Ngôi sao chết phóng bức xạ mạnh kỷ lục vào Trái đất

Chớp tia gamma mạnh gấp 14 triệu lần tổng năng lượng của dải Ngân Hà chiếu thẳng tới Trái đất từ ngôi sao chết cách 6,6 tỷ năm ánh sáng.


Mô phỏng quá trình sụp đổ sao tạo ra GRB. (Video: NASA).

Sử dụng kính viễn vọng không gian tia gamma Fermi của NASA, các nhà thiên văn học thu được chớp tia gamma (GRB), hướng thẳng từ không gian sâu về phía Trái đất. Chớp tia này có tên gọi GRB 200826A. GRB thường được tạo ra khi một vật thể mang năng lượng cực mạnh xuất hiện trong không gian và chia thành hai loại là GRB dài và GRB ngắn.

GRB hình thành khi hai ngôi sao cực đặc, hoặc một ngôi sao và một hố đen sáp nhập trong sự kiện chớp nhoáng kéo dài chưa tới hai giây. GRB dài xuất hiện khi những ngôi sao siêu lớn sụp đổ. Nhưng GRB 200826A, phát hiện vào tháng 8/2020, gây bất ngờ cho các nhà khoa học bởi dù rất ngắn, dường như tín hiệu này có nguồn gốc từ quá trình sụp đổ sao. GRB 200826A được cho là GRB ngắn nhất ra đời theo cách như vậy.

GRB 200826A cũng cực mạnh. Năng lượng phát ra từ chớp tia gamma mạnh gấp 14 triệu lần tổng năng lượng do toàn bộ dải Ngân Hà giải phóng trong cùng khoảng thời gian. Tomás Ahumada, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Maryland, đồng tác giả nghiên cứu về GRB 200826A, nhận định đây là một trong những GRB ngắn mạnh nhất từng được ghi nhận.


 Chớp tia này có tên gọi GRB 200826A.

Các ngôi sao sụp đổ khi chúng cạn kiệt nhiên liệu hydro. Không có nhiên liệu này, ngôi sao bắt đầu sụp đổ vào lõi dưới ảnh hưởng từ lượng khổng lồ của chúng. Trong quá trình đó, ngôi sao giải phóng hai luồng bức xạ mạnh theo hướng ngược nhau. Nếu một trong hai luồng tia đó hướng thẳng về phía Trái đất, các nhà khoa học có thể phát hiện bằng kính viễn vọng chuyên dụng và tìm hiểu vị trí phát ra tín hiệu trong vũ trụ.

Sau khi phát hiện GRB 200826A, nhóm nghiên cứu khảo sát khoảng trời mà chớp tia gamma xuất hiện và nhận thấy nó đến từ thiên hà cách Trái đất 6,6 tỷ năm ánh sáng, có nghĩa thời gian để tín hiệu truyền tới hành tinh của chúng ta bằng khoảng một nửa độ tuổi của vũ trụ. Các nhà thiên văn học cũng phát hiện quầng sáng từ vụ sụp đổ sao, hé lộ nguồn GRB là một ngôi sao chết, không phải sự kiện sáp nhập thường gắn liền với GRB ngắn. Nhóm nghiên cứu công bố kết quả phát hiện hôm 26/7 trên tạp chí Nature Astronomy.

TIN CŨ HƠN
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News