Nguồn gốc tiến hóa của nụ hôn: Dấu tích từ hành vi chải chuốt của loài vượn?

Nghiên cứu gần đây đã tìm cách làm rõ xem liệu nụ hôn có nguồn gốc từ một hình thức chải chuốt của loài vượn hay không. Trong khi các hành vi xã hội của loài vượn có nhiều điểm tương đồng với nụ hôn, vẫn còn nhiều tranh cãi về việc liệu con người có thừa hưởng cách thể hiện tình cảm này từ tổ tiên của mình không.

Nụ hôn trong đời sống xã hội của con người

Trong xã hội loài người, hôn không chỉ là một cách để biểu lộ tình cảm mà còn mang đậm tính nghi thức và quy tắc văn hóa. Người La Mã cổ đại đã có những loại hôn khác nhau tùy theo bối cảnh và mức độ thân mật, ví dụ như: osculum là một nụ hôn trên má biểu thị tình cảm xã hội; basium là một nụ hôn trên môi giữa các thành viên gia đình; và savium thì mang ý nghĩa tình dục rõ rệt. Các nghi thức hôn cũng rất đa dạng trên thế giới, từ hai nụ hôn trên má như ở châu Âu đến những nụ hôn nghi lễ như hôn nhẫn hay bàn tay.


Hôn không chỉ là một cách để biểu lộ tình cảm mà còn mang tính nghi thức và quy tắc văn hóa. (Ảnh minh họa).

Nguồn gốc của nụ hôn

Một nghiên cứu do Adriano R. Lameira từ Đại học Warwick dẫn đầu đã xem xét cách hành vi chải chuốt của loài vượn có thể là nền tảng tiến hóa cho hành vi hôn của con người. Theo Lameira, những hành vi này, đặc biệt là hành động chải chuốt với môi nhô ra và chuyển động mút nhẹ để loại bỏ ký sinh, có thể là một hình thức “nụ hôn” sơ khai. Điều này được cho là dẫn đến giả thuyết “nụ hôn thực” – cho rằng hôn miệng đối miệng là một hành vi tiến hóa nhằm tăng cường các liên kết xã hội trong loài vượn.

Với việc môi và miệng là những bộ phận nhạy cảm của cơ thể, hành vi chải chuốt qua tiếp xúc miệng có thể đã trở thành một trải nghiệm dễ chịu, giúp củng cố mối quan hệ giữa các cá thể.

Hôn là hành vi mang tính văn hóa?

Tuy nhiên, việc nụ hôn có phải là hành vi có nguồn gốc sinh học hay chỉ là một phát minh văn hóa vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi. Một nghiên cứu vào năm 2015 trên 168 nền văn hóa cho thấy chỉ 46% các nền văn hóa này có hành vi hôn lãng mạn. Nhiều xã hội săn bắn hái lượm bản địa không hôn nhau và thậm chí có một số nền văn hóa còn cảm thấy hành vi này là đáng ghê tởm. Điều này đặt ra khả năng rằng nụ hôn có thể là một đặc điểm mang tính chủ nghĩa trung tâm phương Tây hơn là một nhu cầu phổ quát của con người.

Tương lai của nghiên cứu về nụ hôn

Lameira cho rằng nghiên cứu sâu hơn về hành vi chải chuốt của loài vượn có thể giúp làm rõ vai trò của hôn trong việc củng cố quan hệ xã hội và gợi mở những đặc điểm còn sót lại từ tổ tiên chung của con người và vượn. Tuy nhiên, để hiểu được liệu hôn có phải là hành vi tự nhiên hay văn hóa, cần có thêm nhiều nghiên cứu nhằm so sánh hành vi hôn và chải chuốt trên quy mô lớn giữa các loài linh trưởng và trong các nền văn hóa con người khác nhau.

Kết quả nghiên cứu của Lameira được đăng tải trên Evolutionary Anthropology , mở ra một hướng tiếp cận mới trong việc tìm hiểu một trong những hành vi xã hội lâu đời nhất của loài người, từ góc nhìn của sự tiến hóa và văn hóa.

TIN CŨ HƠN
Top 10 điều độc đáo chỉ có ở một số quốc gia trên thế giới, tưởng bình thường nhưng vô cùng thú vị

Top 10 điều độc đáo chỉ có ở một số quốc gia trên thế giới, tưởng bình thường nhưng vô cùng thú vị

Những quy luật "bất thành văn" này tại các quốc gia này chắc chắn sẽ khiến nhiều người không ngờ tới.

Đăng ngày: 29/01/2026
Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Nếu di chuyển bằng máy bay, bạn có biết ghế ngồi nào là an toàn nhất? Các chuyên gia chỉ ra rằng có một số chỗ trên máy bay có tỷ lệ sống sót cao nhất.

Đăng ngày: 29/01/2026
Ngựa lặn: Môn thể thao nguy hiểm, tàn nhẫn ở thế kỷ 19

Ngựa lặn: Môn thể thao nguy hiểm, tàn nhẫn ở thế kỷ 19

Ngựa lặn bắt đầu vào những năm 1880 và là một điểm thu hút cực kỳ phổ biến trong nhiều thập kỷ, bất chấp sự tàn ác rõ ràng đối với động vật và sự nguy hiểm mà nó gây ra.

Đăng ngày: 29/01/2026
95% đất nước là sa mạc, làm sao đất nước này có thể nuôi sống 100 triệu người?

95% đất nước là sa mạc, làm sao đất nước này có thể nuôi sống 100 triệu người?

Đất đai trù phú rất quan trọng đối với mọi người, tuy nhiên, có nước dù diện tích lớn nhưng lại có rất ít đất đai sử dụng được, và nền văn minh cổ đại Ai Cập chính xác là như vậy.

Đăng ngày: 29/01/2026
Chúng ta đối diện

Chúng ta đối diện "nguồn sống từ địa ngục" hàng ngày mà không hay?

Nghiên cứu vừa công bố trên Nature Geoscience chỉ ra một cách khó tin mà Trái đất đã vận hành để trở thành một hành tinh dồi dào nguồn sống.

Đăng ngày: 29/01/2026
Top 10 quốc gia khan hiếm đàn ông nhất thế giới

Top 10 quốc gia khan hiếm đàn ông nhất thế giới

Nếu như ở Trung Quốc, Ấn Độ, tỉ lệ nam giới nhiều hơn nữ giới, khiến chênh lệch giới tính ngày càng căng thẳng thì ở những quốc gia dưới đây ngược lại.

Đăng ngày: 28/01/2026
Nhịn ăn suốt 382 ngày để giảm cân, người đàn ông béo phì sống sót kỳ diệu khiến cả thế giới kinh ngạc

Nhịn ăn suốt 382 ngày để giảm cân, người đàn ông béo phì sống sót kỳ diệu khiến cả thế giới kinh ngạc

Câu chuyện về hành trình phi thường của người đàn ông này đến nay vẫn được nhắc lại như kỳ tích có "1-0-2", khiến cả thế giới kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/01/2026
Khoa Học News