Khỉ dùng đá làm công cụ thành thục như người

Trong điều kiện khan hiếm thức ăn, các loài linh trưởng đã khám phá ra công dụng bằng đá và vô tình bước vào "thời kỳ đồ đá", theo một công trình nghiên cứu quốc tế.

Khỉ được cho là động vật thứ tư (ngoài con người) có bước tiến đáng kể khi thường xuyên tận dụng các hòn đá sắc nhọn vào mục đích của chúng.


Bầy khỉ mũ mặt trắng trên đảo Jicaron dùng đá đập vỡ thức ăn cứng - (Video: Nhóm nghiên cứu).

Giới khoa học đã để ý loài khỉ mũ (còn gọi là khỉ thầy tu vì có chỏm lông màu sậm trên đầu) về khả năng sử dụng công cụ đá trong những năm gần đây.

Để kiểm chứng, nhóm chuyên gia quốc tế - trong đó có các nhà khoa học tại Viện nghiên cứu Max Planck, Đức, đã quan sát bầy khỉ mũ mặt trắng (capuchin) tại Vườn quốc gia đảo Coiba, Panama.

Họ đặt máy quay tại ba hòn đảo (oiba, Jicaron và Rancheria thuộc khu công viên để nghiên cứu hành vi loài khỉ này.

Trong 3 địa điểm quan sát, chỉ có bầy khỉ trên đảo Jicarón bộc lộ khả năng dùng công cụ đá. Điều này khiến các chuyên gia tin rằng động vật linh trưởng (kể cả tổ tiên loài ngoài) có thể đã tình cờ sử dụng công cụ bằng đá và bước vào kỷ nguyên đồ đá.


Hình ảnh cho thấy khỉ mũ mặt trắng thao tác với nhiều công cụ đá khác nhau - (Ảnh: BIORXIV).

Các chuyên gia tin rằng có một vài tác nhân đóng vai trò thúc đẩy khỉ trên đảo Jicarón thử dùng công cụ đá.

Theo đó, trong điều kiện không có động vật ăn thịt, loài linh trưởng này có nhiều thời gian rảnh rỗi để lang thang, khám phá cuộc sống xung quanh. Khi thực phẩm tương đối khan hiếm, việc dùng đá để tách hạt hay vỏ các loài giáp xác là điều cần thiết.

Chia sẻ trên trang New Scientist, TS. Brendan Barrett - đại diện nhóm chuyên gia, nói: "Chúng tôi rất ngạc nhiên khi phát hiện những hành vi này dường như có liên quan đến vị trí địa lý. Loài khỉ đuôi dài ở Thái Lan, tinh tinh phía tây châu Phi và vài loài khỉ mũ ở Nam Phi cũng dùng đá làm công cụ khai thác thức ăn".

Giới khoa học cho rằng nhóm khỉ mũ và nhóm khỉ không "mũ" đã phát triển theo hai nhánh khác nhau khoảng 6,2 triệu năm trước. Trùng hợp là vào khoảng thời gian này, loài người cũng tách khỏi tổ tiên gần gũi nhất là tinh tinh và vượn Bonobo (tinh tinh lùn).

Khỉ không "mũ" hiện nay gồm bốn loài điển hình, đều sử dụng công cụ bằng đá.


Dùng đá tách quả hạch và một số thức ăn khác - (Ảnh: BIORXIV).


Công cụ bằng đá, gỗ và vỏ sò được khỉ sử dụng để bảo quản thức ăn - (Ảnh: BIORXIV).

TIN CŨ HƠN
Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Dân làng ở Indonesia tìm thấy xác người bạn mất tích sau khi dùng dao rạch bụng con trăn khổng lồ bị bắt ở sau vườn.

Đăng ngày: 29/03/2026
Những loài rắn độc nhất thế giới

Những loài rắn độc nhất thế giới

Thế giới có rất nhiều loài rắn, trong đó có loài vô hại nhưng có những loại cực độc, có thể khiến nạn nhân chết ngay tức khắc khi bị tấn công.

Đăng ngày: 24/03/2026
Giống mèo mini mới được ghi hình lần đầu tiên tại sa mạc

Giống mèo mini mới được ghi hình lần đầu tiên tại sa mạc

"Mèo bao tử" được tìm thấy ở sa mạc khắc nghiệt lại có vẻ ngoài dễ thương bất chấp thời gian.

Đăng ngày: 21/03/2026
Sự thật bất ngờ về loài thú mỏ vịt

Sự thật bất ngờ về loài thú mỏ vịt

Thú mỏ vịt là một loài động vật có vú bán thủy sinh đặc hữu miền đông Úc, bao gồm cả Tasmania. Cùng với bốn loài thú lông nhím, nó là một trong năm loài thú đơn huyệt còn tồn tại.

Đăng ngày: 18/03/2026
Những điều bạn chưa biết về cá hải tượng

Những điều bạn chưa biết về cá hải tượng

Cá hải tượng là một loài cá nước ngọt sống ở vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Đây là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 17/03/2026
12 động vật huyền thoại có thể có thật

12 động vật huyền thoại có thể có thật

Nhiều loài động vật bị coi là đã tuyệt chủng hoặc dấu vết không rõ ràng song vẫn tồn tại dai dẳng trong nhiều nền văn hóa khác nhau.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những loài động vật di cư dài nhất trong tự nhiên

Những loài động vật di cư dài nhất trong tự nhiên

Nhạn biển Bắc Cực, rùa da, chuồn chuồn là ba trong số những loài động vật có những chuyến di cư dài nhất trong tự nhiên.

Đăng ngày: 16/03/2026
Khoa Học News