Không thể chết vì thiếu ánh sáng

Tận mắt chứng kiến các ca tử vong trong sản khoa vì thiếu ánh sáng, nữ bác sĩ Laura Stachel không ngừng suy nghĩ phải làm gì đó để giúp đỡ phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh ở những nước nghèo. Và chiếc “vali năng lượng” ra đời, giúp cứu sống nhiều phụ nữ mang thai trên khắp thế giới.

Từ chuyến đi công tác

Trong một lần tới Nigeria công tác hồi năm 2008, tiến sĩ Laurau Stachel đã chứng kiến một cuộc mổ lấy thai khẩn cấp. Những gì tận mắt thấy đã khiến cô choáng váng. “Điện bất ngờ vụt tắt, và tôi hỏi các bác sĩ: chúng ta phải làm thế nào để kết thúc ca mổ này” - cô Stachel nhớ lại. Nhưng thậm chí, cô còn ngạc nhiên hơn bởi không ai có phản ứng gì bởi họ đã quá quen với cảnh mất điện đột ngột trong lúc tiến hành các ca phẫu thuật.

May thay, Stachel có mang theo một chiếc đèn pin và nhờ nó mà các bác sĩ hoàn thành được ca phẫu thuật. Nhưng trong chuyến công tác 2 tuần này, cô đã chứng kiến vô số lần khác khi cuộc sống của bà mẹ và trẻ sơ sinh đối mặt với rủi ro đơn giản chỉ vì điện bị mất đột ngột. Phụ nữ có thai được đưa tới bệnh viện với biến chứng nặng trong đêm, nhưng không đủ ánh sáng để cấp cứu ngay, phải chờ đến… sáng hôm sau, và không ít trường hợp đã tử vong.


Nữ bác sỹ Stachel và chiếc “vali cứu sinh”

“Tôi nhận ra rằng kỹ năng sản khoa của tôi và các bác sĩ khác là hoàn toàn vô hiệu hóa khi không có điện” - Stachel đúc rút. Cô cho biết, trong trường hợp mất điện (xảy ra thường xuyên), các nữ hộ sinh ở Nigeria tận dụng tất cả các nguồn sáng nhân tạo khi họ đỡ đẻ, từ đèn dầu, nến, thậm chí ánh sáng từ điện thoại di động... chúng không đủ ánh sáng cần thiết cho việc xử trí ca thai sản.

Nigeria là một trong 10 quốc gia có tỷ lệ phụ nữ mang thai tử vong cao nhất thế giới. Năm 2010, gần 40.000 phụ nữ nước này tử vong trong quá trình sinh đẻ, chiếm 14% tổng số ca tử vong trên toàn thế giới, theo Tổ chức Y tế thế giới WHO. “Khi chứng kiến điều này, tôi đã không ngừng suy nghĩ phải làm một điều gì đó” - Stachel nói.

Giảm 70% tỷ lệ tử vong

Với sự giúp đỡ của Hal Aronso, chồng cô và cũng là một chuyên gia về năng lượng, Stachel đã bắt tay vào việc tìm kiếm một giải pháp. Ông Hal Aronso đã vẽ bản thiết kế hệ thống điện năng lượng mặt trời để cung cấp nguồn điện miễn phí cho các bệnh viện nhà nước ở miền Bắc Nigeria, nơi Stachel tiến hành các nghiên cứu của mình để mang lại sự an toàn cho phụ nữ và trẻ em nơi đây.

Trong khi chờ gây quỹ cho dự án này trên quy mô lớn, Stachel trở lại Nigeria với một chiếc “vali năng lượng” để thử nghiệm, giúp mọi người hiểu rõ về công nghệ này cũng như ích lợi mà nó mang lại. Chiếc vali Stachel mang theo mặc dù chỉ để “trình diễn” nhưng các bác sĩ phẫu thuật ở Nigeria đã thấy nó thực sự có ích. “Họ thốt lên: Thật không thể tin được, cô hãy để nó lại đây cho chúng tôi, nó sẽ giúp chúng tôi cứu sống được các bệnh nhân ngay bây giờ” - Stachel kể lại. Và Stachel đã làm vậy, thông tin về chiếc vali “cứu sinh” nhanh chóng lan rộng đến các bệnh viện khác. Mỗi lần Stachel trở lại châu Phi, cô đều mang theo một, hai chiếc “vali năng lượng” mà Hal Aronso vừa “xuất xưởng”.

“Vali năng lượng” gồm 2 tấm năng lượng mặt trời được gắn trên mái nhà của phòng khám và kết nối với bóng đèn LED chất lượng cao. Khi được nạp đầy, ở những vùng đất tràn ngập nắng như ở Phi châu “vali năng lượng” có thể chiếu sáng liên tục 20 giờ. Bộ công cụ này cũng có một chiếc đèn pha, một máy Doppler để theo dõi nhịp tim thai nhi và một chiếc điện thoại.

Trong năm 2009, dự án “We care solar” phi lợi nhuận đã hoàn thành việc lắp đặt điện năng lượng mặt trời do chính chồng của Stachel thiết kế cho một bệnh viện nhà nước ở Nigeria. Một năm sau, theo báo cáo, tỷ lệ tử vong ở phụ nữ mang thai đã giảm tới 70%, vì các bác sĩ có đủ ánh sáng để cứu chữa cho bệnh nhân, có đủ máu để cấp cứu nhờ có điện cung cấp cho tủ lạnh ngân hàng máu.

Mỗi chiếc vali năng lượng mặt trời có giá 1.500 USD nhưng được cung cấp miễn phí thông qua các quỹ hỗ trợ. Cho đến nay, dự án “We care solar” đã cung cấp gần 400 vali cho các phòng khám, bệnh viện ở 27 quốc gia trên khắp châu Phi, châu Á và Trung Mỹ. “Chúng tôi sẽ không để thêm phụ nữ nào tử vong thì thiếu ánh sáng nữa... Chúng tôi rất hạnh phúc!” - nhân viên y tế Fanny Chathyoka, bệnh viện ở vùng nông thôn Malawi, Nam Phi nói.

TIN CŨ HƠN
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News