Nấm ký sinh làm bụng ve sầu nổ tung để phát tán bào tử

Nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ hé lộ mối quan hệ đáng sợ giữa một loài nấm ký sinh và vật chủ của nó là ve sầu.

Các nhà khoa học ở Đại học Connecticut, Mỹ, tìm hiểu chi tiết cách nấm Massospora cicadina lây nhiễm trên nhiều con ve sầu, trước khi thao túng hành vi của chúng và làm bụng chúng phát nổ, khiến ve sầu bị khống chế giao phối dù mất cơ quan sinh dục, theo Science Alert. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Scientific Reports hôm 22/1/2018.


Bào tử nấm màu trắng trên xác ve sầu bị nổ bụng. (Ảnh: Science Alert).

Nấm M. cicadina trở nên nổi tiếng vì xâm chiếm khoang bụng của ve sầu và làm nổ bụng vật chủ để phân tán bào tử. Kết quả là ve sầu bị mất gần một nửa cơ thể từ thắt lưng trở xuống. Bản mô tả khoa học đầu tiên về loài nấm này được xuất bản năm 1879. "Đó là một câu chuyện thú vị đối với chúng tôi, nhưng không mấy vui vẻ với ve sầu", trưởng nhóm nghiên cứu John Cooley cho biết.

Khi kén ve sầu chuẩn bị nhô lên sau khi trải qua 17 năm để trưởng thành dưới lòng đất, những bào tử ngủ yên dính vào lớp vỏ ngoài của ve sầu bị đánh thức bởi các hợp chất trên cơ thể vật chủ, báo hiệu đã đến lúc lây nhiễm và sinh sôi. Khoảng 2-5% ve sầu ở Mỹ bị lây nhiễm trong nhiễm nấm giai đoạn thứ nhất, nhưng mục đích của nấm M. cicadina không chỉ là lan rộng.

Nấm M. cicadina cũng cư trú trong bụng ve sầu, ảnh hưởng đến cả con đực và con cái. Nhưng con đực bắt đầu hành động lạ từ khá sớm. Ngoài hành vi giao phối thông thường, chúng đập cánh theo cách giống con cái. Nhờ đó, chúng có thể truyền nấm qua đường tình dục. Con cái nhiễm ký sinh cũng truyền nấm cho con đực chưa nhiễm nấm muốn giao phối với chúng.

Bào tử dần lấp đầy bụng của ve sầu nhiễm nấm cho tới khi căng cứng và nổ tung. Kết quả là cơ quan sinh dục của ve sầu mất đi nhưng chúng vẫn cảm thấy thôi thúc muốn giao phối. Ve sầu bị lây nhiễm từ đồng loại được gọi là nhiễm nấm giai đoạn thứ hai và chúng cũng tuân theo chu kỳ truyền nhiễm tương tự.

TIN CŨ HƠN
13 loài cây kì lạ bậc nhất trên Trái đất

13 loài cây kì lạ bậc nhất trên Trái đất

Thế giới thiên nhiên xung quanh chúng ta luôn đầy rẫy những điều thú vị. Bài viết này xin gửi tới các bạn danh sách những loại cây khác lạ nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 03/04/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 02/04/2026
Hàng loạt cây cảnh chứa chất độc chết người

Hàng loạt cây cảnh chứa chất độc chết người

Các nhà sinh học cảnh báo trong số cây cảnh trồng trong nhà có nhiều loại cây chứa độc tố gây chết người nếu ăn phải.

Đăng ngày: 23/03/2026
13 loài hoa hiếm và đẹp nhất thế giới

13 loài hoa hiếm và đẹp nhất thế giới

Vượt qua 270.000 "ứng cử viên", 13 loài hoa dưới đây không chỉ khiến bạn ngất ngây bởi vẻ đẹp của nó mà còn ngạc nhiên bởi đây đều là những loài hoa vô cùng hiếm gặp.

Đăng ngày: 19/03/2026
Các loài muỗi

Các loài muỗi "kinh dị" không thèm hút máu người

Muỗi tuyết, muỗi nước, muỗi vằn Midge... là những loài muỗi không hút máu người nhưng rất hay bị con người "tàn sát".

Đăng ngày: 07/03/2026
Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Nấm lỗ chó có hình thù như bạch tuộc, nấm phát ánh sáng xanh trong bóng tối hay nấm răng chảy máu là những loài nấm kỳ dị trên thế giới.

Đăng ngày: 06/03/2026
Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Sở hữu vẻ đẹp nổi bật và thu hút nhưng loài hoa bao tay chồn (Foxglove) lại có thể giết người trong chớp mắt với độc tính cao

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News