Kinh ngạc rạp xiếc to gấp 3 lần sân bóng, có tuổi đời hơn nghìn năm trước

Một rạp xiếc La Mã với sức chứa hơn 5.000 khán giả vừa được khai quật tại tỉnh Álava thuộc xứ Basque ở Tây Ban Nha.

Theo Heritage Daily, khu vực phát hiện ra rạp xiếc thuộc về một thị trấn La Mã cổ đại tên Iruña-Veleia, là nơi sinh sống của 10.000 cư dân vào thời kỳ hoàng kim.

Các nhà khảo cổ học từ dự án tái thiết ảo di sản quá khứ ARKIKUS ở Tây Ban Nha, với sự hỗ trợ của Hội đồng Tỉnh Álava và chính quyền khu vực Basque, đã sử dụng công nghệ chụp ảnh trên không và phát hiện và đo khoảng cách bằng ánh sáng (LiDAR) để khảo sát khu vực.

Rạp xiếc lớn nói trên đã lộ diện với chiều dài lên tới hơn 280m, rộng khoảng 72m, tức diện tích khoảng 3 lần một sân bóng đá 11 người tiêu chuẩn.


Đường viền của rạp xiếc cổ đại vẫn hiện ra lờ mờ trong bức ảnh chụp từ trên không - (Ảnh: ARKIKUS).

Các dấu vết để lại cho thấy nơi đây từng diễn ra các cuộc đua xe ngựa cùng các trò xiếc tiêu khiển khác để phục vụ cư dân thị trấn.

Đây là rạp xiếc La Mã thứ 3 được biết đến từ nửa phía Bắc của Bán đảo Iberia.

Ngoài rạp xiếc, các cuộc điều tra tại Iruña-Veleia còn phát hiện sự hiện diện của một số tòa nhà và cơ sở hạ tầng đô thị khác ẩn bên dưới những cấu trúc hiện đại trong khu vực, giúp làm sáng tỏ thêm về thị trấn cổ này.

Bên cạnh đó, một số dấu vết chưa rõ ràng được cho là đường phố, quảng trường công cộng, khu dân cư, các công trình tôn giáo, cơ sở hạ tầng cấp thoát nước... cũng được tiết lộ.

Những phát hiện này làm nổi bật tầm quan trọng của Iruña-Veleia trong thời cổ đại như một điểm dừng chân cho những người đi dọc theo con đường La Mã nối liền nơi hiện là Astorga - Tây Ban Nha và Bordeaux - Pháp ngày nay.

Các nhà khảo cổ chưa xác định niên đại cụ thể của rạp xiếc và các công trình quanh đó, nhưng chắc chắn chúng rất cổ xưa. Bởi lẽ chúng phải được xây dựng trước thời kỳ Đế chế La Mã phương Tây suy vong tức thế kỷ thứ V sau Công nguyên.

TIN CŨ HƠN
Đi tìm nguồn gốc ngôn ngữ chung của một nửa dân số thế giới, trải khắp Á-Âu

Đi tìm nguồn gốc ngôn ngữ chung của một nửa dân số thế giới, trải khắp Á-Âu

Ngày nay, gần một nửa dân số thế giới nói ngôn ngữ Ấn-Âu như ngôn ngữ thứ nhất.

Đăng ngày: 17/02/2026
Những

Những "quái vật" lớn nhất từng sống trên Trái đất

Giới khoa học hiện biết khoảng 1,5 triệu loài động vật nhưng trên thực tế, con số này có thể lên đến gần 9 triệu. Điều này đồng nghĩa vẫn còn rất nhiều loại chưa được phát hiện.

Đăng ngày: 15/02/2026
Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Hình ảnh phục dựng của Lan Lăng Vương khiến dân tình trầm trồ công nhận nhan sắc xứng đáng làm một trong tứ đại mỹ nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Nhặt khúc gỗ mục ven đường, người đàn ông tròn mắt vì nó biến thành thứ quý như vàng

Nhặt khúc gỗ mục ven đường, người đàn ông tròn mắt vì nó biến thành thứ quý như vàng

Trong một lần đi kiếm củi, một người đàn ông ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc tình cờ tìm thấy khúc gỗ mục bên đường. Anh ta quyết định đem nó về nhà để nhóm lửa.

Đăng ngày: 14/02/2026
Trục vớt rùa cổ đại khổng lồ to như tê giác, tuyệt chủng 66 triệu năm trước

Trục vớt rùa cổ đại khổng lồ to như tê giác, tuyệt chủng 66 triệu năm trước

Mẫu vật của một trong những loài rùa lớn nhất từng được biết đến, dài gần 4 mét, đã được tìm thấy ở vùng biển Tây Ban Nha.

Đăng ngày: 14/02/2026
Mộ cổ gây sốc: 9 đầu lâu

Mộ cổ gây sốc: 9 đầu lâu "quái vật thần thoại" phục quanh xác ướp

Các nhà khảo cổ làm việc tại một nghĩa trang cổ ở Ai Cập đã mở ra hai ngôi mộ cổ không chỉ có xác ướp mà còn có 9 chiếc đầu lâu quái vật gây kinh hãi.

Đăng ngày: 12/02/2026
Lý giải việc tổ tiên loài người đã từng ăn thịt đồng loại trước khi tiến hóa như ngày nay

Lý giải việc tổ tiên loài người đã từng ăn thịt đồng loại trước khi tiến hóa như ngày nay

Có phải thời xưa, con người ăn thịt người khác một cách tránh "lãng phí thực phẩm" sau cái chết của một thành viên trong nhóm?

Đăng ngày: 09/02/2026
Khoa Học News