Khoa Học News

Loài gấu nước có thể chịu bức xạ gấp 1.000 lần con người

Gấu nước Hypsibius henanensis sở hữu những gene đặc biệt giúp chúng chịu lượng bức xạ gamma lên tới 3.000 - 5.000 gray.

Khi các nhà nghiên cứu đến từ nhiều viện trên khắp Trung Quốc xem xét kỹ hệ gene của loài gấu nước mới là Hypsibius henanensis phát hiện cách đây 6 năm,họ tìm thấy 14.701 gene mã hóa protein, trong đó 4.436 gene (chiếm 30,2%) chỉ có ở gấu nước. Họ cũng để loài vật tí hon này tiếp xúc với những luồng bức xạ nhằm theo dõi biểu hiện gene và sản xuất protein sẽ chịu ảnh hưởng như thế nào, cùng với siêu năng lực sinh học mà các gene này cung cấp cho gấu nước, Science Alert hôm 5/11 đưa tin.


Gấu nước có độ dài chỉ một mm nhưng sở hữu nhiều siêu năng lực giúp chúng trở thành loài sống dai nhất hành tinh. (Ảnh: iStock).

"Nghiên cứu trên một số loài gấu nước ghi nhận chúng là động vật chịu bức xạ tốt nhất trên Trái đất", nhóm nghiên cứu chia sẻ trong bài báo công bố trên tạp chí Science. "Chúng thể hiện khả năng kháng bức xạ gamma từ 3.000 tới 5.000 gray (Gy), cao gấp khoảng 1.000 lần mức gây chết người".

Các nhà nghiên cứu có 3 quan sát chủ chốt.

  • Đầu tiên, một gene gọi là DODA1, có khả năng được truyền từ vi khuẩn, sản sinh sắc tố betalain giúp vô hiệu hóa phân tử có hại tạo bởi bức xạ.
  • Thứ hai, ADN được sửa chữa nhanh hơn nhiều so với thông thường nhờ một protein chỉ có ở gấu nước gọi là TRID1.
  • Thứ ba là việc tăng sản xuất hai protein khác là BCS1 và NDUFB8 (giúp cung cấp năng lượng).

Quá trình phân tích kỹ lưỡng H. henanensis cung cấp thêm chi tiết hé lộ gấu nước sống dai như vậy bằng cách nào. Kết hợp với nhau, cả ba yếu tố giúp bảo vệ gấu nước trước tác động nguy hiểm của bức xạ. Bước tiếp theo là xem xét những biện pháp bảo vệ này diễn ra như thế nào ở mọi loài gấu nước.

Giới nghiên cứu đã biết 1.500 loài gấu nước. Gấu nước được cho là xuất hiện lần đầu tiên trước kỷ Cambri cách đây khoảng 541 triệu năm. Khả năng sống sót qua những điều kiện khắc nghiệt nhất của chúng tiếp tục thay đổi định nghĩa của con người về các giới hạn đối với động vật trên Trái đất. Những gene kháng bức xạ của gấu nước có tiềm năng ứng dụng to lớn trong lĩnh vực sức khỏe, khám phá vũ trụ, nông nghiệp và y học. Thông qua nghiên cứu cách gấu nước bảo vệ bản thân trước bức xạ, nhà khoa học có thể phát triển vật liệu và công nghệ mới giúp phi hành gia tránh những tác động có hại của bức xạ không gian trên Mặt trăng.

Mặt trăng không có khí quyển bảo vệ trước bức xạ có hại từ Mặt Trời, đặc biệt trong các đợt lóa mặt trời. Mặt trăng cũng bị bắn phá bởi tia vũ trụ, những hạt năng lượng cao từ thiên hà xa xôi. Không có lớp bảo vệ, chúng có thể xuyên qua cơ thể người và gây tổn thương tế bào. Gấu nước có thể mở đường tới nhiều thành tựu công nghệ sinh học có lợi cho phi hành gia, như phát triển thuốc giúp đối phó ảnh hưởng của bức xạ vũ trụ hoặc kỹ thuật chỉnh sửa gene tăng cường sức chịu đựng của con người.

TIN CŨ HƠN
Những loài chim có mào độc đáo nhất thế giới

Những loài chim có mào độc đáo nhất thế giới

Thế giới phong phú của những loài chim có mào tuyệt đẹp, nơi mà mỗi loài đều là một biểu tượng của vẻ đẹp và sự đa dạng trong tự nhiên.

Đăng ngày: 19/05/2026
Lươn nhớt - loài vật nhầy nhụa nhất thế giới

Lươn nhớt - loài vật nhầy nhụa nhất thế giới

Lươn nhớt tiến hóa khả năng sử dụng chất nhầy như cơ chế tự vệ làm nghẽn mang của động vật ăn thịt trong chưa đầy một giây.

Đăng ngày: 18/05/2026
Một số sự thật bất ngờ về động vật mà những người không có kiến ​​thức về sinh học chắc chắn sẽ rất sốc

Một số sự thật bất ngờ về động vật mà những người không có kiến ​​thức về sinh học chắc chắn sẽ rất sốc

Thế giới sinh học ẩn chứa vô số điều kỳ diệu và bất ngờ, có thể khiến ngay cả những người am hiểu nhất cũng phải kinh ngạc.

Đăng ngày: 16/05/2026
Hổ với sư tử - kẻ săn mồi nào mạnh hơn?

Hổ với sư tử - kẻ săn mồi nào mạnh hơn?

Hổ khỏe hơn và săn mồi độc lập tốt hơn, nhưng sư tử nhanh nhẹn hơn và có tỷ lệ săn mồi thành công cao hơn nhờ đi theo bầy.

Đăng ngày: 16/05/2026
Đại bàng đầu trắng bắt ưng đuôi lửa về nuôi như con

Đại bàng đầu trắng bắt ưng đuôi lửa về nuôi như con

Đại bàng đầu trắng mẹ bắt ưng đuôi lửa con nhưng không ăn thịt mà mang về tổ nuôi dưỡng cùng đại bàng con.

Đăng ngày: 15/05/2026
Andrias davidianus: Loài kỳ nhông khổng lồ, có kích thước bằng 1 phụ nữ trưởng thành

Andrias davidianus: Loài kỳ nhông khổng lồ, có kích thước bằng 1 phụ nữ trưởng thành

Kỳ nhông khổng lồ thực sự là một "hóa thạch sống" khổng lồ và chắc chắn, nó không hề giống với những loài kỳ thông bình thường được nuôi làm cảnh.

Đăng ngày: 15/05/2026
Tuyển tập những con vật "đô con" nhất thế giới

Tuyển tập những con vật "đô con" nhất thế giới

Từ chú khỉ bụng phệ thích ăn vặt đến con mèo hơn 5,5kg thường bị nhầm là chó… không phải loài động mũm mĩm nào cũng dễ thương và đáng yêu

Đăng ngày: 13/05/2026
Khoa Học News