Mây xà cừ thắp sáng bầu trời Bắc Cực 3 ngày liên tiếp

Những đám mây màu cầu vồng ngoạn mục xuất hiện xung quanh Bắc Cực hơn 3 ngày nhờ một đợt lạnh khác thường ở tầng khí quyển trên cao.

Mây xà cừ, thực chất là mây tầng bình lưu vùng cực, được bắt gặp ở độ cao lớn xung quanh Bắc Cực, trên bầu trời Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Alaska, thậm chí vươn xa hơn về phía nam, tới Scotland. Chúng bắt đầu xuất hiện vào ngày 18/12 và tiếp tục hiện rõ đến ngày 20/12. Một số đám mây nhỏ và kém nổi bật hơn xuất hiện vào ngày 21/12, nhưng nhìn chung, có vẻ chúng đang dần biến mất.


Mây xà cừ sặc sỡ xuất hiện xung quanh Bắc Cực nhiều ngày liên tiếp. (Ảnh: Ramune Sapailaite)

Nhiếp ảnh gia Ramune Sapailaite ghi lại hình ảnh ấn tượng của những đám mây hiếm gặp này phía trên Gran, miền nam Na Uy. Ảnh chụp cho thấy màu sắc cầu vồng óng ánh của những đám mây. Chúng được gọi là "mây xà cừ" do giống với xà cừ - vật liệu óng ánh có trong vỏ của một số loài nhuyễn thể. "Những đám mây hiện rõ trên bầu trời suốt cả ngày, nhưng màu sắc thực sự bùng nổ vào ngay trước hoàng hôn", Sapailaite cho biết.

Mây xà cừ hình thành do nhiệt độ lạnh bất thường kéo dài trên bầu trời. Chúng cấu tạo từ các tinh thể băng tí hon với khả năng khúc xạ hoặc tán xạ ánh sáng mặt trời. Quá trình này tách ánh sáng thành các bước sóng hay màu sắc riêng lẻ, tạo ra hiệu ứng giống như cầu vồng mà con người quan sát được từ mặt đất.

Có hai loại mây xà cừ:

  • Loại I cấu tạo từ hỗn hợp tinh thể băng và axit nitric, tạo ra màu sắc kém ấn tượng hơn và liên quan đến sự hình thành các lỗ thủng tầng ozone.
  • Loại II gồm tinh thể băng tinh khiết và tạo ra màu sắc sống động hơn. Những đám mây mới xuất hiện ở Bắc Cực thuộc loại II.

Mây xà cừ chỉ hình thành ở vùng thấp của tầng bình lưu, cách bề mặt Trái Đất 15 - 25 km. Thông thường, mây không hình thành ở độ cao như vậy trong khí quyển vì khu vực này quá khô. Nhưng ở nhiệt độ cực thấp, dưới - 85 độ C, các phân tử nước rải rác xa nhau bắt đầu kết hợp lại thành tinh thể băng tí hon, sau đó phát triển thành mây.

Nhiệt độ tầng bình lưu ở Bắc Cực hiếm khi giảm xuống dưới ngưỡng cần thiết để mây xà cừ hình thành. Do đó, loại mây này thường chỉ được bắt gặp vài lần mỗi năm vào mùa đông. Đợt rét đậm khiến mây xà cừ xuất hiện vài ngày qua có thể phần nào do El Nino gây ra, vì El Nino tác động đến nhiệt độ xung quanh các cực. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu do hoạt động của con người cũng có thể là nguyên nhân. Các chuyên gia cho biết, nhiều khả năng sẽ có thêm mây xà cừ xuất hiện xung quanh Bắc Cực trong vài tháng tới.

TIN CŨ HƠN
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Nhắc đến châu Phi là nhắm đến châu lục với nhiệt độ nóng bức quanh năm. Một châu lục với nhiều điều kiện phát triển kinh tế khó khăn, lạc hậu.

Đăng ngày: 07/03/2026
Siêu hạn hán ở Mỹ: Mặt hồ trơ đáy nứt nẻ, xác cá khô cứng tạo nên khung cảnh siêu thực

Siêu hạn hán ở Mỹ: Mặt hồ trơ đáy nứt nẻ, xác cá khô cứng tạo nên khung cảnh siêu thực

Một chiếc thuyền máy cũ vô chủ nhô lên khỏi lớp bùn đất nứt nẻ như một tấm bia mộ khổng lồ. Văn bia của nó có thể viết: Đây là vùng nước của Hồ Mead.

Đăng ngày: 07/03/2026
Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Khi nói về các hiện tượng mưa, nắng, gió,… người ta có lúc dùng từ thời tiết, nhưng có lúc dùng từ khí hậu. Vậy khí hậu và thời tiết có giống nhau không?

Đăng ngày: 04/03/2026
Khám phá bí ẩn phía sau hồ tự nhiên tròn nhất thế giới

Khám phá bí ẩn phía sau hồ tự nhiên tròn nhất thế giới

Hồ Kingsley trở nên đặc biệt bởi hình dạng tròn bất thường của nó.

Đăng ngày: 04/03/2026
Có một dòng sông kỳ lạ ở Nga, không nước nhưng vẫn nghe tiếng róc rách quanh năm

Có một dòng sông kỳ lạ ở Nga, không nước nhưng vẫn nghe tiếng róc rách quanh năm

Dưới lòng sông không hề có nước, chỉ toàn những khối đá khổng lồ nhưng kỳ lạ là người ta vẫn nghe thấy tiếng nước chảy róc rách.

Đăng ngày: 01/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News