Khoa Học News

Kenya đau đầu tìm cách đối phó "xương rồng quỷ"

Khả năng bén rễ từ mọi bộ phận và lớp gai nhọn hoắt biến xương rồng Opuntia thành mối đe dọa đối với người dân, gia súc và động vật hoang dã.

Con voi đói lang thang trên đồng cỏ ở hạt Laikipia và tìm thấy món ăn vặt ưa thích là quả ngọt của một loại cây xương rồng xâm hại. Loài động vật có vú nguy cấp dừng lại và ăn quả, nhưng cũng nuốt cả những chiếc gai nhọn. Đám gai mắc vào miệng, thành ruột và dạ dày của nó. Không chỉ gây ra những vết áp xe đau đớn cho con vật, sự lan rộng của xương rồng còn thu hút nhiều voi tới gần nơi ở của con người, thúc đẩy xung đột giữa người và voi.


Xương rồng Opuntia mọc tràn lan. (Ảnh: CNN).

Opuntia hay còn gọi là xương rồng lê gai được những thực dân Anh đưa tới Kenya vào thập niên 1940 để trồng làm hàng rào sống, nhưng loài cây này mọc vượt tầm kiểm soát trong vài năm gần đây, đe dọa voi và nhiều động vật hoang dã khác, lan qua trang trại và đồn điền. Theo Trung tâm Nông nghiệp và Sinh học Quốc tế (CABI), Opuntia với biệt danh "xương rồng quỷ" đã mọc tràn lan trên hơn 500km2.

Nhà chức trách và người dân địa phương tiến hành cuộc chiến nhằm kiểm soát xương rồng Opuntia suốt vài năm, sử dụng dao rựa, máy xúc hoặc côn trùng ăn xương rồng, nhưng không thành công. Hiện nay, họ đang áp dụng công nghệ mới như tiêu hóa sinh học, drone và ứng dụng di động để kiểm soát cây xương rồng.

CABI ước tính nếu không kiểm soát, xương rồng xâm hại sẽ bao phủ 70% đồng cỏ tự nhiên của Kenya. Xương rồng Opuntia đặc biệt khó kiểm soát. Nếu chặt hoặc nhổ rễ, ngay cả những bộ phận nhỏ nhất của cây cũng có thể bén rễ và mọc trở lại. Lớp gai nhọn cũng khiến cho việc tiêu diệt loài cây xâm hại này trở nên vô cùng khó khăn, theo Arne Witt, điều phối viên vùng miền của CABI. "Nếu bạn loại bỏ cái cây và làm rơi hoa hoặc quả, nó sẽ bắt đầu mọc lại", Witt cho biết.

Xương rồng Opuntia còn lan xa hơn nhờ chim chóc và động vật như voi hoặc khỉ đầu chó. Các loài này thường ăn quả và phát tán hạt. Nếu mọc dày, cây xương rồng có thể khiến người dân không có lối vào nhà và gia súc không thể tiếp cận thức ăn. Một nghiên cứu vào năm 2017 của Witt phát hiện xương rồng Opuntia gây thiệt hại kinh tế lớn cho gần nửa hộ gia đình được khảo sát trên cả nước, do gia súc mất đi nguồn cỏ tự nhiên và có sức khỏe kém.

Theo Witt, kiểm soát bằng các biện pháp sinh học là cách tốt nhất để tiêu diệt xương rồng Opuntia, bao gồm thả rệp son ăn xương rồng. Đầu thập niên 1900, một khu vực rộng hơn 40.000km2 ở Australia từng bị ảnh hưởng bởi xương rồng Opuntia trước khi nhà chức trách dùng rệp son để kiểm soát.

Một cách khác là sử dụng loài cây này để sản xuất khí gas sinh học. Tom Silvester, CEO của Loisaba Conservancy cho biết, tổ chức bảo tồn động vật hoang dã này sử dụng 600kg xương rồng Opuntia một ngày để tạo khí gas dùng trong bếp của đội tuần tra chống săn trộm, giúp phục vụ 20-30 người. Loisaba cho rằng tiêu hóa sinh học có thể là giải pháp tạm thời để đối phó với cây Opuntia trước khi thả rệp son.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Việc tìm ra Sâm Ngọc Linh có thể nói là một trong những phát hiện quan trọng bậc nhất trong lĩnh vực y dược không chỉ của Việt Nam.

Đăng ngày: 08/10/2026
Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Trong một dịp đi nghiên cứu về các loài sinh vật, côn trùng, nhà nhiếp ảnh Thomas Marent đã may mắn chứng kiến quá trình một chú ve sầu lột xác.

Đăng ngày: 08/10/2026
Hydro: nguồn năng lượng mới thay thế dầu - khí trong tương lai

Hydro: nguồn năng lượng mới thay thế dầu - khí trong tương lai

LTS: Không phải vô cớ mà Thủ tướng Úc John Howard của nước chủ nhà hội nghị thượng đỉnh APEC năm nay đã nêu vấn đề thay đổi khí hậu (từ khí thải) làm chủ đề chính.

Đăng ngày: 07/10/2026
Vi sinh vật bỏ qua bước giải phóng khí oxi, hấp thụ khí cacbonic trong quá trình quang hợp

Vi sinh vật bỏ qua bước giải phóng khí oxi, hấp thụ khí cacbonic trong quá trình quang hợp

Một khám phá gây ngạc nhiên do các nhà khoa học thuộc viện Carngie ph&aa

Đăng ngày: 03/10/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 01/10/2026
Quá trình hút máu của muỗi đáng sợ thế nào?

Quá trình hút máu của muỗi đáng sợ thế nào?

Quá trình hút máu của muỗi tưởng chừng đơn giản nhưng tác hại của chúng đối với con người là không thể bỏ qua.

Đăng ngày: 01/10/2026
Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Nhiễm khuẩn Salmonella không chỉ lây lan qua sự tiếp xúc. Salmonella có thể có mặt trong gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa… chưa được đun nấu kỹ.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khoa Học News