Ngôi sao chết phóng bức xạ mạnh kỷ lục vào Trái đất

Chớp tia gamma mạnh gấp 14 triệu lần tổng năng lượng của dải Ngân Hà chiếu thẳng tới Trái đất từ ngôi sao chết cách 6,6 tỷ năm ánh sáng.


Mô phỏng quá trình sụp đổ sao tạo ra GRB. (Video: NASA).

Sử dụng kính viễn vọng không gian tia gamma Fermi của NASA, các nhà thiên văn học thu được chớp tia gamma (GRB), hướng thẳng từ không gian sâu về phía Trái đất. Chớp tia này có tên gọi GRB 200826A. GRB thường được tạo ra khi một vật thể mang năng lượng cực mạnh xuất hiện trong không gian và chia thành hai loại là GRB dài và GRB ngắn.

GRB hình thành khi hai ngôi sao cực đặc, hoặc một ngôi sao và một hố đen sáp nhập trong sự kiện chớp nhoáng kéo dài chưa tới hai giây. GRB dài xuất hiện khi những ngôi sao siêu lớn sụp đổ. Nhưng GRB 200826A, phát hiện vào tháng 8/2020, gây bất ngờ cho các nhà khoa học bởi dù rất ngắn, dường như tín hiệu này có nguồn gốc từ quá trình sụp đổ sao. GRB 200826A được cho là GRB ngắn nhất ra đời theo cách như vậy.

GRB 200826A cũng cực mạnh. Năng lượng phát ra từ chớp tia gamma mạnh gấp 14 triệu lần tổng năng lượng do toàn bộ dải Ngân Hà giải phóng trong cùng khoảng thời gian. Tomás Ahumada, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Maryland, đồng tác giả nghiên cứu về GRB 200826A, nhận định đây là một trong những GRB ngắn mạnh nhất từng được ghi nhận.


 Chớp tia này có tên gọi GRB 200826A.

Các ngôi sao sụp đổ khi chúng cạn kiệt nhiên liệu hydro. Không có nhiên liệu này, ngôi sao bắt đầu sụp đổ vào lõi dưới ảnh hưởng từ lượng khổng lồ của chúng. Trong quá trình đó, ngôi sao giải phóng hai luồng bức xạ mạnh theo hướng ngược nhau. Nếu một trong hai luồng tia đó hướng thẳng về phía Trái đất, các nhà khoa học có thể phát hiện bằng kính viễn vọng chuyên dụng và tìm hiểu vị trí phát ra tín hiệu trong vũ trụ.

Sau khi phát hiện GRB 200826A, nhóm nghiên cứu khảo sát khoảng trời mà chớp tia gamma xuất hiện và nhận thấy nó đến từ thiên hà cách Trái đất 6,6 tỷ năm ánh sáng, có nghĩa thời gian để tín hiệu truyền tới hành tinh của chúng ta bằng khoảng một nửa độ tuổi của vũ trụ. Các nhà thiên văn học cũng phát hiện quầng sáng từ vụ sụp đổ sao, hé lộ nguồn GRB là một ngôi sao chết, không phải sự kiện sáp nhập thường gắn liền với GRB ngắn. Nhóm nghiên cứu công bố kết quả phát hiện hôm 26/7 trên tạp chí Nature Astronomy.

Loading...
TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 05/04/2025
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 03/04/2025
Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học vừa xác nhận tìm thấy hạt nhân hình quả lê. Điều này không chỉ đi ngược với một số quy luật vật lý mà còn chứng minh rằng du hành thời gian là bất khả thi.

Đăng ngày: 02/04/2025
Đường thay đổi ngày quốc tế

Đường thay đổi ngày quốc tế

Trái đất tự quay từ Tây sang Đông, sáng, trưa, chiều, tối lần lượt xuất hiện ở các nước trên thế giới một cách tuần hoàn. Vậy một ngày mới trên Trái đất nên bắt đầu từ đâu và kết thúc ở đâu? Để tránh sự hỗn loạn về ngày tháng, Hội ng

Đăng ngày: 31/03/2025
Bản đồ trái đất và các hành tinh

Bản đồ trái đất và các hành tinh

Nếu bạn là người bắt đầu yêu thích môn thiên văn học thì việc nhận dạng vị trí, tên gọi, thông tin về các hành tinh trong vũ trụ không phải là điều dễ dàng.  Với Home Planet, bạn có thể dễ dàng biết được tất cả các th&ocirc

Đăng ngày: 30/03/2025
Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Tên đăng ký phải sử dụng từ 4 đến 16 ký tự La tinh và chưa từng được đặt cho bất cứ thiên thể nào khác.

Đăng ngày: 29/03/2025
Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Tinh vân là một thiên thể ở dạng mây mù gồm khí sao và bụi vũ trụ. Tỷ trọng vật chất trong tinh vân rất thấp. Nếu đo bằng tiêu chuẩn trên Trái đất, có nơi hầu như là chân không. Nhưng thể tích tinh vân lại cực kỳ to lớn, cũng phải đế

Đăng ngày: 28/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News