Khí hậu lạnh chết người của thiên thể luôn sục sôi núi lửa

Sự khắc nghiệt của khí hậu trên mặt trăng Io của sao Mộc có thể khiến con người chết cóng bên núi lửa.

Theo các nhà khoa học, mặt trăng Io của sao Mộc là nơi có hoạt động núi lửa diễn ra mãnh liệt nhất, nhưng bề mặt thiên thể này lại giá lạnh đến mức có thể giết chết mọi sự sống, Forbes ngày 30/7 đưa tin.

Io là mặt trăng bé nhất trong 4 mặt trăng của sao Mộc. Nhiệt của Io không sinh ra từ sự hình thành của vệ tinh này hay do sự phân rã của các yếu tố phóng xạ như ở các thiên thể đang hay từng có hoạt động núi lửa.


Do hoạt động của núi lửa, bề mặt của Io ở khu vực quanh xích đạo rất nóng.

Lực hấp dẫn từ sao Mộc và các mặt trăng khác tạo ra sóng trong lòng Io. Sóng này xé rách và đun nóng lớp đá cứng thành mac-ma nóng chảy, khiến hoạt động núi lửa diễn ra mạnh mẽ trên bề mặt của Io. Theo đo đạc của vệ tinh, các dòng nham thạch trên bề mặt có nhiệt độ trung bình 1.300 độ C, chảy ra từ các khe nứt, miệng hố hay miệng núi lửa.

Nham thạch có thể phun cao gấp hàng trăm lần chiều cao của đỉnh Everest do cường độ của núi lửa, bầu khí quyển cực mỏng và từ trường yếu trên Io. Nham thạch vì vậy có thể vượt khỏi bầu khí quyển để đi vào vũ trụ và đông thành chùm khí màu xanh dương chứa nhiều sulphur.

Do hoạt động của núi lửa, bề mặt của Io ở khu vực quanh xích đạo rất nóng, liên tục bị khuấy đảo bởi dung nham. Nhưng phần lớn diện tích bề mặt còn lại của Io có nhiệt độ cực lạnh. Khi sao Mộc phủ bóng lên Io, bề mặt mặt trăng này có nhiệt độ -168 độ C. Trong ánh sáng mặt trời, nhiệt độ bề mặt là -148 độ C.


Mặt trăng Io là đại diện tiêu biểu cho sự khắc nghiệt của khí hậu. (Video: Discovery).

Một mặt, bầu khí quyển rất mỏng của Io khiến hiện tượng hiệu ứng nhà kính làm nóng vệ tinh này không xảy ra. Mặt khác, sự tồn tại của bầu khí quyển này chỉ mang tính thời điểm.

Trong bóng tối, bầu khí quyển chứa phần lớn SO2 sinh ra từ núi lửa bị vỡ ra do các phân tử khí đông lạnh rơi xuống bề mặt dưới dạng tuyết axit. Khi có ánh sáng mặt trời, sulphur thăng hoa giúp khôi phục khí quyển.

TIN CŨ HƠN
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 22/12/2025
Hướng dẫn chụp ảnh hiện tượng mưa sao băng

Hướng dẫn chụp ảnh hiện tượng mưa sao băng

Khác với các hiện tượng thiên văn khác như Nhật thực, Nguyệt thực hay sao chổi - Mưa sao băng là một hiện tượng xảy ra với tần suất khá nhiều và dễ gây hứng thú cho những người chưa từng được quan sát.

Đăng ngày: 18/12/2025
Khoa Học News