Khiên chắn từ trường nứt, Trái Đất bị tia vũ trụ tấn công

GRAPES-3, thiết bị theo dõi tia vũ trụ lớn nhất và nhạy nhất thế giới, phát hiện một luồng tia mang năng lượng cao chiếu tới Trái Đất qua khe hở ở lớp vỏ từ trường.

Kính viễn vọng đo hạt muon GRAPES-3 ở Ooty, Ấn Độ, ghi nhận được một luồng tia vũ trụ mang năng lượng khoảng 20 GeV tấn công Trái Đất trong hai tiếng, theo Phys.org. Kết quả nghiên cứu được nhóm nhà vật ký và kỹ sư GRAPES-3 ở Phòng thí nghiệm tia vũ trụ công bố trên tạp chí Physical Review Letters hôm 20/10.


Tấm chắn từ trường bao quanh Trái Đất đang tạm thời bị nứt. (Ảnh: NASA).

Tia vũ trụ xuất hiện khi đám mây plasma khổng lồ phóng ra từ bão lửa Mặt Trời va vào Trái Đất với tốc độ khoảng 2,5 triệu km một giờ, tạo ra vệt biến dạng nén nghiêm trọng trên từ quyển hành tinh ở khoảng cách gấp 4 - 11 lần bán kính Trái Đất. Quá trình này làm phát sinh một cơn bão địa từ cường độ mạnh, kéo theo hiện tượng bắc cực quang và mất tín hiệu vô tuyến tại nhiều nước ở vĩ độ cao.

Từ quyển Trái Đất trải rộng với bán kính một triệu km, đóng vai trò như lớp bảo vệ đầu tiên, che chắn cho con người trước những tia vũ trụ phóng đến liên tục từ Mặt Trời và vũ trụ, bảo vệ sự sống trên hành tinh khỏi bức xạ cực mạnh.

Nhiều mô phỏng do nhóm nghiên cứu GRAPES-3 thực hiện chỉ ra tấm chắn từ trường bao quanh Trái Đất tạm thời bị nứt trong thời gian tái kết nối từ trường, tạo điều kiện cho những hạt tia vũ trụ mang năng lượng thấp xâm nhập vào khí quyển.

Từ trường Trái Đất lái những hạt này khoảng 180 độ, từ nửa ban ngày sang nửa ban đêm và chúng được kính viễn vọng GRAPES-3 phát hiện vào khoảng nửa đêm ngày 22/6/2015. Các nhà nghiên cứu mất vài tuần để phân tích và giải mã dữ liệu bằng mô phỏng trên hệ thống vi tính lõi 1280.

Những cơn bão từ có thể gây ra nhiều gián đoạn cho hoạt động của con người như làm mất điện trên diện rộng, gây rối loạn hệ thống định vị vệ tinh (GPS), ảnh hưởng tới liên lạc qua vệ tinh.

TIN CŨ HƠN
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News