Lần đầu tiên 5 siêu vật thể hiện về từ 13,6 tỉ năm trước

Kính viễn vọng không gian James Webb vừa lập kỷ lục mới khi chụp được những vật thể tồn tại khi vũ trụ mới chỉ hơn 200 triệu tuổi.

"Chúng ta đang bước vào một vùng đất hoàn toàn chưa được khám phá và không thể biết chắc chắn chúng ta sẽ tìm thấy điều gì" - các nhà khoa học mô tả về nghiên cứu mới xoay quanh 5 vật thể có thể là những thiên hà đầu tiên của vũ trụ.

Phân tích dữ liệu từ kính viễn vọng không gian James Webb - chiến binh khai phá vũ trụ sơ khai do NASA phát triển và điều hành chính - một nhóm nghiên cứu từ Mỹ, Pháp, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Đan Mạch, Úc và Israel đã có phát hiện chưa từng có.

Đó là 5 vật thể đỏ rực, có độ dịch chuyển đỏ cao chưa từng thấy.


Hình minh họa về một thiên hà có độ dịch chuyển đỏ cao và các hình ảnh thực ở góc trái, ghi lại 5 vật thể cổ đại vừa được phát hiện trong dữ liệu James Webb - (Ảnh: NASA/ESA/CSA).

Hiện tượng dịch chuyển đỏ xảy ra do sự giãn nở của vũ trụ khiến các bước sóng ánh sáng mà các vật thể xa xôi khi truyền đến chúng ta đã bị kéo dài và được nhìn thấy ở phía màu đỏ của dải quang phổ điện từ.

Do vậy, sắc đỏ của 5 vật thể nói trên cho thấy chúng rất cổ xưa. Các tính toán sau đó cho thấy 5 vật thể này có thể là 5 thiên hà cổ đại tồn tại trong vùng không gian 13,6 tỉ năm trước.

Con số này vượt qua kỷ lục cũ của thiên hà JADES-GS-z14-0, được ghi nhận trong vùng không gian khoảng 13,52 tỉ năm trước.

Thời gian này cũng đồng nghĩa với một khoảng cách xa chưa từng thấy mà tầm mắt James Webb đã vươn tới.

Vào khoảnh khắc mà ánh sáng tạo nên hình ảnh 5 vật thể này khởi đầu hành trình tìm đến Trái đất - tức 13,6 tỉ năm trước - chúng chỉ cách chúng ta số năm ánh sáng tương đương.

Nhưng do sự giãn nở của vũ trụ, ngày nay, nếu còn tồn tại, chúng sẽ cách chúng ta tận 34 tỉ năm ánh sáng.

Việc ước tính chính xác tuổi của các thiên hà, tức xác định thời điểm chúng hình thành trước khi được quan sát vẫn còn khó khăn.

Theo TS Hakim Atek từ Viện Vật lý thiên văn Paris, đồng tác giả, dựa vào các ước tính về tuổi của vũ trụ và các giới hạn cho phép thiên hà bắt đầu hình thành, chúng chỉ tối đa 150 triệu tuổi vào khoảnh khắc được quan sát.

"Cuối cùng, những quan sát này sẽ đặt ra những ràng buộc chặt chẽ đối với các quá trình vật lý được phép có trong mô hình vũ trụ của chúng ta" - TS Atek nói với Space.com.

Theo TS Vasily Kokorev từ Đại học Texas (Mỹ), trưởng nhóm nghiên cứu, việc James Webb phát hiện ngày càng nhiều thiên hà có độ dịch chuyển đỏ cao cho thấy số lượng của chúng trong vài trăm triệu năm đầu tiên của vũ trụ nhiều hơn mong đợi.

Điều này có nghĩa vũ trụ sơ khai là một thế giới bùng nổ, phát triển nhanh chứ không đơn điệu như chúng ta nghĩ.

Việc khám phá ra 5 ứng cử viên thiên hà này thuộc khuôn khổ một cuộc khảo sát bầu trời lớn mang tên GLIMPSE nhằm tìm kiếm các vật thể cổ đại, trong đó James Webb được tăng sức mạnh bởi cụm thiên hà tiền cảnh Abell S1063.

Abell S1063 cách chúng ta 4 tỉ năm ánh sáng và là một "thấu kính hấp dẫn", tức như một chiếc kính lúp phóng to các vật thể phía sau nó nhờ vào lực hấp dẫn cực lớn, bẻ cong không - thời gian.

TIN CŨ HƠN
Thiên thạch lớn cỡ nào có thể phá hủy Trái đất?

Thiên thạch lớn cỡ nào có thể phá hủy Trái đất?

Thiên thạch có kích thước bằng một ngôi nhà khi phát nổ có thể gây ra sức công phá mạnh hơn cả bom nguyên tử năm 1945, san bằng hầu hết tòa nhà trong bán kính gần 2.500m.

Đăng ngày: 21/04/2026
Trăm năm sau khi di cư lên sao Hỏa, liệu con người có

Trăm năm sau khi di cư lên sao Hỏa, liệu con người có "tiến hóa" thành một loài mới?

Khả năng con người tiến hóa thành một loài mới trên Sao Hỏa là điều có thể xảy ra, nhưng không thể khẳng định chắc chắn.

Đăng ngày: 21/04/2026
“Hành tinh thứ 9” Theia lộ diện ngay bên trong Trái đất

“Hành tinh thứ 9” Theia lộ diện ngay bên trong Trái đất

Các nhà khoa học cho biết khối vật chất bí ẩn được tìm thấy sâu trong lõi Trái đất là phần còn lại của một hành tinh cổ từng va chạm với trái đất cách đây hàng tỉ năm.

Đăng ngày: 21/04/2026
Bằng chứng sốc: Trái đất có nguy cơ bị kẻ thù không ngờ xé toạc

Bằng chứng sốc: Trái đất có nguy cơ bị kẻ thù không ngờ xé toạc

Một thế giới nằm cách 86 năm ánh sáng đã đem đến một cửa sổ thời gian giúp các nhà khoa học tiên đoán về tương lai Trái đất.

Đăng ngày: 21/04/2026
Trái đất nhận được tín hiệu laser từ nơi cách xa 16 triệu km

Trái đất nhận được tín hiệu laser từ nơi cách xa 16 triệu km

Tín hiệu mang tên "Ánh sáng đầu tiên" chỉ mất 50 giây để đi hết chặng đường gấp 40 lần khoảng cách Trái đất - Mặt trăng để đến với Đài thiên văn Palomar ở California - Mỹ.

Đăng ngày: 21/04/2026
Choáng ngợp

Choáng ngợp "quái vật" hiện về từ thế giới 12,9 tỉ năm trước

Earendel sáng gấp hàng triệu lần Mặt trời, thuộc về lớp sao "quái vật" của vũ trụ sơ khai. Nếu vẫn còn tồn tại trong thời gian thực, nó đã chạy xa khỏi Trái đất 28 tỉ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 21/04/2026
Con người cần bao lâu để xâm chiếm hành tinh khác?

Con người cần bao lâu để xâm chiếm hành tinh khác?

Con người có thể tới sao Hỏa sau vài chục năm, nhưng mất tới hàng trăm, thậm chí hàng chục nghìn năm để đến hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 21/04/2026
Khoa Học News