Lần đầu ghi nhận loài rết lớn tại Việt Nam

Các nhà khoa học phát hiện loài rết Scolopendra pinguis Pocock, 1891 có kích thước lên tới 6,5 cm trong rừng Phong Nha - Kẻ Bàng, nâng tổng số loài ghi nhận tại Việt Nam lên 9.

Phát hiện của nhóm nghiên cứu đến từ Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga và Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam vừa công bố trên tạp chí Far Eastern Entomologist. Đây là lần đầu tiên loài này được ghi nhận tại Việt Nam, đánh dấu sự mở rộng phạm vi phân bố về phía Đông của loài này ở Đông Nam Á.


Scolopendra pinguis trong tự nhiên. (Ảnh: Lê Xuân Sơn).

Rết Scolopendra pinguis thuộc họ Scolopendridae có chiều dài trung bình khoảng 5,5cm, tối đa lên đến 6,5cm. Các đốt râu đầu tiên của loài này không có lông, trong khi các đốt sau được bao phủ bởi lớp lông tơ nhỏ. Đầu có màu xanh đậm ở phía trước và chuyển sang màu vàng nhạt ở phần sau, tạo nên đặc trưng màu sắc phân biệt cho loài. Ngoài ra, các chi cuối cùng của chúng dài và mỏng.

Thạc sĩ Lê Xuân Sơn, đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, trước khi được phát hiện ở Việt Nam, Scolopendra pinguis từng được ghi nhận tại Myanmar, Thái Lan và Lào. Phát hiện mới này cho thấy loài rết này cũng phân bố trong hệ sinh thái rừng đá vôi của Phong Nha - Kẻ Bàng, khu vực có độ ẩm cao và thảm lá dày, đặc biệt tại những khu rừng tre và rừng thường trên nền đá vôi.

Các mẫu vật thu thập tại Phong Nha - Kẻ Bàng cho thấy chúng có những khác biệt nhỏ so với các mẫu được tìm thấy trước đây tại Thái Lan và Lào. Trên tấm lưng và bụng của các mẫu vật ở Việt Nam xuất hiện các lỗ nhỏ rải rác, trong khi ở Lào và Thái Lan không quan sát thấy đặc điểm này (theo Siriwut, 2016). Điều này làm nổi bật sự đa dạng hình thái và di truyền của loài trong các quần thể khác nhau.

Các mẫu vật hiện được cố định và bảo quản trong cồn 70-80% tại Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga và Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam để phân tích chi tiết.

Thạc sĩ Lê Xuân Sơn cho biết, việc ghi nhận loài Scolopendra pinguis cho thấy khu hệ rết tại Việt Nam vẫn còn tiềm ẩn nhiều loài chưa được khám phá. Nghiên cứu sâu hơn về phân loại học của nhóm này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều phát hiện mới.

Năm 2022 Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga cũng phát hiện loài rết Scolopendra cataracta thuộc giống Scolopendra, họ Scolopendridae tại Vườn Quốc gia Tà Đùng, tỉnh Đắk Nông. Loài này có chiều dài cơ thể là 24 cm (tính cả râu và chân cuối là 32 cm). Chiều rộng của các đốt thân trung bình 1,6 cm, lớn nhất đạt 1,8 cm.

Hiện các loài rết lớn thuộc giống Scolopendra nói chung ở Việt Nam bị săn bắt khá phổ biến để phục vụ cho các nhu cầu làm thuốc, sinh vật cảnh hoặc làm thức ăn cho các loài động vật nuôi. Điều này dẫn đến sự suy giảm đáng kể số lượng của các loài này. Việc ghi nhận loài thêm bằng chứng về đa dạng sinh học tại Việt Nam và công tác bảo tồn.

TIN CŨ HƠN
Có nên hồi sinh động vật đã tuyệt chủng?

Có nên hồi sinh động vật đã tuyệt chủng?

Theo Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF), gần 2/3 số động vật hoang dã trên thế giới bị mất đi trong 50 năm qua. Hàng chục nghìn loài cũng đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Đăng ngày: 11/03/2026

"Bộ xương di động như một con sâu" này lại chính là sinh vật cực độc ở châu Phi

Nếu thoạt nhìn có lẽ nhiều người sẽ đoán rằng nó là một loài sâu nào đó!

Đăng ngày: 11/03/2026
Những khám phá cực hay ho về loài voi khổng lồ

Những khám phá cực hay ho về loài voi khổng lồ

Tinh trùng chuột còn lớn hơn tinh trùng của loài voi khổng lồ, cà phê làm từ phân voi là một trong những loại cà phê đắt nhất thế giới... là một trong những khám phá thú vị về loài voi.

Đăng ngày: 11/03/2026
Những loài động vật kỳ lạ nhất trên thế giới

Những loài động vật kỳ lạ nhất trên thế giới

Thiên nhiên còn biết bao điều kỳ diệu, trong đó co 10 loài động vật mà khi trông thấy bạn cứ ngỡ chúng trong một truyện cổ tích nào đấy!

Đăng ngày: 10/03/2026
Sự thật phía sau câu chuyện

Sự thật phía sau câu chuyện "Chú chim cánh cụt vượt 8.000km mỗi năm để về thăm ân nhân"

Những ngày qua, cả thế giới được đắm chìm trong câu chuyện cổ tích ngoài đời thực "Chú chim cánh cụt vượt 8.000km mỗi năm để về thăm ân nhân".

Đăng ngày: 09/03/2026
Những điều thú vị về loài cá sấu

Những điều thú vị về loài cá sấu

Sở hữu thân mình giống những loài bò sát từng sống ở thời tiền sử, cá sấu mang trong mình sức mạnh tiềm ẩn từ thời cổ đại, giúp chúng trở thành vua trên các đầm lầy, sông nước khắp vùng nhiệt đới.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khám phá gây sốc về loài sư tử ít ai ngờ đến

Khám phá gây sốc về loài sư tử ít ai ngờ đến

Loài sư tử có thể sống được 14 năm trong môi trường tự nhiên và 20 năm nếu bị nuôi nhốt.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khoa Học News