Kỳ bí chiếc mặt nạ cổ 600 năm tuổi của thần lửa Aztec

Chiếc mặt nạ Xiuhtecuhtli đang được trưng bày tại Bảo tàng Anh ở London, là một trong những cổ vật màu ngọc lam mà nhà chinh phục người Tây Ban Nha Hernán Cortés lấy từ Đế chế Aztec và mang về châu Âu như một báu vật vào đầu thế kỷ 16.

Theo các chuyên gia của Bảo tàng Anh, chiếc mặt nạ màu xanh có thể là vật tượng trưng cho những chu kỳ đổi mới trong lịch sử của người Aztec ở châu Mỹ. Mặt nạ được chạm khắc bằng gỗ tuyết tùng và được trang trí bằng những mảnh khảm màu ngọc lam, đôi mắt làm từ ngọc trai có viền vàng, và răng làm từ vỏ ốc xà cừ.


Chiếc mặt nạ được làm từ gỗ và khảm ngọc lam tượng trưng cho Xiuhtecuhtli, thần lửa của người Aztec. (Nguồn: PA Images).

Bên trong mặt nạ được quét một lớp chu sa - loại khoáng chất màu đỏ gạch có chứa thủy ngân. Mặt nạ cao khoảng 16,8 cm và có những lỗ nhỏ ở thái dương, cho thấy mặt nạ từng được buộc dây để đeo.

Xiuhtecuhtli, có nghĩa là "chúa tể ngọc lam" trong ngôn ngữ Nahuatl, là tên của vị thần lửa của người Aztec. Người Aztec giữ một "ngọn lửa thánh" cháy liên tục trong ngôi đền Lửa ở thành phố Tenochtitlan. Tất cả các đèn lửa khác trong thành đều lấy lửa từ ngọn lửa này.

Cứ 52 năm một lần, các vị thầy tế người Aztec lại để lửa tắt. Thầy tế lễ cao cấp nhất đeo chiếc mặt nạ màu ngọc lam tượng trưng cho Xiuhtecuhtli, sau đó sẽ thực hiện Xiuhtlalpilli, hay "nghi lễ lửa mới" để cầu nguyện cho nền văn minh Aztec được đổi mới và phát triển thêm nửa thế kỷ nữa.

Những mảnh khảm màu ngọc lam sẫm hơn trên má và mũi của chiếc mặt nạ tạo thành hình con bướm, là một biểu tượng khác của sự đổi mới trong văn hóa của người Aztec.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, những mảnh khảm màu ngọc lam trên chiếc mặt nạ có thể để mô tả thần Nanahuatzin trong thần thoại Aztec, người đã hy sinh bản thân bằng cách nhảy vào ngọn lửa và sau đó hóa thành Mặt trời.

Aztec là một nền văn hóa Trung Bộ châu Mỹ, phát triển mạnh ở miền Trung Mexico vào hậu kỳ cổ điển từ năm 1300 đến năm 1521. Nền văn minh Aztec được tổ chức thành các thành bang (altepetl), thường liên minh với nhau dưới hình thức đế quốc hoặc liên bang.
TIN CŨ HƠN
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Sống gần con người, một sinh vật đang

Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu.

Đăng ngày: 30/03/2026
Khoa Học News