện Bạch Hạc Than đang được xây dựng ở tỉnh Tứ Xuyên, đông nam Trung Quốc - đồng thời cũng là đập vòm lớn nhất thế giới - sẽ được hoàn thành và đưa vào sử dụng vào ngày 1.7, đúng dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Nằm chắn ngang con sông Kim Sa - thượng lưu của sông Dương Tử - đập Bạch Hạc Than hình thành nên từ hơn 8 triệu mét khối bê tông và có độ cao gần 300 mét và tiêu tốn tới 170 tỉ nhân dân tệ (tương đương 26,1 tỉ USD). Công trình dự kiến sẽ sản xuất ra 62 terawatt giờ điện mỗi năm - một lượng điện năng lớn gấp 16 lần đập Hoover ở Mỹ. Nó được kỳ vọng sẽ cung cấp điện năng cho các ngôi nhà, tòa cao ốc và nhà máy ở tận những nơi xa xôi như Giang Tô, cách đó hơn 2.000 km về phía đông.


Đập Bạch Hạc Than là đập thủy điện lớn thứ 2 ở Trung Quốc, sau đập Tam Hiệp. (Ảnh: Tân Hoa Xã).

Con đập này gây chú ý không phải ở tầm vóc khổng lồ của nó mà chính là tốc độ triển khai dự án thần tốc khiến không ít chuyên gia phải trầm trồ kinh ngạc. Ngay cả khi Trung Quốc là một quốc gia mà việc xây dựng các cơ sở hạ tầng với tốc độ nhanh chóng đã trở thành quy chuẩn. Bất chấp những khó khăn về mặt kỹ thuật do địa hình xa xôi và hiểm trở, đập Bạch Hạc Than chỉ mất 4 năm để xây dựng.

Để so sánh, đập Tam Hiệp, với chiều cao thấp hơn và vị trí thuận tiện hơn, đã mất tới 8 năm để hoàn thành. Tính về công suất phát điện, Tam Hiệp vẫn là đập thủy điện lớn nhất thế giới, Bạch Hạc Than chỉ đứng ở vị trí thứ 2 nhưng lại có cấu trúc vòm phức tạp hơn, để thích ứng với hẻm núi sâu.

Theo các chuyên gia xây dựng của dự án, bí mật làm nên sự khác biệt của dự án Bạch Hạc Than là việc áp dụng rộng rãi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Hầu hết tất cả nhân sự liên quan - từ công nhân hiện trường đến kỹ sư, giám sát chất lượng và quản lý cấp cao - đều được điều hành bởi một hệ thống AI thông minh mỗi ngày.

Trước đây, mọi quyết định điều hành hoàn toàn phụ thuộc vào các nhà quản lý dự án, nhưng ngay cả người quản lý có kinh nghiệm và chăm chỉ nhất cũng không thể xử lý tất cả các luồng thông tin trong 24 giờ một ngày. Chỉ riêng việc điều phối hàng nghìn xe tải trên toàn bộ công trường là một nhiệm vụ vượt quá năng lực của những nhà quản lý giỏi nhất.

Để khắc phục vấn đề này, AI đã sử dụng định vị vệ tinh và mạng 4G để chỉ dẫn mỗi người lái xe biết đi đâu và khi nào, không để xảy ra ùn tắc hay tập trung quá nhiều vào một điểm.

Hệ thống liên tục điều chỉnh lưu lượng xe bằng cách giám sát các máy trộn xi măng, hệ thống cáp, nhu cầu thực tế tại điểm cần đổ bê tông và thiết lập lại các tuyến đường ngay lập tức nếu cần thiết. Tai nạn cũng hiếm khi xảy ra, vì AI sẽ “đưa ra cảnh báo sớm và chuyển thông tin đến nhân viên quản lý hiện trường để kịp thời xử lý trước khi nó trở nên nghiêm trọng”.

Các vết nứt là một trong những nguy cơ nguy hiểm nhất đối với việc xây dựng một con đập. Tuy nhiên, điều này có thể tránh được nhờ sự kiểm soát nghiêm ngặt, chính xác của AI trong các quy trình trộn, đổ và làm nguội bê tông.

Trong một bài báo được xuất bản tháng 3 trên Tạp chí Đại học Thanh Hoa, nhóm dự án do kỹ sư cấp cao Tan Yaosheng đứng đầu cho biết, AI đã “cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động và lập kỷ lục thế giới về xây dựng đập vòm”.

Dự án Bạch Hạc Than gây ra không ít tranh cãi. Hơn 100.000 cư dân đã được di dời khỏi khu vực ngập nước và một số nhà bảo vệ môi trường đã lên tiếng phản đối cho rằng môi trường sống của các loài động thực vật quý hiếm sẽ bị phá hủy khi nước sẽ bắt đầu dâng lên trong tháng này.

Một số nhà nghiên cứu cũng lo ngại con đập sẽ gây nguy cơ tuyệt chủng cho các loài cá và các loài thủy sinh khác ở hạ lưu sông Dương Tử - con sông lớn nhất Trung Quốc.

TIN CŨ HƠN
Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Dù đã không còn hoạt động, nhưng Mont vẫn đang giữ danh hiệu con tàu lớn nhất thế giới.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Trong lịch sử có rất nhiều nhà khoa học thiên tài với rất nhiều phát minh đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhân loại. Dưới đây là 10 người có nhiều phát minh quan trọng nhất.

Đăng ngày: 23/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Sức mạnh hủy diệt của bom nguyên tử (bom hạt nhân) bắt nguồn từ những hạt nhân nhỏ bé proton, neutron và electron.

Đăng ngày: 23/03/2026
Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Vài năm trước, chúng ta đã từng được chứng kiến một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất thế giới ảo. Đó chính là chiếc váy xanh đen - vàng trắng kỳ ảo này.

Đăng ngày: 23/03/2026
Sự thật

Sự thật "nhất định phải biết" về cá độ bóng đá

Cùng tìm lời giải cho việc, càng am hiểu đá bóng - tỉ lệ thua cá độ càng cao hay nhà cái luôn nắm phần thắng trong mọi ván cá cược...

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News