Khoa Học News

Nghi vấn hóa chất độc hại… gây vô sinh trên quần áo

Đó là Nonylphenol Ethoxylates - hóa chất hữu cơ có thể phá vỡ cấu trúc hormone cơ thể động vật và con người.

Vừa qua, tổ chức phi chính phủ Greenpeace (Hòa Bình Xanh) đã cho công bố một bản báo cáo về các hóa chất độc hại được sử dụng trên quần áo và các sản phẩm thời trang của một số nhãn hiệu lớn trên thế giới. Kết quả là rất nhiều trong số đó đều có sử dụng chất Nonylphenol Ethoxylates (NPE) - một loại chất độc hại, thẩm thấu qua da và tác động tới hệ sinh sản, sức khỏe của con người.

Cùng tìm hiểu loại hóa chất này và tác hại thực sự của nó lên cơ thể chúng ta qua chùm ảnh dưới đây.

Nonylphenol ethoxylates (NPE) là loại hóa chất hữu cơ phổ biến trong công nghiệp, được sử dụng làm chất hoạt động bề mặt (đối với các sản phẩm dệt may) hoặc chất tẩy rửa công nghiệp. Ngoài ra, trong quá trình sản xuất công nghiệp với một số sản phẩm như nhựa, cao su, thuốc trừ sâu, sơn, giấy… người ta cũng thêm NPE vào.

NPE không tồn tại sẵn trong tự nhiên. Do đó để điều chế NPE trong công nghiệp, người ta sử dụng phản ứng giữa nonyphenol (NP) với ethylene oxide (EO) ở điều kiện tiêu chuẩn.

Ở nhiệt độ phòng, NPE có ở dạng lỏng, màu cam hoặc dạng rắn như sáp. Ngoài ra, bằng mắt thường, con người không thể phân biệt được NPE có được sử dụng trong sản phẩm của mình hay không.

NPE cũng được tìm thấy ở môi trường bên ngoài, chủ yếu trong nước thải từ các nhà máy công nghiệp. Trong môi trường này, NPE rất dễ bị bẻ gãy thành nonylphenol - một chất hữu cơ bền, tích lũy sinh học và rất độc cho các loài động vật hoang dã, nhất là các sinh vật thủy sinh.

Cụ thể, khi NP phân hủy từ NPE xâm nhập vào cơ thể các sinh vật thủy sinh, chúng có xu hướng tích lũy trong các mô. Dần dần, thông qua chuỗi thức ăn, chất này thẩm thấu và có mặt trong rất nhiều động vật hoang dã, thậm chí đã từng được phát hiện trong cơ thể người.

Một nghiên cứu đã chỉ ra NP phân hủy từ NPE ở mức độ đủ lớn sẽ làm rối loạn nội tiết ở cá. Đặc biệt ở các loài cá đực, NP gây ra tình trạng nữ hóa, hậu quả làm giảm khả năng sinh sản và suy thoái giống nòi của chúng.

Theo các chuyên gia, NPE xâm nhập cơ thể động vật và con người qua ba con đường chính: hít phải không khí có NPE, ăn thực phẩm hoặc uống nước ô nhiễm có NPE, tiếp xúc trực tiếp với NPE qua da.

Khi xâm nhập, NPE có thể gây độc như làm cho sinh vật ngơ ngẩn, mất tỉnh táo; ngăn cản sự dịch chuyển và phá vỡ các hormone chức năng trong cơ thể, phá hủy tuyến nội tiết.

Trong trường hợp mà tổ chức Greenpeace (Hòa Bình Xanh) chỉ ra, NPE trong quá trình sản xuất vẫn có thể còn dư thừa trên một số sản phẩm quần áo, giày dép… Lượng NPE này tuy nhỏ nhưng khi mặc quần áo lên người hay giặt chúng trong nước, NPE có thể phôi nhiễm và xâm nhập vào cơ thể chúng ta.

Đối với con người, các chuyên gia nghiên cứu tác hại của NPE trên hai phương diện: cấp tính và mãn tính. NPE chỉ ảnh hưởng cấp tính tới sức khỏe nếu chúng ta tiếp xúc với số lượng lớn. Khi đó, NPE gây kích ứng da, mắt, phổi và hệ tiêu hóa ngay lập tức.

Còn ở cấp độ mãn tính, việc tiếp xúc thường xuyên trong thời gian với NPE qua các sản phẩm công nghiệp hay nước nhiễm NPE sẽ làm suy giảm khả năng sinh sản ở người, rối loạn một số thành phần nội tiết.

Hiện nay, chưa có một quy định nào về việc cấm hoàn toàn sử dụng NPE trong công nghiệp. Năm 2007, NPE mới chỉ bị cấm có giới hạn tại châu Âu trong sản xuất mỹ phẩm, dệt may, giầy với hàm lượng không quá 0,1% trên trọng lượng sản phẩm.

Điều đó cũng đồng nghĩa việc tổ chức Greenpeace (Hòa Bình Xanh) cho rằng, NPE trong các sản phẩm quần áo sẽ gây vô sinh là chưa hoàn toàn xác đáng. Song, sự độc hại của chất này đều đã được thừa nhận, vì vậy hãy cẩn thận trong việc lựa chọn sản phẩm tiêu dùng cho bản thân và gia đình để luôn được đảm bảo an toàn sức khỏe.

TIN CŨ HƠN
Cách phòng ngừa rận mu - Loài côn trùng bám chặt ở "vùng kín"

Cách phòng ngừa rận mu - Loài côn trùng bám chặt ở "vùng kín"

Rận mu nằm sâu trong lỗ chân lông chúng bám chặt vào da người làm cho người bị đốt khó phát hiện ra khi ngứa mà chỉ nghĩ đến bệnh ngứa ngoài ra khác.

Đăng ngày: 16/06/2026
Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Vết ngứa do muỗi đốt thực sự rất khó chịu và nếu bạn cứ tiếp tục gãi thì vết đốt thậm chí có thể bị xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Đăng ngày: 13/06/2026
14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.

Đăng ngày: 09/06/2026
Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Tết này thay vì ăn nhiều bánh kẹo, bạn nên tích cực thưởng thức những loại hạt rất tốt cho sức khỏe để tránh bị tăng cân, mệt mỏi.

Đăng ngày: 06/06/2026
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc ĐH Malaga chỉ ra, khả năng chịu đau ở nam giới và nữ giới là tương tự nhau.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khoa Học News