Một cách giải thích dễ hiểu cho "Thuyết tương đối rộng"

Có thể bạn đã gặp cụm từ "thuyết tương đối" hay "thuyết tương đối rộng" trong vật lý. Vậy thuyết tương đối rộng là gì, chúng ta hãy cùng tìm cách hiểu dễ nhất về khái niệm này nhé.

Thuyết tương đối rộng (hay nói ngắn gọn là thuyết tương đối) là một "viên gạch nền", một yếu tố cơ bản tạo nên vật lý học hiện đại. Lý thuyết này giải thích trọng lực (hay lực hấp dẫn) dựa trên cách mà không gian có thể uốn cong, hay nói chính xác hơn là nó liên kết lực hấp dẫn với hình dạng thay đổi của không - thời gian.


Hình minh họa vật có khối lượng có thể uốn cong không - thời gian. (Ảnh: PashaIgnatov/iStock).

Lịch sử của thuyết tương đối rộng

Nhà bác học Albert Einstein đã đưa ra lý thuyết "tổng quát" này vào năm 1915, một thập kỷ sau khi ông đưa ra một thuyết tương đối "đặc biệt" áp dụng tốc độ ánh sáng vũ trụ vào giả định rằng các định luật vật lý không thay đổi trong bất kỳ hệ quy chiếu nào.

Khi ông áp dụng khối lượng gia tốc vào lý thuyết đặc biệt đó, ông nhận ra rằng các vật thể có khối lượng ảnh hưởng đến các chiều xung quanh nó (không - thời gian) theo cách mà vật thể đó hoạt động trong tình trạng nó có thể hút các vật khác có khối lượng.

Chúng ta có thể hình dung điều đó giống như là vật chất nằm trong một kết cấu không - thời gian thì sẽ đè nặng lên kết cấu đó, tạo ra một "đường cong" khiến các vật chất khác ở gần nó trượt về phía nó.

Tầm quan trọng của thuyết tương đối rộng

Các phương trình toán học của thuyết tương đối rộng của Einstein đã được các nhà khoa học kiểm tra nhiều lần và vẫn là cách chính xác nhất để dự đoán các tương tác hấp dẫn, thay thế cho những phương trình do Isaac Newton đưa ra vài thế kỷ trước.

Cho đến nay, chúng ta không có các lý thuyết trường lượng tử tương đương như vậy do sự bất tương thích vô cùng lớn, ví dụ: cơ học lượng tử có nhiều cách để xem xét các khái niệm như vô cực chẳng hạn, nhưng nếu chúng ta cũng xem xét khái niệm vô cực trong thuyết tương đối rộng thì toán học sẽ đưa ra những dự đoán hết sức vô nghĩa.

Hiện nay, các nhà vật lý học hiện đại vẫn đang tìm cách xây dựng một "phiên bản" vật lý lượng tử của thuyết tương đối rộng.

TIN CŨ HƠN
Ngắm các biểu tượng sắc đẹp qua từng thập kỷ: Vẻ đẹp là không có tiêu chuẩn, đôi khi bạn chỉ sinh nhầm thời

Ngắm các biểu tượng sắc đẹp qua từng thập kỷ: Vẻ đẹp là không có tiêu chuẩn, đôi khi bạn chỉ sinh nhầm thời

Xu hướng thời trang và trang điểm của phụ nữ vẫn luôn chuyển động không ngừng.

Đăng ngày: 25/04/2026
Nhà tâm lý học cho biết: Thực ra bạn xấu hơn 30% so với trong gương, đừng ảo tưởng mỗi khi

Nhà tâm lý học cho biết: Thực ra bạn xấu hơn 30% so với trong gương, đừng ảo tưởng mỗi khi "selfie" nữa!

Nhiều người chắc hẳn rất hạnh phúc khi nhìn vào gương hay chụp ảnh "tự sướng" thấy mình ưa nhìn, xinh xắn. Nhưng xin lỗi, bạn đã lầm rồi…

Đăng ngày: 25/04/2026
Trung Quốc đánh sập 19 tòa nhà trong 10 giây: Thứ khiến tất cả đổ sập lại không phải là thuốc nổ

Trung Quốc đánh sập 19 tòa nhà trong 10 giây: Thứ khiến tất cả đổ sập lại không phải là thuốc nổ

Sau 10 giây, các tòa nhà này chỉ còn là đống tro bụi. Toàn bộ quá trình đánh sập diễn ra trên diện tích 15 hecta. Những đám mây bi và khói lan ra khắp không trung.

Đăng ngày: 24/04/2026
Sự thật về những truyền thuyết đô thị nổi tiếng thế giới

Sự thật về những truyền thuyết đô thị nổi tiếng thế giới

Nguồn gốc của một vài truyền thuyết đô thị đáng sợ nhất, đôi khi lại xuất phát từ chính sự kiện có thật và ảnh hưởng đến cả thực tế.

Đăng ngày: 24/04/2026
Hồ thiêng ở TQ: 800.000 tấn tôm cá nhưng không một ai dám đánh bắt

Hồ thiêng ở TQ: 800.000 tấn tôm cá nhưng không một ai dám đánh bắt

Vì lý do gì mà người dân Tây Tạng không tận dụng nguồn tài nguyên vốn có dù không bị ngăn cấm bởi chính quyền hay pháp luật?

Đăng ngày: 24/04/2026
Tiết lộ bất ngờ về bữa ăn cuối cùng của hoàng đế Napoleon

Tiết lộ bất ngờ về bữa ăn cuối cùng của hoàng đế Napoleon

Hoàng đế Napoleon nổi tiếng nước Pháp đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 5/5/1821 trên hòn đảo St. Helena hoang vắng.

Đăng ngày: 23/04/2026
Thị trấn

Thị trấn "hỏa ngục" cháy suốt hơn 60 năm

Đám cháy kéo dài hàng chục năm đã biến thị trấn mỏ Centralia từ một nơi sôi động thành địa ngục hoang tàn.

Đăng ngày: 22/04/2026
Khoa Học News