Không thể xác định tổ tiên bằng kiểm tra ADN

Các xét nghiệm kiểm tra ADN mang tính thương mại nhằm xác định một người có phải là hậu duệ của những nhân vật hoặc cộng đồng nổi tiếng trong lịch sử hay không chỉ là “sự chiêm tinh về gene”, giới khoa học cảnh báo.

Trong chương trình giới thiệu dịch vụ “Who Do You Think You Are?” (Bạn nghĩ mình là ai?) mới diễn ra gần đây trên đường phố London, Anh, các khách hàng được chào mời nhiều dạng kiểm tra ADN khác nhau nhằm xác định xem họ có quan hệ họ hàng với Vua Richard III hay là hậu duệ của các chiến binh La Mã hay không.

Mỗi khách hàng phải trả tới 300 Bảng (khoảng 452 USD) cho một lần sử dụng dịch vụ bất chấp thực tế là kết quả nhiều cuộc kiểm tra không có bằng chứng khoa học xác thực.


Dịch vụ xét nghiệm gene tư nhân đã trở thành một lĩnh vực kinh
doanh béo bở trong vài năm trở lại đây. (Ảnh minh họa: Alamy)

Nhiều chuyên gia đã lên tiếng bày tỏ sự hoài nghi về tính chính xác của những cuộc kiểm tra như trên. Họ cho rằng, chúng quá mang tính tổng quát và “vô nghĩa” đối với mỗi cá nhân hoặc chỉ là suy đoán từ số rất ít bằng chứng.

Theo các nhà khoa học, số lượng ADN mỗi cá nhân được thừa hưởng từ những người họ hàng chỉ ở trên anh ta/cô ta vài bậc trong cây phải hệ là không đáng kể so với số lượng lớn ADN mà tất cả chúng ta cùng nhận được từ tổ tiên chung.

Điều này có nghĩa, bất kỳ “lịch sử” về tổ tiên nào được nhận diện nhờ một cuộc kiểm tra gene đơn giản cũng chỉ là một trong hàng chục khả năng và cố gắng trực tiếp lần ra dòng dõi thông qua các gene của một người là "phi lý”.

Các dịch vụ kiểm tra gene tư nhân đã trở thành một ngành kinh doanh béo bở trong vài năm trở lại đây ở phương Tây. Nhiều công ty đang quảng cáo các xét nghiệm giúp nhận diện liệu họ có quan hệ họ hàng với Napoleon, Cleopatra hay có ADN của các nhóm chủng tộc nào đó hay không.

Năm ngoái, trang ancestry.com được định giá lên tới 1,6 tỉ USD. Hiện có ít nhất 40 công ty đang kinh doanh dịch vụ xét nghiệm gen xác định tổ tiên trên khắp thế giới với chi phí từ 45,2 USD - 452 USD/lần.

TIN CŨ HƠN
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Điểm danh các loại ảo ảnh thị giác lừa đảo bộ não

Điểm danh các loại ảo ảnh thị giác lừa đảo bộ não

Ảo ảnh thị giác (Optical Illusions) vẫn được biết đến là những hình ảnh đánh lừa đôi mắt. Nhưng thực chất chúng mang một ý nghĩa khác, đó là những hình ảnh được não bộ “tiên đoán”.

Đăng ngày: 21/03/2026
Khoa Học News