Kỳ bí chiếc mặt nạ cổ 600 năm tuổi của thần lửa Aztec

Chiếc mặt nạ Xiuhtecuhtli đang được trưng bày tại Bảo tàng Anh ở London, là một trong những cổ vật màu ngọc lam mà nhà chinh phục người Tây Ban Nha Hernán Cortés lấy từ Đế chế Aztec và mang về châu Âu như một báu vật vào đầu thế kỷ 16.

Theo các chuyên gia của Bảo tàng Anh, chiếc mặt nạ màu xanh có thể là vật tượng trưng cho những chu kỳ đổi mới trong lịch sử của người Aztec ở châu Mỹ. Mặt nạ được chạm khắc bằng gỗ tuyết tùng và được trang trí bằng những mảnh khảm màu ngọc lam, đôi mắt làm từ ngọc trai có viền vàng, và răng làm từ vỏ ốc xà cừ.


Chiếc mặt nạ được làm từ gỗ và khảm ngọc lam tượng trưng cho Xiuhtecuhtli, thần lửa của người Aztec. (Nguồn: PA Images).

Bên trong mặt nạ được quét một lớp chu sa - loại khoáng chất màu đỏ gạch có chứa thủy ngân. Mặt nạ cao khoảng 16,8 cm và có những lỗ nhỏ ở thái dương, cho thấy mặt nạ từng được buộc dây để đeo.

Xiuhtecuhtli, có nghĩa là "chúa tể ngọc lam" trong ngôn ngữ Nahuatl, là tên của vị thần lửa của người Aztec. Người Aztec giữ một "ngọn lửa thánh" cháy liên tục trong ngôi đền Lửa ở thành phố Tenochtitlan. Tất cả các đèn lửa khác trong thành đều lấy lửa từ ngọn lửa này.

Cứ 52 năm một lần, các vị thầy tế người Aztec lại để lửa tắt. Thầy tế lễ cao cấp nhất đeo chiếc mặt nạ màu ngọc lam tượng trưng cho Xiuhtecuhtli, sau đó sẽ thực hiện Xiuhtlalpilli, hay "nghi lễ lửa mới" để cầu nguyện cho nền văn minh Aztec được đổi mới và phát triển thêm nửa thế kỷ nữa.

Những mảnh khảm màu ngọc lam sẫm hơn trên má và mũi của chiếc mặt nạ tạo thành hình con bướm, là một biểu tượng khác của sự đổi mới trong văn hóa của người Aztec.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, những mảnh khảm màu ngọc lam trên chiếc mặt nạ có thể để mô tả thần Nanahuatzin trong thần thoại Aztec, người đã hy sinh bản thân bằng cách nhảy vào ngọn lửa và sau đó hóa thành Mặt trời.

Aztec là một nền văn hóa Trung Bộ châu Mỹ, phát triển mạnh ở miền Trung Mexico vào hậu kỳ cổ điển từ năm 1300 đến năm 1521. Nền văn minh Aztec được tổ chức thành các thành bang (altepetl), thường liên minh với nhau dưới hình thức đế quốc hoặc liên bang.
TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Một nghiên cứu mới dựa trên hài cốt của 70 cá thể thuộc về một loài quái thú khổng lồ, nặng 13 tấn, đã vén màn bí ẩn về thời kỳ 125.000 năm trước, thấp thoáng bóng hình một loài người thợ săn.

Đăng ngày: 23/04/2026
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi

Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi

Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.

Đăng ngày: 23/04/2026
Nghiên cứu gây sốc: Khủng long đã lấy đi của loài người 100 năm tuổi thọ

Nghiên cứu gây sốc: Khủng long đã lấy đi của loài người 100 năm tuổi thọ

Loài người có thể đã sống được đến tuổi 200 nếu không vì một sự kiện gây "tắc nghẽn tuổi thọ" xảy ra với các loài tổ tiên.

Đăng ngày: 22/04/2026
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng

Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"

Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.

Đăng ngày: 19/04/2026
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.

Đăng ngày: 17/04/2026
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.

Đăng ngày: 14/04/2026
Khoa Học News