Khoa Học News

Lý giải vì sao con người thích nhìn người khác thất bại

Hãy thú nhận đi nào! Bạn hẳn đã có lần... cười thầm khi chứng kiến cảnh đồng nghiệp hay bạn học gặp rắc rối trong công việc đúng không?

Tìm ra lí do chúng ta thích nhìn người khác thất bại

Nếu đúng, bạn cũng đừng vội hoang mang, vì thực ra còn rất nhiều người cũng... xấu tính giống bạn. Các nhà khoa học gọi hiện tượng tâm lý này là Schadenfreude - hiện tượng "Khoái cảm từ bất hạnh của người khác”.

Vậy trải nghiệm cảm xúc “sung sướng trên bất hạnh của người khác” hay Schadenfreude thực sự là gì?

Nguồn gốc của Schadenfreude - hiện tượng "xấu tính"

Schadenfreude là tiếng Đức, diễn tả việc một ai đó lấy bất hạnh của người khác làm niềm vui cho bản thân.

Tiến sĩ Wilco W.van Dijk đến từ ĐH Leiden (Hà Lan) tiến hành một nghiên cứu nhằm đưa ra lời giải cho trạng thái cảm xúc này.

Dijk đã chọn ra 70 sinh viên (40 nữ và 30 nam) để tiến hành thí nghiệm, trong đó có những người được đánh giá là thiếu tự tin.

Các ứng viên được cho đọc bài phỏng vấn của một cậu sinh viên có thành tích học tập cao, với tiềm năng nhận được một công việc tuyệt vời. Sau đó, các sinh viên này tiếp tục được xem một bài phỏng vấn khác tiết lộ việc sinh viên ưu tú kia gặp phải rắc rối rất lớn trong sự nghiệp và học tập.


Sự thiếu tự tin khiến chúng ta... sung sướng hơn khi người khác thất bại.

Cuối mỗi thí nghiệm, 70 sinh viên này được hỏi về mức độ sung sướng của họ. Và kết quả cho thấy, những sinh viên thiếu tự tin có mức độ "khoái trá" cao hơn hẳn khi nhìn thấy cậu sinh viên kia gặp rắc rối.

Tiếp theo đó, Dijk cùng cộng sự đã tìm cách động viên tư tưởng cho số ứng viên này có thêm động lực để khẳng định bản thân, sau đó thực hiện lại thí nghiệm. Và lần này, mức độ "sung sướng" trở nên thấp hơn hẳn.


Cả sự ghen tị cũng vậy...

Trong một nghiên cứu khác vào năm 2009, các nhà khoa học cũng tìm ra mối liên hệ giữa sự ghen tị và Schadenfreude. Theo đó, cảm giác ghen tị sẽ kích hoạt vỏ não vành trước (anterior cingulate cortex) khiến bạn cảm thấy "nhói đau" khi chứng kiến người khác giỏi hơn mình.

Tuy nhiên nếu người đó gặp thất bại, khu vực tưởng thưởng trong não bộ sẽ ngay lập tức được kích hoạt, tiết ra hormone oxytocin - hóa chất hạnh phúc - khiến bạn cảm thấy sung sướng và nhẹ nhõm hơn.

Bạn có thực là "kẻ xấu" khi có những trải nghiệm như vậy?

Theo Van Dijk, “Schadenfreude” là trạng thái tâm lý rất bình thường mà tất cả mọi người đều có thể trải nghiệm trong những hoàn cảnh khác nhau. Vì thế việc trải nghiệm những cảm xúc như vậy không có nghĩa rằng bạn là kẻ xấu.

Thậm chí, ông còn cho rằng chính những cảm giác sung sướng sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin hơn, đồng thời thúc đẩy bạn chứng tỏ bản thân mình, để rồi xua tan đi cảm xúc tiêu cực này.

Tuy nhiên, nếu bạn chỉ đơn giản cảm thấy vui sướng trước những bất hạnh của người khác mà không có một chút sự cảm thông hay đồng cảm nào thì điều đó lại hoàn toàn không tốt chút nào đâu nhé.

Theo lý giải của Van Dijk, những người như vậy có vấn đề không chỉ ở sự tự tin, mà còn ở kỹ năng sống và khả năng tương tác xã hội.

Nếu tần suất bạn cảm thấy “Schadenfreude” quá thường xuyên thì có lẽ bạn cần năng động và giao tiếp nhiều hơn đó.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
"Không thể tin nổi" 13 sự thật lạ kỳ về Trái đất

"Không thể tin nổi" 13 sự thật lạ kỳ về Trái đất

Trái đất bao la luôn ẩn chứa vô vàn những điều bí ẩn trong cuộc sống. Với nhiều năm nghiên cứu của mình, các chuyên gia đã tổng hợp lại những sự thật kỳ thú về Trái đất khiến không ít bạn phải "đứng hình".

Đăng ngày: 16/09/2026
Bí kíp thoát khỏi đám đông hỗn loạn

Bí kíp thoát khỏi đám đông hỗn loạn

Thương vong hàng loạt là kết quả của một vụ giẫm đạp lẫn nhau khi một đám đông yên bình có thể nhanh chóng biến thành một khối hoảng loạn.

Đăng ngày: 11/09/2026
Black Friday là ngày gì và tại sao người ta "phát cuồng" vì Black Friday?

Black Friday là ngày gì và tại sao người ta "phát cuồng" vì Black Friday?

Bạn có bao giờ thắc mắc rằng Black Friday có từ khi nào, và tại sao người ta lại "phát cuồng" vì ngày "Thứ Sáu đen tối" này đến vậy?

Đăng ngày: 11/09/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 08/09/2026
Những phát minh quan trọng của người Hồi giáo

Những phát minh quan trọng của người Hồi giáo

Từ xa xưa, người Hồi giáo đã khám phá ra phương pháp phẫu thuật hay thiết kế cỗ máy biết bay, tạo tiền đề cho sự phát triển của thế giới văn minh ngày nay.

Đăng ngày: 14/08/2026
Trọn bộ bí kíp thoát thân khi gặp hỏa hoạn

Trọn bộ bí kíp thoát thân khi gặp hỏa hoạn

Những bí kíp nhỏ dưới đây sẽ giúp bạn có thể bảo vệ tính mạng của mình và những người thân khi gặp sự cố hỏa hoạn.

Đăng ngày: 13/08/2026
Kỹ năng tránh ngộ độc khí trong đám cháy

Kỹ năng tránh ngộ độc khí trong đám cháy

Hầu hết những người chết trong đám cháy là do hít khói chứ không phải bị bỏng. Khói dễ dàng phát tán, dẫn đến mất phương hướng, khó nhìn nên nạn nhân càng khó thoát ra ngoài.

Đăng ngày: 12/08/2026
Khoa Học News