Loài gấu nước có thể chịu bức xạ gấp 1.000 lần con người

Gấu nước Hypsibius henanensis sở hữu những gene đặc biệt giúp chúng chịu lượng bức xạ gamma lên tới 3.000 - 5.000 gray.

Khi các nhà nghiên cứu đến từ nhiều viện trên khắp Trung Quốc xem xét kỹ hệ gene của loài gấu nước mới là Hypsibius henanensis phát hiện cách đây 6 năm,họ tìm thấy 14.701 gene mã hóa protein, trong đó 4.436 gene (chiếm 30,2%) chỉ có ở gấu nước. Họ cũng để loài vật tí hon này tiếp xúc với những luồng bức xạ nhằm theo dõi biểu hiện gene và sản xuất protein sẽ chịu ảnh hưởng như thế nào, cùng với siêu năng lực sinh học mà các gene này cung cấp cho gấu nước, Science Alert hôm 5/11 đưa tin.


Gấu nước có độ dài chỉ một mm nhưng sở hữu nhiều siêu năng lực giúp chúng trở thành loài sống dai nhất hành tinh. (Ảnh: iStock).

"Nghiên cứu trên một số loài gấu nước ghi nhận chúng là động vật chịu bức xạ tốt nhất trên Trái đất", nhóm nghiên cứu chia sẻ trong bài báo công bố trên tạp chí Science. "Chúng thể hiện khả năng kháng bức xạ gamma từ 3.000 tới 5.000 gray (Gy), cao gấp khoảng 1.000 lần mức gây chết người".

Các nhà nghiên cứu có 3 quan sát chủ chốt.

  • Đầu tiên, một gene gọi là DODA1, có khả năng được truyền từ vi khuẩn, sản sinh sắc tố betalain giúp vô hiệu hóa phân tử có hại tạo bởi bức xạ.
  • Thứ hai, ADN được sửa chữa nhanh hơn nhiều so với thông thường nhờ một protein chỉ có ở gấu nước gọi là TRID1.
  • Thứ ba là việc tăng sản xuất hai protein khác là BCS1 và NDUFB8 (giúp cung cấp năng lượng).

Quá trình phân tích kỹ lưỡng H. henanensis cung cấp thêm chi tiết hé lộ gấu nước sống dai như vậy bằng cách nào. Kết hợp với nhau, cả ba yếu tố giúp bảo vệ gấu nước trước tác động nguy hiểm của bức xạ. Bước tiếp theo là xem xét những biện pháp bảo vệ này diễn ra như thế nào ở mọi loài gấu nước.

Giới nghiên cứu đã biết 1.500 loài gấu nước. Gấu nước được cho là xuất hiện lần đầu tiên trước kỷ Cambri cách đây khoảng 541 triệu năm. Khả năng sống sót qua những điều kiện khắc nghiệt nhất của chúng tiếp tục thay đổi định nghĩa của con người về các giới hạn đối với động vật trên Trái đất. Những gene kháng bức xạ của gấu nước có tiềm năng ứng dụng to lớn trong lĩnh vực sức khỏe, khám phá vũ trụ, nông nghiệp và y học. Thông qua nghiên cứu cách gấu nước bảo vệ bản thân trước bức xạ, nhà khoa học có thể phát triển vật liệu và công nghệ mới giúp phi hành gia tránh những tác động có hại của bức xạ không gian trên Mặt trăng.

Mặt trăng không có khí quyển bảo vệ trước bức xạ có hại từ Mặt Trời, đặc biệt trong các đợt lóa mặt trời. Mặt trăng cũng bị bắn phá bởi tia vũ trụ, những hạt năng lượng cao từ thiên hà xa xôi. Không có lớp bảo vệ, chúng có thể xuyên qua cơ thể người và gây tổn thương tế bào. Gấu nước có thể mở đường tới nhiều thành tựu công nghệ sinh học có lợi cho phi hành gia, như phát triển thuốc giúp đối phó ảnh hưởng của bức xạ vũ trụ hoặc kỹ thuật chỉnh sửa gene tăng cường sức chịu đựng của con người.

TIN CŨ HƠN
Loài cá kỳ lạ có thể sống trên cạn cả năm mà không chết

Loài cá kỳ lạ có thể sống trên cạn cả năm mà không chết

Đã là cá thì đương nhiên phải sống dưới nước, đó như là một quy luật tự nhiên không thể phủ nhận. Nhưng có một loài cá lại đi ngược lại quy luật đó.

Đăng ngày: 13/03/2026
Sự thật về con nhện mọc sừng dễ thương nhất quả đất!

Sự thật về con nhện mọc sừng dễ thương nhất quả đất!

Thế giới tự nhiên quả thực là có mọi thứ. Từ những cuộc chiến sinh tồn khốc liệt nhất, những vẻ đẹp đầy ma mị, cho đến những sinh vật... kỳ cục đến mức chẳng ai nghĩ rằng chúng tồn tại trên đời.

Đăng ngày: 13/03/2026
Những động vật đang “đối mặt” với nguy cơ tuyệt chủng

Những động vật đang “đối mặt” với nguy cơ tuyệt chủng

Động vật hoang dã hiện nay đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, trong đó có nhiều loài đã ở mức báo động và vô cùng nguy cấp.

Đăng ngày: 12/03/2026
Loài

Loài "rồng biển" có khả năng dự báo động đất trôi vào biển Việt Nam

Nhiều người cho rằng, việc loài cá này bất ngờ trôi dạt vào bờ là điềm báo cho những thiên tai, động đất sắp xảy ra. Vậy, sự thật ra sao?

Đăng ngày: 12/03/2026
13 loài vật thông minh nhất hành tinh

13 loài vật thông minh nhất hành tinh

Mọi người thường ví von "ngu như heo" nhưng thực tế không phải vậy. Heo chính là 1 trong số những động vật thông minh nhất hành tinh.

Đăng ngày: 11/03/2026
Có nên hồi sinh động vật đã tuyệt chủng?

Có nên hồi sinh động vật đã tuyệt chủng?

Theo Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF), gần 2/3 số động vật hoang dã trên thế giới bị mất đi trong 50 năm qua. Hàng chục nghìn loài cũng đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Đăng ngày: 11/03/2026
Nhóm học sinh vô tình phát hiện ngọc siêu hiếm bên trong con hến

Nhóm học sinh vô tình phát hiện ngọc siêu hiếm bên trong con hến

Một nhóm học sinh trung học đã tìm thấy viên ngọc hiếm bên trong con hến khi đang vui chơi tại sông Winters Run ở phía bắc Maryland, Mỹ.

Đăng ngày: 11/03/2026
Khoa Học News