Ngộ nhận về lợi ích giải mã gene người

Dự án hệ gene người (HGP) đã bước sang năm thứ 11, nhưng một số nhà khoa học cho rằng nhiều nhà nghiên cứu và nhà báo có nhận thức sai lầm về công việc sắp xếp gene.

>>> Giải mã gene người Việt để cải tạo giống nòi

Theo một bài bình luận đăng trên tạp chí Science, nhiều người trông đợi quá mức vào vai trò của lĩnh vực này trong chẩn đoán và điều trị bệnh tật.

Một số luận điểm trong bài bình luận có thể tóm tắt bằng những nội dung dưới đây:


Không nên kỳ vọng quá nhiều rằng giải mã gene sẽ
giúp chẩn đoán nguy cơ mắc bệnh. (Nguồn: Discovery)

• Sử dụng hệ gene của một người để đánh giá nguy cơ mắc một căn bệnh nào đó là vấn đề quá phức tạp. Các tác giả dẫn chứng bệnh Crohn là ví dụ, rằng gần như cứ 1.000 người Mỹ thì có một người có nguy cơ bị bệnh này. Điều đó có nghĩa là gì nếu một người thấy rằng nguy cơ mắc bệnh của họ là 1/500 hay 1/2000? Những tỷ lệ này không thể giúp bệnh nhân hay bác sĩ đưa ra quyết định nào có nghĩa.

• Đối với nhiều loại bệnh, không chỉ một gene và nhiều gene cùng đóng vai trò tác động. Các gene không bất biến và có thể chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài. Sức khỏe của con người là cơ chế phức tạp, nên để hiểu thấu đáo không phải điều đơn giản.

• Việc thay đổi thói quen của con người lại càng khó hơn. Nếu bệnh nhân biết rằng họ có ít nguy cơ mắc một căn bệnh nào đó, họ sẽ có suy nghĩ sai lầm về sức khỏe của mình, và từ đó rất có thể họ sẽ hành động liều lĩnh vì nghĩ rằng mình không có nguy cơ bị bệnh.

• Các nhà nghiên cứu cũng phản đối với một số công ty như 23andMe và Pathway Genomics quảng cáo có thể sử dụng công nghệ gene để chẩn đoán nguy cơ mắc bệnh.

Theo các tác giả, không phải tất cả kiến thức về gene đều có thể lý giải tường tận được, vì thế phải cần những công cụ chẩn đoán mạnh hơn để thực hiện nhiệm vụ này trong tương lai.

TIN CŨ HƠN
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News