Khoa Học News

Nguyên nhân xuất hiện hố "tử thần" liên tiếp ở Nghệ An

Chỉ trong hai tháng, 11 điểm sụt lún xảy ra ở huyện Quỳ Hợp. Theo các nhà khoa học, thời tiết hanh khô, mực nước ngầm hạ thấp đã gây áp lực lên tầng địa chất.

Nhiều tháng nay, người dân các xã Châu Hồng, Liên Hợp, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An luôn sống trong cảnh bất an vì hố "tử thần" liên tiếp xuất hiện. Nhiều hố rộng 2-7 m, sâu 2-2,5 m. Hiện tượng sụt lún xuất hiện cùng thời điểm tại xã Châu Hồng, hàng trăm giếng nước sinh hoạt của người dân cạn trơ đáy.


Hố "tử thần" tại sân nhà anh Thắm, xã Châu Hồng, ngày 26/10. (Ảnh: Phương Linh)

Cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An đã thành lập nhiều đoàn khảo sát, kiểm tra nhưng đến nay vẫn chưa xác định được nguyên nhân.

Lý giải hiện tượng, PGS.TS Trần Tân Văn, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản cho biết, Quỳ Hợp là vùng núi đá vôi, có nhiều hang karst ngầm. Khi gặp điều kiện thời tiết đặc thù như mưa lớn kéo dài hoặc hanh khô, mực nước hạ thấp sẽ gây ra sụt lún.

"Lần sụt lún này ở Quỳ Hợp được xác định là do thời tiết hanh khô, nước ngầm, nước sông hạ thấp xuống nhanh làm tăng tải trọng lên trần hang, dẫn đến sụt lún", PGS Tân nói và cho biết không bất thường. Nước ngầm ở đây được coi như "bệ đỡ" của các khu vực có hang karst ngầm. Khi không còn nước, các hang này sập sụt, gây ra hố "tử thần".

"Nước luôn là "thủ phạm" trong các vụ sụt sập, sụt lún nền đất, tạo nên các khoảng trống ngầm trong nền đất. Điều này cũng đúng cả trong trường hợp các hố tử thần ở các đô thị lớn nằm trên nền đất yếu như TP HCM và Hà Nội", ông Văn nói.

Ở các vùng đá vôi có những chỗ đá chìm dưới lớp đất phủ. Tính chất đặc biệt của đá vôi (và một số loại đá có thành phần vôi, hoặc các loại đá muối) dễ bị dòng nước hòa tan, tạo nên hang hốc. Quá trình hòa tan, kết hợp với sập đổ cơ học tạo thành hang hốc, gọi chung là quá trình karst. Các hố sụt karst có vô số ở những vùng đá vôi, đặc biệt hay tạo thành dải những hố sụt tròn, đường kính và độ sâu thay đổi từ một vài mét cho đến một vài chục, thậm chí một vài trăm mét, bên trên các dòng chảy ngầm.

PGS Văn cảnh báo, những vùng đã từng xuất hiện hố "tử thần", khả năng rất cao trong tương lai sẽ tiếp tục có các hố sụt tiếp theo. Hiện đã có nhiều công nghệ có thể biết được quy mô nhưng chưa có công nghệ nào khắc phục được các hố sụt, kể cả đổ đầy bê tông, cát sỏi, một thời gian ngắn sau sẽ bị rửa trôi. Do vậy, người dân nên đề xuất chính quyền địa phương tạo điều kiện để di dời đi nơi khác.

"Nếu đang sống cạnh núi đá vôi, rất có thể phía dưới có đá vôi ngầm, các hang hốc ngầm, dễ xảy ra sập sụt khi mưa to gió lớn hoặc hanh khô. Đặc biệt ở những nơi gần sông, khai thác mỏ, khai thác nước ngầm... khi hạ thấp mực nước ngầm nhanh chóng đều có khả năng gây ra sập sụt", ông Văn cho hay.

Hiện Việt Nam hầu như chưa thực hiện điều tra khảo sát hiện tượng sập sụt hang động toàn diện. Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản đang triển khai dự án điều tra khảo sát ở vùng một số tỉnh như Quảng Ninh, Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang... Để có một bản đồ cảnh báo hoàn thiện, ông Văn cho rằng cần khảo sát ở tất cả các vùng núi đá vôi (chiếm khoảng 40% diện tích toàn miền Bắc).

Theo đó ông Văn kiến nghị Nhà nước sớm có kế hoạch điều tra khảo sát, khoanh vùng để di chuyển người dân sống ở những nơi có nguy cơ sập sụt cao đến vùng có địa chất an toàn.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
10 điều thú vị về Frankenstein, gã quái vật biểu tượng của dịp lễ Halloween

10 điều thú vị về Frankenstein, gã quái vật biểu tượng của dịp lễ Halloween

Frankenstein là một quái vật nổi tiếng ở Phương Tây từ xưa đến nay và thường được hoá trang ở các dịp lễ Halloween hằng năm.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tộc người đầu tiên tiến hóa để lặn sâu 70 mét

Tộc người đầu tiên tiến hóa để lặn sâu 70 mét

Người Bajau hiện sống ở Indonesia sở hữu lá lách lớn khác thường phù hợp với hoạt động bắt cá dưới biển.

Đăng ngày: 07/11/2026
Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Rồng là linh vật trong truyền thuyệt được coi là sản phẩm trong trí tưởng tượng của loài người. Tuy nhiên có rất nhiều câu chuyện, truyền thuyết huyền bí đã ghi nhận sự xuất hiện của loài sinh vật to lớn, biết bay,biết khạc ra lửa này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Chuyện về Vestal Virgin: Những trinh nữ "quyền lực" nhất La Mã cổ đại

Chuyện về Vestal Virgin: Những trinh nữ "quyền lực" nhất La Mã cổ đại

La Mã cổ đại là xã hội gia trưởng nhưng cũng chính tại đây, xuất hiện nhóm phụ nữ được tôn kính như thần thánh: Trinh nữ Vestal.

Đăng ngày: 06/11/2026
Những điều bạn chưa biết về kinh tuyến và vĩ tuyến

Những điều bạn chưa biết về kinh tuyến và vĩ tuyến

Dưới đây là những khái niệm cơ bản và dễ hiểu nhất về kinh tuyến và vĩ tuyến, cũng như cách xác định kinh tuyến và vĩ tuyến trên bản đồ, mời các bạn cùng xem.

Đăng ngày: 05/11/2026
Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Longyearbyen là một thị trấn với 2.000 cư dân chủ yếu sống dựa vào khai thác than đá ở quần đảo Svalbard xa xôi của Na Uy, theo Sun.

Đăng ngày: 04/11/2026
Khoa học giải thích tại sao bạn lại nhìn thấy... ma!

Khoa học giải thích tại sao bạn lại nhìn thấy... ma!

Theo Sciencing, cả ma, yêu tinh và ma cà rồng đều không thực sự tồn tại. Vì vậy, việc bạn nhìn thấy ma có thể chỉ là do quá sợ hãi.

Đăng ngày: 04/11/2026
Khoa Học News