Kỳ bí chiếc mặt nạ cổ 600 năm tuổi của thần lửa Aztec

Chiếc mặt nạ Xiuhtecuhtli đang được trưng bày tại Bảo tàng Anh ở London, là một trong những cổ vật màu ngọc lam mà nhà chinh phục người Tây Ban Nha Hernán Cortés lấy từ Đế chế Aztec và mang về châu Âu như một báu vật vào đầu thế kỷ 16.

Theo các chuyên gia của Bảo tàng Anh, chiếc mặt nạ màu xanh có thể là vật tượng trưng cho những chu kỳ đổi mới trong lịch sử của người Aztec ở châu Mỹ. Mặt nạ được chạm khắc bằng gỗ tuyết tùng và được trang trí bằng những mảnh khảm màu ngọc lam, đôi mắt làm từ ngọc trai có viền vàng, và răng làm từ vỏ ốc xà cừ.


Chiếc mặt nạ được làm từ gỗ và khảm ngọc lam tượng trưng cho Xiuhtecuhtli, thần lửa của người Aztec. (Nguồn: PA Images).

Bên trong mặt nạ được quét một lớp chu sa - loại khoáng chất màu đỏ gạch có chứa thủy ngân. Mặt nạ cao khoảng 16,8 cm và có những lỗ nhỏ ở thái dương, cho thấy mặt nạ từng được buộc dây để đeo.

Xiuhtecuhtli, có nghĩa là "chúa tể ngọc lam" trong ngôn ngữ Nahuatl, là tên của vị thần lửa của người Aztec. Người Aztec giữ một "ngọn lửa thánh" cháy liên tục trong ngôi đền Lửa ở thành phố Tenochtitlan. Tất cả các đèn lửa khác trong thành đều lấy lửa từ ngọn lửa này.

Cứ 52 năm một lần, các vị thầy tế người Aztec lại để lửa tắt. Thầy tế lễ cao cấp nhất đeo chiếc mặt nạ màu ngọc lam tượng trưng cho Xiuhtecuhtli, sau đó sẽ thực hiện Xiuhtlalpilli, hay "nghi lễ lửa mới" để cầu nguyện cho nền văn minh Aztec được đổi mới và phát triển thêm nửa thế kỷ nữa.

Những mảnh khảm màu ngọc lam sẫm hơn trên má và mũi của chiếc mặt nạ tạo thành hình con bướm, là một biểu tượng khác của sự đổi mới trong văn hóa của người Aztec.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, những mảnh khảm màu ngọc lam trên chiếc mặt nạ có thể để mô tả thần Nanahuatzin trong thần thoại Aztec, người đã hy sinh bản thân bằng cách nhảy vào ngọn lửa và sau đó hóa thành Mặt trời.

Aztec là một nền văn hóa Trung Bộ châu Mỹ, phát triển mạnh ở miền Trung Mexico vào hậu kỳ cổ điển từ năm 1300 đến năm 1521. Nền văn minh Aztec được tổ chức thành các thành bang (altepetl), thường liên minh với nhau dưới hình thức đế quốc hoặc liên bang.
TIN CŨ HƠN
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News