Khoa Học News

Hiểm họa tiểu hành tinh kép

Điều gì còn tệ hơn việc tiểu hành tinh va chạm trái đất? Câu trả lời là “sát thủ” song sinh, chỉ vụ tấn công trái đất đồng thời của hệ tiểu hành tinh kép.

Thử hình dung trong đoạn cuối bộ phim Armageddon, nhân vật do tài tử Bruce Willis thủ vai đã khoan lỗ trên một tiểu hành tinh, nhét chất nổ và chuẩn bị bấm nút kích nổ để cứu trái đất khỏi thảm họa bị tấn công. Tuy nhiên, khi xoay người lại, ông này phát hiện một tiểu hành tinh khác đang bám theo sát nút, và mục tiêu của nó cũng là địa cầu. Không còn chất nổ và người hỗ trợ, nhiệm vụ này trở thành bất khả thi nếu xét theo tiêu chuẩn làm phim khoa học viễn tưởng của Hollywood.


Hồ Clearwater ở Mỹ - một trường hợp hố va chạm kép hình thành khoảng 290 triệu năm trước - (Ảnh: meteorite.org)

Đây không phải chỉ là chuyện tưởng tượng. Theo một nghiên cứu mới đây, các chuyên gia châu Âu phát hiện trái đất từng hứng thảm họa tiểu hành tinh kép cách đây khoảng 458 triệu năm. Tiến sĩ Jens Ormo và đồng sự thuộc Trung tâm sinh vật học vũ trụ tại Madrid (Tây Ban Nha) đã tiến hành phân tích các hóa thạch nhỏ bé giống sinh vật phù du tại 2 hố va chạm liền kề nhau ở Thụy Điển. Kết quả cho thấy bộ đôi hố va chạm này đã được hình thành khi một hệ tiểu hành tinh kép đâm vào bề mặt địa cầu vào kỷ Ordovic của đại Cổ sinh.

Nhiều nhà thiên văn học cho hay những hệ thống tiểu hành tinh kép phổ biến hơn vẫn tưởng, và có gần 15% số tiểu hành tinh cận trái đất rơi vào nhóm đặc biệt này. Các cặp đôi này hình thành khi một dạng tiểu hành tinh gọi là “đống cuội” (tức do nhiều tảng đá kết dính lại với nhau dưới tác động của lực hấp dẫn), bắt đầu xoay nhanh chóng do được tiếp nhiệt lượng từ mặt trời. Trong quá trình xoay, một phần nhỏ tách ra và tạo thành tiểu mặt trăng của tiểu hành tinh. Dù vậy, không phải hệ tiểu hành tinh kép nào cũng gây nên hố va chạm khi lao vào trái đất, do các vật thể này thường có khuynh hướng bám sát nhau nên khó tạo ra vết lõm riêng biệt. Từ đó, các nhà khoa học tính toán được rằng chỉ có khoảng 3% số hố va chạm trên bề mặt địa cầu có thể được liệt vào dạng hố va chạm đôi.

Về phần mình, tiến sĩ Ormo lý luận rằng 2 hố va chạm có tên lần lượt Lockne và Malingen nhiều khả năng là song sinh. Để rút ra kết luận trên, nhóm của ông đã dùng mũi khoan để lấy những hóa thạch sinh vật biển gọi là chitinozoan bên trong các hố va chạm, và kết quả phân tích đồng vị cho thấy chúng xuất hiện vào cùng một thời điểm. Khoảng cách giữa 2 hố va chạm cũng góp phần ủng hộ giả thuyết của nhóm Ormo. Theo đó, Lockne và Malingen cách nhau 16km, đủ gần trong trường hợp 2 tiểu hành tinh bị lực hấp dẫn khóa vào với nhau, nhưng vẫn đủ xa để các hố va chạm không bị chồng lên. Báo cáo của tiến sĩ Ormo và đồng sự sẽ được trình bày tại hội nghị thiên văn sắp tới ở Texas, và được đăng trên chuyên san Meteoritics and Planetary Science.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?

Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?

Chúng ta có rất nhiều tên gọi không chính thức cho các cảnh quan vũ trụ. Thỉnh thoảng chúng được đặt tên theo hình dạng mà ta nhìn thấy, ví dụ Tinh vân Đầu Ngựa.

Đăng ngày: 06/10/2026
Siêu trăng là gì?

Siêu trăng là gì?

Ngoài hiện tượng Siêu trăng - Mặt Trăng trông lớn hơn và sáng hơn bình thường, còn có nhiều hiện tượng đặc biệt khác khiến kích thước, độ sáng hay màu sắc Trăng thay đổi.

Đăng ngày: 25/09/2026
10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

Vào đầu những đêm trời mùa đông, mùa xuân, khi nhìn lên bầu trời dày đặc những vì sao, ở bầu trời hướng chếch về phía Bắc có một hằng tinh sáng suốt cả ngày, đó chính là sao Thiên Lang

Đăng ngày: 23/09/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 21/09/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 04/09/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 04/09/2026
Không đồ bảo vệ, con người có thể sống bao lâu trong vũ trụ?

Không đồ bảo vệ, con người có thể sống bao lâu trong vũ trụ?

Nếu không có bộ đồ phi hành gia bảo vệ, con người sẽ nhanh chóng mất đi ý thức, bị đông cứng hoặc cháy khô, trôi dạt hàng triệu năm trong vũ trụ.

Đăng ngày: 24/08/2026
Khoa Học News