Một cách giải thích dễ hiểu cho "Thuyết tương đối rộng"

Có thể bạn đã gặp cụm từ "thuyết tương đối" hay "thuyết tương đối rộng" trong vật lý. Vậy thuyết tương đối rộng là gì, chúng ta hãy cùng tìm cách hiểu dễ nhất về khái niệm này nhé.

Thuyết tương đối rộng (hay nói ngắn gọn là thuyết tương đối) là một "viên gạch nền", một yếu tố cơ bản tạo nên vật lý học hiện đại. Lý thuyết này giải thích trọng lực (hay lực hấp dẫn) dựa trên cách mà không gian có thể uốn cong, hay nói chính xác hơn là nó liên kết lực hấp dẫn với hình dạng thay đổi của không - thời gian.


Hình minh họa vật có khối lượng có thể uốn cong không - thời gian. (Ảnh: PashaIgnatov/iStock).

Lịch sử của thuyết tương đối rộng

Nhà bác học Albert Einstein đã đưa ra lý thuyết "tổng quát" này vào năm 1915, một thập kỷ sau khi ông đưa ra một thuyết tương đối "đặc biệt" áp dụng tốc độ ánh sáng vũ trụ vào giả định rằng các định luật vật lý không thay đổi trong bất kỳ hệ quy chiếu nào.

Khi ông áp dụng khối lượng gia tốc vào lý thuyết đặc biệt đó, ông nhận ra rằng các vật thể có khối lượng ảnh hưởng đến các chiều xung quanh nó (không - thời gian) theo cách mà vật thể đó hoạt động trong tình trạng nó có thể hút các vật khác có khối lượng.

Chúng ta có thể hình dung điều đó giống như là vật chất nằm trong một kết cấu không - thời gian thì sẽ đè nặng lên kết cấu đó, tạo ra một "đường cong" khiến các vật chất khác ở gần nó trượt về phía nó.

Tầm quan trọng của thuyết tương đối rộng

Các phương trình toán học của thuyết tương đối rộng của Einstein đã được các nhà khoa học kiểm tra nhiều lần và vẫn là cách chính xác nhất để dự đoán các tương tác hấp dẫn, thay thế cho những phương trình do Isaac Newton đưa ra vài thế kỷ trước.

Cho đến nay, chúng ta không có các lý thuyết trường lượng tử tương đương như vậy do sự bất tương thích vô cùng lớn, ví dụ: cơ học lượng tử có nhiều cách để xem xét các khái niệm như vô cực chẳng hạn, nhưng nếu chúng ta cũng xem xét khái niệm vô cực trong thuyết tương đối rộng thì toán học sẽ đưa ra những dự đoán hết sức vô nghĩa.

Hiện nay, các nhà vật lý học hiện đại vẫn đang tìm cách xây dựng một "phiên bản" vật lý lượng tử của thuyết tương đối rộng.

TIN CŨ HƠN
Không đóng chai nhựa, người Nga dùng nước đóng hộp: Thứ nước kỳ lạ này sẽ có mùi vị gì?

Không đóng chai nhựa, người Nga dùng nước đóng hộp: Thứ nước kỳ lạ này sẽ có mùi vị gì?

Chúng ta đã quá quen thuộc với những loại nước đóng chai nhựa tiện lợi có thể mang theo bên mình. Nhưng người Nga từng có loại nước đóng hộp trông chẳng khác gì những lon thịt hộp.

Đăng ngày: 28/04/2026
Người đàn ông

Người đàn ông "không có não" mà vẫn sống thách thức giới khoa học

Bệnh nhân 44 tuổi có đầy đủ nhận thức như bao người dù mang bộ não khác thường.

Đăng ngày: 27/04/2026
Sở hữu những đặc điểm này trên cơ thể, bạn sẽ thuộc nhóm thông minh hơn phần còn lại của thế giới

Sở hữu những đặc điểm này trên cơ thể, bạn sẽ thuộc nhóm thông minh hơn phần còn lại của thế giới

Thì ra, những đặc điểm này trên cơ thể cũng phản ánh trí thông minh của một con người.

Đăng ngày: 26/04/2026
Ngôi chùa cổ 700 tuổi trên sông Dương Tử, vẫn vững chắc qua bao đợt thiên tai

Ngôi chùa cổ 700 tuổi trên sông Dương Tử, vẫn vững chắc qua bao đợt thiên tai

Được mệnh danh là ngôi chùa đầu tiên trên sông Dương Tử, chốn thờ phụng linh thiêng này vẫn sừng sững tồn tại trong suốt 700 năm và qua biết bao trận lũ lụt.

Đăng ngày: 26/04/2026
Hai chiếc Boeing 747 đối đầu khiến gần 600 người chết: Vụ tai nạn thảm khốc thay đổi ngành hàng không toàn cầu

Hai chiếc Boeing 747 đối đầu khiến gần 600 người chết: Vụ tai nạn thảm khốc thay đổi ngành hàng không toàn cầu

Hơn bốn thập kỷ sau, đây vẫn là vụ tai nạn thảm khốc nhất lịch sử ngành hàng không, khiến 583 người thiệt mạng.

Đăng ngày: 26/04/2026
Ngắm các biểu tượng sắc đẹp qua từng thập kỷ: Vẻ đẹp là không có tiêu chuẩn, đôi khi bạn chỉ sinh nhầm thời

Ngắm các biểu tượng sắc đẹp qua từng thập kỷ: Vẻ đẹp là không có tiêu chuẩn, đôi khi bạn chỉ sinh nhầm thời

Xu hướng thời trang và trang điểm của phụ nữ vẫn luôn chuyển động không ngừng.

Đăng ngày: 25/04/2026
Nhà tâm lý học cho biết: Thực ra bạn xấu hơn 30% so với trong gương, đừng ảo tưởng mỗi khi

Nhà tâm lý học cho biết: Thực ra bạn xấu hơn 30% so với trong gương, đừng ảo tưởng mỗi khi "selfie" nữa!

Nhiều người chắc hẳn rất hạnh phúc khi nhìn vào gương hay chụp ảnh "tự sướng" thấy mình ưa nhìn, xinh xắn. Nhưng xin lỗi, bạn đã lầm rồi…

Đăng ngày: 25/04/2026
Khoa Học News