Nền văn minh Nazca diệt vong vì phá rừng

Nazca, một nền văn minh cổ đại lừng lẫy ở Nam Mỹ, đã bị sụp đổ do nạn phá rừng khiến khí hậu trở nên khô và nóng, công bố mới đây của các nhà khoa học Anh.

Nazca là một dân tộc từng sống tại vùng duyên hải phía nam của Peru từ khoảng năm 200 trước Công nguyên tới năm 600 sau Công nguyên. Họ nổi tiếng nhờ tạo ra những hình vẽ khổng lồ trên sa mạc mà ngày nay người ta có thể quan sát từ máy bay. Kể từ khi được phát hiện vào năm 1939, những hình vẽ này thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm.

Những hình vẽ khổng lồ của người Nazca trên sa mạc phía nam Peru.

Tuy nhiên, nền văn minh Nazca đột ngột suy tàn rồi biến mất từ khoảng 1.500 năm trước. Trước đây nhiều nhà khảo cổ tin rằng hiện tượng thời tiết El Nino - gây nên những trận mưa và lũ lụt lớn - đã đẩy người Nazca tới tình trạng tuyệt chủng. Nhưng giả thuyết này không được chấp nhận rộng rãi.

Nhiều năm qua, các nhà khoa học của ĐH Cambridge (Anh) đã nghiên cứu nguyên nhân khiến nền văn minh của bộ tộc Nazca sụp đổ. Họ kết luận rằng người Nazca không thể trồng cây lương thực trong những thung lũng gần sa mạc vì những thung lũng ấy không có đủ cây. Sự thiếu hụt cây cối khiến khí hậu trở nên quá khô và cây lương thực không phát triển được.

Trong bài viết đăng trên số tháng 11 của tạp chí Latin American Antiquity, nhóm nghiên cứu cho rằng cách đây vài chục thế kỷ, những thung lũng mà người Nazca sinh sống có rất nhiều rừng cây huarango. Loài cây này có thể sống hơn 1.000 năm và có vai trò rất lớn trong việc ổn định độ ẩm và sự màu mỡ của đất. Nhưng trong suốt hàng trăm năm, chúng liên tục bị chặt để nhường chỗ cho những cây hoa màu.

Tới một thời điểm nhất định, số lượng cây huarango bị đốn nhiều đến nỗi sự cân bằng hệ sinh thái bị phá vỡ do khí hậu trong những thung lũng quá khô. “Sai lầm của người Nazca cho chúng ta nhiều bài học quan trọng về việc bảo vệ hệ sinh thái hiện nay” - nhà khoa học Oliver Whaley, công tác tại vườn thực vật Hoàng gia Kew (Anh), một trong những người tham gia nghiên cứu, nhận xét.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Đây là những cây mà NASA khuyên bạn nên trồng trong nhà

Đây là những cây mà NASA khuyên bạn nên trồng trong nhà

Bạn mới mua nhà nhưng không biết phải trang trí như thế nào? Hãy nghĩ ngay tới việc trồng cây cảnh, vừa "mát mắt" như các cụ nhà ta vẫn khen, lại vừa giúp phủ xanh Trái Đất này, dù chỉ là một phần bé nhỏ.

Đăng ngày: 01/04/2025
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 01/04/2025
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp. Tuy nhiên, trong ba nền văn minh cổ đại này, những chuẩn mực về thiết kế kim tự tháp do người Ai Cập đặt ra được phần lớn mọi người công nhận là kiểu kim tự t

Đăng ngày: 30/03/2025
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 28/03/2025
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 11/03/2025
Khủng long có họ với... gà?

Khủng long có họ với... gà?

Gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện phần mô mềm trên đỉnh đầu của loài khủng long Edmontosaurus tại Canada và thấy sự tương đồng với phần mào của loài gà ngày nay.

Đăng ngày: 19/02/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 19/02/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News