Khoa Học News

Người châu Mỹ dùng thuốc nhuộm sớm nhất thế giới

Đại học George Washington vừa phát hiện những miếng vải có sử dụng thuốc nhuộm chàm niên đại 6.200 tuổi khi khai quật gò nghi lễ cổ Huaca Prieta ở miền bắc Peru năm 2007.

Đây chính là một ngôi đền - nơi người dân mang các sản vật dệt - may đến cúng như một phần của nghi lễ.


Mảnh vải nhuộm 6.000 năm tuổi được phát hiện tại Peru. (Ảnh: Newsreportcenter).

Loại vải này ban đầu không thể hiện màu sắc. Sau khi nhẹ nhàng rửa sạch, dùng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu suất cao, các nhà nghiên cứu phát hiện đây chính là vải nhuộm lâu đời nhất. Có 5 trong 8 mẫu được xét nghiệm có dấu vết của nhuộm chàm. Số còn lại có thể cũng là vải chàm nhưng bị phai mờ.

"Trên loại vải có niên đại hơn 6.000 năm này có sắc tố xanh, được chúng tôi xác định là thuốc nhuộm indigoid (indigotin). Đây chính là loại vải nhuộm lâu đời nhất thế giới" - các nhà nghiên cứu cho biết. Trước đây, loại vải nhuộm màu chàm được coi là lâu đời nhất chỉ có tuổi đời gần 2.000 năm ở Ai Cập.

Các nhà khoa học xác định thuốc nhuộm indigoid có thể được tìm thấy ở cây chàm (Indigofera). Người cổ đại Peru có khả năng tạo ra thuốc nhuộm từ loại cây này. Trong khi đó, người Ai Cập cổ đại chiết xuất màu nhuộm từ ốc biển.

Ông Jeffrey Splitstoser - thuộc nhóm nghiên cứu - cho biết, trong khi nhiều loại thuốc nhuộm từ hoa cỏ khác được sản xuất đơn giản bằng cách luộc chín rồi trích xuất màu sắc thì việc tạo ra thuốc nhuộm từ cây chàm khá phức tạp: Lên men, làm thoáng khí hỗn hợp cho đến khi tạo ra một hợp chất rắn ở đáy rồi sấy khô và lưu trữ. Sau đó, dùng một chất kiềm như nước tiểu pha loãng hợp chất, tạo ra một dung dịch chàm trắng. Sợi vải được nhúng vào sẽ chuyển sang màu vàng, xanh lá cây và cuối cùng là màu xanh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Loài vật này có trọng lượng lên tới hàng chục tấn, dài hàng chục mét. Với kích thước lớn như vậy, chúng sẽ làm "chuyện ấy" như thế nào?

Đăng ngày: 01/07/2026
Lũ quét chôn vùi hàng chục xác khủng long trong ao tù

Lũ quét chôn vùi hàng chục xác khủng long trong ao tù

Gần 100 năm qua, các nhà khoa học chưa thể lý giải vì sao mỏ khủng long Cleveland-Lloyd ở Texas, Mỹ lại chứa hóa thạch của hơn 75 con khủng long chân thú theropod sống ở kỷ Jura.

Đăng ngày: 29/06/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Khoa Học News