Nguy cơ băng tan nhìn từ bài học lũ lụt bất thường tại Alaska

Một thách thức trước các vụ vỡ đập băng là mức độ nghiêm trọng và thời gian xảy ra có thể biến đổi theo từng năm.

Trong hơn 10 năm trở lại đây, người dân ở thủ phủ bang Alaska (Mỹ) đã sống cùng với những đợt lũ lụt hình thành do sông băng tan chảy. Nhưng trận lũ vào cuối tuần qua đã khiến giới khoa học kinh ngạc vì tốc độ mực nước sông dâng nhanh và mãnh liệt, làm hư hại và “nuốt chửng” một số nhà cửa, khiến một bộ phận người dân phải sơ tán.


Mực nước sông Mendenhall dâng cao dọc theo một khu phố ở Juneau, Alaska, ngày 6/8/2023. (Ảnh: AP).

Nước lũ được cho là chảy từ một lưu vực phụ của sông băng Mendenhall. Eran Hood, giáo sư khoa học môi trường của Đại học Đông Nam Alaska, cho biết những đợt vỡ đập băng đã xảy ra trong khu vực kể từ năm 2011, nhưng nước thường xả chậm hơn, thường là trong vài ngày.

Trong ngày 5/8, mực nước hồ băng và dòng chảy lũ đã đạt mức cao kỷ lục ở thành phố Juneau - nơi sinh sống của khoảng 30.000 người.

Theo các nhà khoa học, biến đổi khí hậu đang làm tan chảy các sông băng. Một nghiên cứu được công bố trong năm nay cho thấy cuối thế kỷ này, các dòng sông băng sẽ chứng kiến mức băng tan chảy đáng kể. Một báo cáo riêng biệt khác chỉ ra các sông băng quanh dãy Himalaya đang tan chảy với tốc độ chưa từng thấy.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và những trận lũ do vỡ đập băng như ở Juneau đang ngày càng rở nên phức tạp.

“Bản thân hiện tượng này là do khí hậu gây ra, nhưng những trận lũ riêng lẻ không liên quan gì đến khí hậu vì về cơ bản, chúng chỉ là trường hợp nước tràn vào một lưu vực và sau đó rút cạn vào một thời điểm nào đó trong mùa hè”, Giáo sư Hood chỉ ra.

Các nhà nghiên cứu cho biết, một thách thức trước các vụ vỡ đập băng là mức độ nghiêm trọng và thời gian xảy ra có thể biến đổi theo từng năm.

Celeste Labedz, một nhà địa chấn học môi trường tại Đại học Calgary, cho biết các sông băng rất khó nắm bắt. “Khi sông băng đang mỏng dần và thay đổi, bạn có thể thấy một số trận lũ có thể được ngăn chặn, nhưng sẽ lại có những trận lũ khác xảy đến. Sông băng là một hệ thống có thể thay đổi”, nhà địa chấn Labedz lý giải.

Ngoài rủi ro lũ lụt, diện tích băng bị giảm có thể làm giảm nguồn cung cấp nước ở các nơi trên thế giới và có thể ảnh hưởng đến những ngành như nông nghiệp và du lịch.

Alaska là một điểm đến ưa thích đối với các du khách bị thu hút bởi những cảnh quan hoang dã như núi và sông băng hiểm trở.

Christian Zimmerman, Giám đốc Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ tại Alaska cho biết, các sông băng bao phủ khoảng 85.000km2 diện tích của bang và lượng băng mất đi hàng năm từ các sông băng ở Alaska sẽ đủ để bao phủ Texas trong 10cm nước.

Sự biến mất của các sông băng cũng có thể ảnh hưởng đến các hệ sinh thái, bao gồm cả môi trường sống của cá hồi.

TIN CŨ HƠN
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 15/03/2026
Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Những cơn bão lớn nhất được ghi nhận trong lịch sử

Trong quá khứ có không ít cơn bão với sức gió mạnh kỷ lục nhưng lại không gây ra nhiều thiệt hại.

Đăng ngày: 08/03/2026
Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Đặc điểm nổi bật của khí hậu châu Phi là gì?

Nhắc đến châu Phi là nhắm đến châu lục với nhiệt độ nóng bức quanh năm. Một châu lục với nhiều điều kiện phát triển kinh tế khó khăn, lạc hậu.

Đăng ngày: 07/03/2026
Siêu hạn hán ở Mỹ: Mặt hồ trơ đáy nứt nẻ, xác cá khô cứng tạo nên khung cảnh siêu thực

Siêu hạn hán ở Mỹ: Mặt hồ trơ đáy nứt nẻ, xác cá khô cứng tạo nên khung cảnh siêu thực

Một chiếc thuyền máy cũ vô chủ nhô lên khỏi lớp bùn đất nứt nẻ như một tấm bia mộ khổng lồ. Văn bia của nó có thể viết: Đây là vùng nước của Hồ Mead.

Đăng ngày: 07/03/2026
Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Khi nói về các hiện tượng mưa, nắng, gió,… người ta có lúc dùng từ thời tiết, nhưng có lúc dùng từ khí hậu. Vậy khí hậu và thời tiết có giống nhau không?

Đăng ngày: 04/03/2026
Khám phá bí ẩn phía sau hồ tự nhiên tròn nhất thế giới

Khám phá bí ẩn phía sau hồ tự nhiên tròn nhất thế giới

Hồ Kingsley trở nên đặc biệt bởi hình dạng tròn bất thường của nó.

Đăng ngày: 04/03/2026
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News