Hiểm họa tiểu hành tinh kép

Điều gì còn tệ hơn việc tiểu hành tinh va chạm trái đất? Câu trả lời là “sát thủ” song sinh, chỉ vụ tấn công trái đất đồng thời của hệ tiểu hành tinh kép.

Thử hình dung trong đoạn cuối bộ phim Armageddon, nhân vật do tài tử Bruce Willis thủ vai đã khoan lỗ trên một tiểu hành tinh, nhét chất nổ và chuẩn bị bấm nút kích nổ để cứu trái đất khỏi thảm họa bị tấn công. Tuy nhiên, khi xoay người lại, ông này phát hiện một tiểu hành tinh khác đang bám theo sát nút, và mục tiêu của nó cũng là địa cầu. Không còn chất nổ và người hỗ trợ, nhiệm vụ này trở thành bất khả thi nếu xét theo tiêu chuẩn làm phim khoa học viễn tưởng của Hollywood.


Hồ Clearwater ở Mỹ - một trường hợp hố va chạm kép hình thành khoảng 290 triệu năm trước - (Ảnh: meteorite.org)

Đây không phải chỉ là chuyện tưởng tượng. Theo một nghiên cứu mới đây, các chuyên gia châu Âu phát hiện trái đất từng hứng thảm họa tiểu hành tinh kép cách đây khoảng 458 triệu năm. Tiến sĩ Jens Ormo và đồng sự thuộc Trung tâm sinh vật học vũ trụ tại Madrid (Tây Ban Nha) đã tiến hành phân tích các hóa thạch nhỏ bé giống sinh vật phù du tại 2 hố va chạm liền kề nhau ở Thụy Điển. Kết quả cho thấy bộ đôi hố va chạm này đã được hình thành khi một hệ tiểu hành tinh kép đâm vào bề mặt địa cầu vào kỷ Ordovic của đại Cổ sinh.

Nhiều nhà thiên văn học cho hay những hệ thống tiểu hành tinh kép phổ biến hơn vẫn tưởng, và có gần 15% số tiểu hành tinh cận trái đất rơi vào nhóm đặc biệt này. Các cặp đôi này hình thành khi một dạng tiểu hành tinh gọi là “đống cuội” (tức do nhiều tảng đá kết dính lại với nhau dưới tác động của lực hấp dẫn), bắt đầu xoay nhanh chóng do được tiếp nhiệt lượng từ mặt trời. Trong quá trình xoay, một phần nhỏ tách ra và tạo thành tiểu mặt trăng của tiểu hành tinh. Dù vậy, không phải hệ tiểu hành tinh kép nào cũng gây nên hố va chạm khi lao vào trái đất, do các vật thể này thường có khuynh hướng bám sát nhau nên khó tạo ra vết lõm riêng biệt. Từ đó, các nhà khoa học tính toán được rằng chỉ có khoảng 3% số hố va chạm trên bề mặt địa cầu có thể được liệt vào dạng hố va chạm đôi.

Về phần mình, tiến sĩ Ormo lý luận rằng 2 hố va chạm có tên lần lượt LockneMalingen nhiều khả năng là song sinh. Để rút ra kết luận trên, nhóm của ông đã dùng mũi khoan để lấy những hóa thạch sinh vật biển gọi là chitinozoan bên trong các hố va chạm, và kết quả phân tích đồng vị cho thấy chúng xuất hiện vào cùng một thời điểm. Khoảng cách giữa 2 hố va chạm cũng góp phần ủng hộ giả thuyết của nhóm Ormo. Theo đó, Lockne và Malingen cách nhau 16km, đủ gần trong trường hợp 2 tiểu hành tinh bị lực hấp dẫn khóa vào với nhau, nhưng vẫn đủ xa để các hố va chạm không bị chồng lên. Báo cáo của tiến sĩ Ormo và đồng sự sẽ được trình bày tại hội nghị thiên văn sắp tới ở Texas, và được đăng trên chuyên san Meteoritics and Planetary Science.

TIN CŨ HƠN
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Khoa Học News