Khoa Học News

"Lời nguyền" có thật khiến tất cả người Maya trúng độc

Sau hàng thế kỷ, bên trong mộ phần nhiều bậc đế vương Maya vẫn là một màu đỏ như máu, có thể khiến những kẻ trộm mộ bị nhiễm độc. Đó là một lời nguyền có thật và có thể đã gây hại khủng khiếp cho chính những người dân Maya.

Theo nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Frontiers in Environental Science, các thành phố Maya đã bị nhiễm độc nghiêm trọng trong Thời kỳ Cổ điển - những năm 250 đến 1100 sau Công Nguyên.

Nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi giáo sư - tiến sĩ Ducan Cook từ Trường Đại học Australian Catholic đã nghiên cứu đất và trầm tích tại các di tích Maya bao gồm Chunchumil ở Mexico; Marco Gonzales, Chan b’I và Actuncan ở Belize; La Corona, Tikal, Petén Itzá, Piedras Negras và Cancuén ở Guatemala; Palmarejo ở Honduras; Cerén ở El Salvador.


Một nhà khoa học đang nghiên cứu mộ phần của Nữ Hoàng Đỏ - (Ảnh: ANCIENT ORIGINS).

Kết quả thực sự gây sốc: Tất cả các thành đô này đều bị nhiễm độc thủy ngân với nồng độ dao động từ 0,016 ppm đến 17,16 ppm trong các mẫu, cao nhất là Tikal lừng danh trong rừng mưa Guatemala.

Mức 17,16 ppm của Tikal có thể coi như con số địa ngục, bởi ngưỡng tác động độc hại với con người của thủy ngân trong trầm tích là 1 ppm.

"Ô nhiễm thủy ngân trong môi trường thường được tìm thấy ở các khu đô thị hiện đại, khu công nghiệp. Việc phát hiện ra thủy ngân sâu trong đất và trầm tích ở các thành phố cổ đại là điều khó giải thích, cho đến khi chúng tôi bắt đầu xem xét dữ liệu khảo cổ của khu vực và biết được rằng người Maya đã sử dụng thủy ngân trong nhiều thế kỷ" - tờ Heritage Daily dẫn lời giáo sư Cook.

Các bình kín chứa đầy thủy ngân nguyên tố đã được tìm thấy ở một số di tích tại Guatemala, Honduras và Mexico; tuy nhiên một thứ khác, phổ biến hơn, ma mị hơn, gắn liền với văn hóa Maya được tìm thấy hầu như ở mọi nơi: Sơn và bột chu sa.

Theo văn hóa Maya, các đồ vật có thể mang "chu'lel", tức "linh hồn lực", có trong máu. Màu đỏ là biểu tượng của máu. Vì thế sắc tố đỏ trở nên phổ biến trong các nghi lễ. Người ta từng đào được những mộ cổ Maya mà hài cốt được bao phủ bởi màu đỏ son rực rỡ qua hàng thế kỷ, như mộ của các chiến binh hay nổi tiếng nhất là mộ Nữ Hoàng Đỏ.


Hài cốt Nữ Hoàng Đỏ vẫn đỏ như máu sau hàng thế kỷ nhờ được bao phủ phẩm màu nguồn gốc chu sa, một loại khoáng vật giàu thủy ngân - (Ảnh: ANCIENT ORIGINS)

Thế nhưng, những ngôi mộ đó thực sự mang "lời nguyền" chết chóc, bởi chúng chứa đầy chu sa, tức đầy thủy ngân.

Vô tình, thứ sắc màu biểu trưng cho uy quyền và sức mạnh này cũng đem đến một lời nguyền có thực cho người Maya.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh lượng thủy ngân được tìm thấy trong các thành đô từng phồn thịnh và sụp đổ bí ẩn này đều đủ gây nguy hiểm cho sức khỏe người Maya cổ đại.

Chắc chắn cư dân Maya đã hứng chịu tác động của nhiễm độc thủy ngân mạn tính bao gồm tổn thương hệ thần kinh trung ương, gan, thận, suy giảm thị lực, giảm thính giác, run tay chân, yếu liệt, rối loạn tâm thần...

Một số bức bích họa mô tả người cai trị Maya cuối cùng tên Dark Sun ở Tikal có thân hình béo phì kỳ dị, rất giống người bị hội chứng chuyển hóa nặng do nhiễm độc thủy ngân mãn tính.

Cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá tổng thể tác động của ô nhiễm thủy ngân lên cộng đồng đã đi vào huyền thoại với các kiến thức khoa học kỹ thuật, kiến trúc "vượt thời gian" này, nhưng các nhà khoa học tin rằng nó đã ảnh hưởng không ít đến các thay đổi văn hóa - xã hội cũng như sự suy vong của đế chế hùng mạnh.

TIN CŨ HƠN
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News