Khoa Học News

Nhiều người đề xuất phủ xanh sa mạc, chuyên gia cho hay: Nếu làm như vậy, loài người sẽ vô cùng hối hận!

Trên khắp thế giới, khoảng 20% là hoang mạc cát hay sa mạc, thay đổi từ chỉ 2% ở Bắc Mỹ đến 30% ở Úc và hơn 45% ở Trung Á. Vì các hoang mạc và sa mạc đều có điều kiện khí hậu khắc nghiệt, nguồn nước ít ỏi nên hiện tại diện tích khổng lồ của chúng đang bị bỏ phí. Nhiều người cho rằng sự xuất hiện của các hoang mạc và sa mạc là không cần thiết bởi hiện nay nhiều quốc gia trên thế giới đang thiếu thốn mặt bằng nghiêm trọng. Nhưng, các nhà khoa học lại khẳng định rằng nếu Trái đất không có sa mạc thì loài người sẽ vô cùng hối hận. Vì sao vậy?

1. Ảnh hưởng tới sự phát triển của các khu rừng  

Hongbin Yu – chuyên gia khoa học khí quyển tại Trung tâm vũ trụ Goddard, Mỹ cho biết, sự sống của rừng Amazon phụ thuộc rất lớn vào sa mạc Sahara. Việc này đã được khẳng định thông qua các dữ liệu thu thập được từ vệ tinh Calipso của NASA khi đo lượng cát bụi di chuyển từ sa mạc Sahara ở Châu Phi sang rừng rậm Amazon ở Nam Mỹ.

Số liệu mà nhóm nghiên cứu thu thập từ năm 2007 tới năm 2013 cho thấy, mỗi năm, khoảng 182 triệu tấn bụi di chuyển từ sa mạc Sahara. Trong đó, khoảng 132 triệu tấn lơ lửng trong không khí, 27,7 triệu tấn tới rừng rừng Amazon và 43 triệu tấn trôi ra biển Caribean. Khối lượng bụi có thể thay đổi tùy theo thời tiết mỗi năm.


Sa mạc Sahara có tính liên kết chặt chẽ với rừng Amazon. (Ảnh: Quora)

Sau khi tính toán lượng bụi di chuyển trong không gian 3 chiều, họ đã xác định được thêm lượng phốt pho trong cát bụi di chuyển tới rừng Amazon. Mỗi năm, khoảng 22.000 tấn phốt pho bay từ sa mạc Sahara tới Amazon, tương đương với khối lượng chất dinh dưỡng mà những rừng mất đi bởi mưa và lũ lụt.

Phốt pho là một khoáng chất rất cần thiết cho sự phát triển của thực vật. Do mật độ cây cối trong rừng Amazon quá lớn nên chúng thường xuyên phải cạnh tranh để giành chất dinh dưỡng. Vì vậy, các đám mây bụi từ Sahara là nguồn bổ sung dinh dưỡng rất cần thiết của thực vật tại rừng Amazon.

2. Sa mạc là bể chứa carbon của thế giới

Chúng ta đều biết rằng O2 và CO2 đều là hợp chất khí quan trọng với bầu khí quyển. Thế nhưng khi lượng khí carbon dioxide vượt quá mức cho phép sẽ gây ra hiện tượng hiệu ứng nhà kính có tác động tiêu cực tới hệ sinh vật của Trái đất.

Trong bài báo được công bố trên tạp chí Science Advances, nhóm nghiên cứu của Viện vi sinh vật, thuộc Học viện Hàn lâm Khoa học Séc đã phát hiện một loài vi khuẩn sa mạc có thể "ăn" carbon dioxide và "thở" ra oxy. Loài vi sinh vật này có tên là Gemmatimonas phototrophica và chúng được tìm thấy tại sa mạc Gobi.

Nghiên cứu của họ cho thấy cấu trúc chi tiết của phức hệ quang hợp bao gồm 178 sắc tố liên kết với hơn 80 tiểu đơn vị protein của vi sinh vật này. Các tiểu đơn vị thu ánh sáng được sắp xếp thành hai vòng đồng tâm chung quanh trung tâm phản ứng. Trong đó, các sắc tố ở vòng ngoài có năng lượng cao hơn các sắc tố ở trung tâm và được sắp xếp như một cái phễu. Năng lượng được hấp thụ bởi các sắc tố ở ngoại vi của phức hợp này được chuyển đến trung tâm của phức hợp nơi nó được chuyển hóa thành năng lượng trao đổi chất.


Nhiều sa mạc trên Trái đất hấp thụ một lượng lớn khí carbon dioxide của Trái đất. (Ảnh: Quora)

Một nghiên cứu khác được thực hiện bởi nhóm chuyên gia đến từ khoa Sinh thái và địa lý Tân Cương thuộc Viện Khoa học Trung Quốc lại tình cờ phát hiện ra một lượng lớn khí carbon dioxide biến mất xung quanh khu vực lưu vực Tarim của sa mạc. Sau đó, họ đã tìm thấy một đại dương khổng lồ đang nằm dưới sa mạc Taklamakan.

Để đưa ra kết quả này, nhóm nghiên cứu đã thu thập các mẫu nước ngầm sâu của gần 200 địa điểm khác nhau trên sa mạc Taklamakan. Sau đó, họ tiến hành đo lượng carbon dioxide trong từng mẫu nước và phát hiện ra nồng độ của chúng cao bất thường. Theo tính toán của nhóm, khu vực lưu vực Tarim phải hấp thụ tới hơn 220 tỷ kg khí carbon dioxide (khoảng 0,0005% lượng carbon dioxide của Trái đất) mỗi năm. Điều này cho thấy khu vực này có thể coi như một bể chứa carbon. Dù trước đây, các nhà khoa học chưa từng công nhận một khu vực sa mạc nào là một bể chứa carbon và phát hiện này đã thay đổi cái nhìn của họ đối với các sa mạc trên Trái đất.

3. Nguồn tài nguyên dồi dào

Ngoài ra, các hoang mạc có nhiều nguồn tài nguyên khoáng sản đáng kể. Các quá trình địa chất trong khí hậu sa mạc có thể tập trung các khoáng sản trong chúng thành những mỏ có giá trị. Nước ngầm bên dưới sa mạc có thể trích xuất khoáng vật quặng và tích tụ chúng, theo mực nước ngầm để tạo thành dạng tập trung. Tương tự như vậy, sự bốc hơi ở sa mạc có khuynh hướng tập trung các khoáng vật trong các hồ hoang mạc tạo thành nhiều dạng mỏ khoáng sản. Kết quả của quá trình này là các mỏ khoáng sản như đồng ở Chile, Peru và Iran, sắt và urani ở Australia. Không chỉ vậy, một số mỏ dầu lớn đã được phát hiện dưới sa mạc của Ả Rập Saudi.


Các sa mạc cũng được xem là nguồn cung cấp khoáng sản, năng lượng mặt trời ... của thế giới. (Ảnh: Quora)

Bên cạnh đó, các sa mạc cũng được xem là những nguồn năng lượng mặt trời quan trọng, bởi chúng ít mây che phủ. Nhiều nhà máy năng lượng mặt trời đã được xây thành công trên các sa mạc. Giáo sư David Faiman thuộc Đại học Ben-Gurion đã chỉ ra rằng với công nghệ hiện tại có thể cung cấp toàn bộ nhu cầu điện cho thế giới chỉ từ 10% năng lượng mặt trời thu được từ sa mạc Sahara. Như vậy, nguồn năng lượng mặt trời từ các sa mạc cung cấp cho Trái đất là rất lớn.

Từ 3 yếu tố trên, có thể thấy, các hoang mạc và sa mạc là một thành phần trọng yếu của hệ sinh thái chung của Trái đất. Nếu toàn bộ các sa mạc biến mất thì hệ sinh vật của Trái đất sẽ bị tác động nghiêm trọng. Và, con người chính là yếu tố bị ảnh hưởng đầu tiên.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc dị không tưởng của các từ ngữ được dùng phổ biến hiện nay, bạn chắc chắn sẽ bất ngờ

Nguồn gốc dị không tưởng của các từ ngữ được dùng phổ biến hiện nay, bạn chắc chắn sẽ bất ngờ

Ngày nay, những từ tiếng Anh như "deadline" được sử dụng phổ biến trong giới văn phòng. Vậy nguồn gốc của chúng từ đâu mà ra và có gì thú vị?

Đăng ngày: 13/11/2026
Top 10 sự thật kỳ lạ nhưng thú vị về tâm lý con người mà bạn chắc chắn chưa từng nghe qua

Top 10 sự thật kỳ lạ nhưng thú vị về tâm lý con người mà bạn chắc chắn chưa từng nghe qua

Bạn có biết rằng một người càng thông minh thì càng có ít bạn bè hay 80% suy nghĩ của chúng ta là tiêu cực không?

Đăng ngày: 09/11/2026
Thế giới song trùng: Khi 2 vận động viên mang cùng tên họ, cùng gương mặt nhưng kết quả ADN lại gây sốc

Thế giới song trùng: Khi 2 vận động viên mang cùng tên họ, cùng gương mặt nhưng kết quả ADN lại gây sốc

Đối với những trường hợp song trùng, những người giống nhau về vẻ ngoài có thể được gặp phải trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, cũng có trường hợp song trùng khác khó có thể lý giải.

Đăng ngày: 09/11/2026
Những sự thật kinh ngạc về các bãi thử bom hạt nhân bí mật nhất thế giới

Những sự thật kinh ngạc về các bãi thử bom hạt nhân bí mật nhất thế giới

Trong cuộc đua nghiên cứu và sản xuất vũ khí hạt nhân, Mỹ và Liên Xô đã tiến hành thử nghiệm vũ khí này tại nhiều bãi thử bom hạt nhân.

Đăng ngày: 08/11/2026
Không phải chỉ sử dụng có 10% bộ não, con người đang sử dụng bộ phận này với bao nhiêu công suất?

Không phải chỉ sử dụng có 10% bộ não, con người đang sử dụng bộ phận này với bao nhiêu công suất?

Nhiều người tin vào quan điểm cho rằng con người chỉ sử dụng 10% bộ não, nhưng thực tế cả khi nghỉ ngơi hoặc ngủ, phần lớn bộ não vẫn hoạt động.

Đăng ngày: 08/11/2026
Sự thật bất ngờ: Những cặp song trùng không chỉ trông giống nhau mà hành xử cũng tương đồng?

Sự thật bất ngờ: Những cặp song trùng không chỉ trông giống nhau mà hành xử cũng tương đồng?

"Song trùng" hay doppelgänger là hiện tượng mà 2 người hoàn toàn xa lạ, không có quan hệ huyết thống lại sở hữu khuôn mặt giống nhau đến lạ kỳ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Tộc người đầu tiên tiến hóa để lặn sâu 70 mét

Tộc người đầu tiên tiến hóa để lặn sâu 70 mét

Người Bajau hiện sống ở Indonesia sở hữu lá lách lớn khác thường phù hợp với hoạt động bắt cá dưới biển.

Đăng ngày: 07/11/2026
Khoa Học News