Máu nhân tạo - niềm hi vọng của loài người

Mỗi năm ngành y tế thế giới thiếu hụt hơn 50 triệu lít máu dùng cho nhu cầu cứu người. Vậy mà các điều kiện hiến máu ngày càng ngặt nghèo hơn do yêu cầu đạo đức và vệ sinh. Nguồn máu hiến ít ỏi khiến người ta phải nghĩ đến giải pháp “chuyển đổi” máu hoặc làm máu nhân tạo.

Cả hai kỹ thuật này đều đang ở quá trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn IV (thử nghiệm trên người tình nguyện trước khi đưa ra thị trường). Các nhà nghiên cứu đang làm việc cật lực để hoàn thiện giải pháp công nghiệp sản xuất máu cho con người. 

Phân tách gen của vi khuẩn Elizabethkingia trong phòng thí nghiệm của Đại học Aix-Marseille I (Ảnh: V.T.D)

Điều chỉnh thành máu O

Trong kỹ thuật chuyển đổi máu, một nhóm nhà sinh học quốc tế (Mỹ, Pháp và Đan Mạch) đã định dạng được hai họ enzyme do các vi khuẩn Elizabethkingia và Chryseobacterium meningosepticum tạo ra. Các enzyme trên sẽ giúp chuyển đổi hồng cầu của máu các nhóm A, B và AB thành loại hồng cầu của máu O thích ứng cho mọi người nhận. Hiện các nhóm nghiên cứu của Công ty sinh học ZymeQuest (Mỹ), của phòng thí nghiệm cấu trúc và chức năng vi tế bào sinh học (Đại học Aix-Marseille I & II, Pháp) và của Đại học Copenhagen (Đan Mạch) đang phối hợp ráo riết cho kỹ thuật trên.

Khả năng chuyển đổi máu các nhóm thông thường thành “máu hiếm” chắc chắn sẽ tạo một cuộc cách mạng trong việc truyền máu cũng như tích trữ máu. Nó cũng sẽ giúp giảm nguy cơ sai lầm gây hậu quả chết người khi truyền nhầm nhóm máu và cũng sẽ tạo ra một bước đột phá dữ dội trong việc điều trị cứu người. 

Ảnh trái: Từ trái sang: Tế bào gốc nuôi trong dung dịch dinh dưỡng (ống 1), sau mười ngày nó có màu đỏ thẫm hơn (ống 2) và trong ống thành phẩm cuối cùng có chứa hàng triệu hồng cầu (ống 3). Ảnh chụp trong phòng thí nghiệm của GS Luc Douay.
Ảnh phải: Trong phòng thí nghiệm các sản phẩm huyết học của Viện Máu Pháp tại Lille. Các bịch máu tiếp nhận từ người hiến máu sẽ được lọc, đóng gói và lưu trữ theo các loại sản phẩm khác nhau như hồng cầu, tiểu cầu, huyết thanh (Ảnh: V.T.D)

Sản xuất máu từ tế bào gốc

Thật ra kỹ thuật thứ hai mới đầy hứa hẹn hơn cả: sản xuất máu từ tế bào gốc của con người. Các tế bào gốc tạo huyết (hématopo ..étique), loại tiền thân của hồng cầu, có rất nhiều trong cuống rốn trẻ sơ sinh. Luc Douay, trưởng phòng thí nghiệm huyết học Bệnh viện Armand-Trousseau tại Paris (Pháp), đã đạt thành công trong việc chuyển đổi các tế bào gốc trên thành hồng cầu cho người. Thậm chí ông đã tạo ra được 200.000 hồng cầu từ một tế bào gốc duy nhất.

Vị giáo sư Pháp tự tin: “Trong thời gian rất ngắn sắp tới, ta có thể sản xuất được thứ máu “toàn cầu” phù hợp cho mọi người, bất kể thuộc nhóm máu nào”. Vấn đề duy nhất hiện nay với ông chỉ là chuyện đạo đức. Cuống rốn là thành phần thuộc con người và ở nhiều quốc gia không thể sử dụng nó như một loại nguyên liệu đơn thuần!

TIN CŨ HƠN
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News