Lần đầu tiên 5 siêu vật thể hiện về từ 13,6 tỉ năm trước

Kính viễn vọng không gian James Webb vừa lập kỷ lục mới khi chụp được những vật thể tồn tại khi vũ trụ mới chỉ hơn 200 triệu tuổi.

"Chúng ta đang bước vào một vùng đất hoàn toàn chưa được khám phá và không thể biết chắc chắn chúng ta sẽ tìm thấy điều gì" - các nhà khoa học mô tả về nghiên cứu mới xoay quanh 5 vật thể có thể là những thiên hà đầu tiên của vũ trụ.

Phân tích dữ liệu từ kính viễn vọng không gian James Webb - chiến binh khai phá vũ trụ sơ khai do NASA phát triển và điều hành chính - một nhóm nghiên cứu từ Mỹ, Pháp, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Úc và Israel đã có phát hiện chưa từng có.

Đó là 5 vật thể đỏ rực, có độ dịch chuyển đỏ cao chưa từng thấy.


Hình minh họa về một thiên hà có độ dịch chuyển đỏ cao và các hình ảnh thực ở góc trái, ghi lại 5 vật thể cổ đại vừa được phát hiện trong dữ liệu James Webb - (Ảnh: NASA/ESA/CSA).

Hiện tượng dịch chuyển đỏ xảy ra do sự giãn nở của vũ trụ khiến các bước sóng ánh sáng mà các vật thể xa xôi khi truyền đến chúng ta đã bị kéo dài và được nhìn thấy ở phía màu đỏ của dải quang phổ điện từ.

Do vậy, sắc đỏ của 5 vật thể nói trên cho thấy chúng rất cổ xưa. Các tính toán sau đó cho thấy 5 vật thể này có thể là 5 thiên hà cổ đại tồn tại trong vùng không gian 13,6 tỉ năm trước.

Con số này vượt qua kỷ lục cũ của thiên hà JADES-GS-z14-0, được ghi nhận trong vùng không gian khoảng 13,52 tỉ năm trước.

Thời gian này cũng đồng nghĩa với một khoảng cách xa chưa từng thấy mà tầm mắt James Webb đã vươn tới.

Vào khoảnh khắc mà ánh sáng tạo nên hình ảnh 5 vật thể này khởi đầu hành trình tìm đến Trái đất - tức 13,6 tỉ năm trước - chúng chỉ cách chúng ta số năm ánh sáng tương đương.

Nhưng do sự giãn nở của vũ trụ, ngày nay, nếu còn tồn tại, chúng sẽ cách chúng ta tận 34 tỉ năm ánh sáng.

Việc ước tính chính xác tuổi của các thiên hà, tức xác định thời điểm chúng hình thành trước khi được quan sát vẫn còn khó khăn.

Theo TS Hakim Atek từ Viện Vật lý thiên văn Paris, đồng tác giả, dựa vào các ước tính về tuổi của vũ trụ và các giới hạn cho phép thiên hà bắt đầu hình thành, chúng chỉ tối đa 150 triệu tuổi vào khoảnh khắc được quan sát.

"Cuối cùng, những quan sát này sẽ đặt ra những ràng buộc chặt chẽ đối với các quá trình vật lý được phép có trong mô hình vũ trụ của chúng ta" - TS Atek nói với Space.com.

Theo TS Vasily Kokorev từ Đại học Texas (Mỹ), trưởng nhóm nghiên cứu, việc James Webb phát hiện ngày càng nhiều thiên hà có độ dịch chuyển đỏ cao cho thấy số lượng của chúng trong vài trăm triệu năm đầu tiên của vũ trụ nhiều hơn mong đợi.

Điều này có nghĩa vũ trụ sơ khai là một thế giới bùng nổ, phát triển nhanh chứ không đơn điệu như chúng ta nghĩ.

Việc khám phá ra 5 ứng cử viên thiên hà này thuộc khuôn khổ một cuộc khảo sát bầu trời lớn mang tên GLIMPSE nhằm tìm kiếm các vật thể cổ đại, trong đó James Webb được tăng sức mạnh bởi cụm thiên hà tiền cảnh Abell S1063.

Abell S1063 cách chúng ta 4 tỉ năm ánh sáng và là một "thấu kính hấp dẫn", tức như một chiếc kính lúp phóng to các vật thể phía sau nó nhờ vào lực hấp dẫn cực lớn, bẻ cong không - thời gian.

TIN CŨ HƠN
Lộ diện hệ 6 hành tinh “khiêu vũ” bị nghi có người ngoài Trái đất

Lộ diện hệ 6 hành tinh “khiêu vũ” bị nghi có người ngoài Trái đất

Các nhà khoa học tin rằng có thể tìm kiếm công nghệ ngoài Trái đất ở HD 110067, nơi 6 hành tinh quay quanh nhau nhịp nhàng, hoàn hảo.

Đăng ngày: 29/04/2026
Phát hiện chấn động về

Phát hiện chấn động về "vật thể lạ từ Đám mây Oort" rơi xuống Canada

Phân tích mới về một quả cầu lửa xanh từ Đám mây Oort hạ cánh xuống Canada tháng 2-2021 có thể làm thay đổi một loạt hiểu biết về sự hình thành của Trái đất và cả Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 28/04/2026

"Lỗ đen" giữa Trái đất: Tàu vũ trụ Nhật tung ảnh độc trước khi gặp nạn

Công ty vũ trụ tư nhân Nhật Bản vừa công bố một trong những di sản ngoạn mục của tàu vũ trụ Hakuto-R Mission 1, tàu thám hiểm bị cho là đã đâm vào Mặt trăng.

Đăng ngày: 28/04/2026
Hai hành tinh có thể có sự sống tiên tiến hơn Trái đất 5 tỉ năm

Hai hành tinh có thể có sự sống tiên tiến hơn Trái đất 5 tỉ năm

Một nghiên cứu từ Anh đã chỉ ra nơi đang che giấu ít nhất 2 ngoại hành tinh có lục địa "già" hơn Trái đất 5 tỉ năm và có thể cả sự sống tiên tiến hơn.

Đăng ngày: 28/04/2026
Thứ sinh ra sự sống Trái đất xuất hiện ở 2 thiên thể khác

Thứ sinh ra sự sống Trái đất xuất hiện ở 2 thiên thể khác

Hai thiên thể bí ẩn đó là những "người anh em" của Sao Diêm Vương.

Đăng ngày: 28/04/2026
Ảnh rùng mình từ James Webb: Cách những

Ảnh rùng mình từ James Webb: Cách những "Trái đất" mới sẽ hiện ra quanh chúng ta

Kính viễn vọng không gian James Webb do NASA điều hành chính bên cạnh sự hỗ trợ của ESA và CSA đã tiết lộ hình ảnh chi tiết nhất từ trước đến nay về một vụ va chạm thiên hà cực dữ dội.

Đăng ngày: 27/04/2026
Tàu Voyager 1 trục trặc khi bay cách Trái đất 24 tỷ km

Tàu Voyager 1 trục trặc khi bay cách Trái đất 24 tỷ km

Hiện nay, dữ liệu duy nhất mà tàu Voyager 1 truyền về Trái đất là chuỗi ký tự nhị phân lặp lại và các kỹ sư NASA có thể mất vài tuần để khắc phục trục trặc.

Đăng ngày: 27/04/2026
Khoa Học News