Khám phá mới về nhật quyển

Mặt trời và các hành tinh được bao phủ bởi bong bóng các hạt điện tích và từ trường gọi là nhật quyển. Ở rìa của nhật quyển, nơi nó va chạm với đám khí và bụi liên ngân hà, gọi là nhật mãn, đánh dấu ranh giới ngoài của hệ mặt trời.

Trong khoảng 1/4 thế kỷ, các nhà nghiên cứu cho rằng mặt trời di chuyển đủ nhanh để tạo ra vùng sốc hình vòng cung (bow shock), chỉ khu vực khí hoặc plasma đóng vai trò che chắn cho hệ thống hành tinh khi nó di chuyển trong vũ trụ. Giới thiên văn học từng quan sát được những vùng chắn như vậy ở các họ hàng của hệ mặt trời xa xôi khác, theo Trưởng nhóm nghiên cứu Dave McComas của Viện Nghiên cứu Tây Nam ở San Antonio, bang Texas (Mỹ).


Tàu IBEX đang hé mở những bí mật chưa từng biết về nhật quyển

Tuy nhiên, kết quả quan sát mới đây cho thấy một sự thật đáng ngạc nhiên: vùng sốc hình vòng cung không tồn tại do mặt trời di chuyển chậm hơn ta vẫn tưởng. “Cộng đồng thiên văn đã bỏ phí hơn 2 hoặc 3 thập niên để nghiên cứu một điều chẳng hề tồn tại trên thực tế”, Space.com dẫn lời chuyên gia McComas. Dữ liệu do tàu IBEX (tức tàu du hành xuyên ranh giới các vì sao) của NASA cho thấy mặt trời đang di chuyển xuyên qua mây liên ngân hà với tốc độ khoảng 83.700km/giờ, chậm hơn đến 11.250 km/giờ so với ước tính trước đây. Tốc độ này không đủ để tạo nên vùng đệm đó, theo kết luận của ông McComas.

Những phát hiện trên có thể làm thay đổi sự hiểu biết lâu nay của giới khoa học về loại tia vũ trụ năng lượng cao vốn bị liệt vào dạng gây nguy hiểm cho các phi hành gia. Tìm hiểu sâu hơn về nhật quyển có thể giúp họ xác định được cách nó bảo vệ chúng ta trước những tia vũ trụ năng lượng cao gây nguy hiểm cho con người. “Nhật quyển che chắn được khoảng 90% tia vũ trụ”, McComas cho biết. Nếu không nhờ nhật quyển, tia vũ trụ có thể ảnh hưởng đến các chuyến du hành xuyên không gian của con người, và thậm chí đe dọa luôn sự sống trên trái đất.

TIN CŨ HƠN
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News