Nhờ "gene sống thọ", loài cá này có thể sống tới 200 năm tuổi

Nghiên cứu mới của Đại học California, Berkeley, phát hiện cá quân có thể sống hàng trăm năm nhờ sở hữu nhiều gene giúp kéo dài tuổi thọ.

Một số động vật có tuổi thọ dài hơn hẳn những loài cá khác. Trong khi cá bống lùn chỉ tồn tại chưa tới 10 tuần, cá mập Greenland có thể sống hơn 500 năm. Để tìm hiểu cơ chế di truyền của lão hóa, một nhóm nhà sinh vật học ở Đại học California (UC), Berkeley chọn cá quân. Phân bố ở vùng biển ven bờ từ California, Mỹ, tới Nhật Bản, cá quân là một họ cá sặc sỡ gồm hơn 120 loài trong chi Sebastes. Một số loài trong số đó chỉ sống 10 năm trong khi những loài khác như cá quân rougheye có thể sống hơn 200 năm.


Cá quân đuôi vàng sống ở vùng ven biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ. (Ảnh: Alamy)

Tuổi thọ đa dạng của cá quân cung cấp thông số hoàn hảo để phân tích cơ chế di truyền phía sau, theo nhà sinh vật học Peter Sudmant ở UC Berkeley. Trong nghiên cứu công bố hôm 11/11 trên tạp chí Science, Sudmant và cộng sự kiểm tra hệ gene của 88 loài cá quân và xác định 137 gene giúp tăng cường tuổi thọ.

Kích thước và môi trường sống là những yếu tố góp phần quyết định tuổi thọ của cá. Các nhà khoa học phát hiện loài vật lớn hơn thường có lợi thế giúp kéo dài tuổi thọ bởi chúng trao đổi chất chậm hơn và ít bị động vật ăn thịt đe dọa hơn. Tương tự, môi trường lạnh có thể làm chậm trao đổi chất ở động vật. Ví dụ, nước lạnh giúp cá mập Greenland sống hàng thế kỷ.

Bằng cách so sánh hệ gene của cá quân có tuổi thọ ngắn và dài, nhóm nghiên cứu có thể nhận biết những gene giúp chúng sống lâu. Chẳng hạn, cá quân sống lâu năm có nhiều gene chịu trách nhiệm sửa chữa ADN bị tổn thương. Sudmant và cộng sự cũng nhận thấy các loài sống lâu có gene phụ trách điều tiết insulin. Một nhóm gene khác gọi là butyrophilin, kiểm soát hệ miễn dịch của cá quân. Theo Sudmant, các gene tương tự có vai trò ức chế viêm nhiễm ở người đang lão hóa.

Tuổi thọ dài là điều thiết yếu đối với vài loại cá quân, theo Sabrina Beyer, nhà sinh thái học chuyên nghiên cứu cá ở Đại học California, Santa Cruz. Chúng có thể mất hàng thập kỷ để đạt đến tuổi sinh sản và rất ít ấu trùng của chúng sống sót tới thời kỳ trưởng thành. Để bù lại những bất lợi đó, cá quân cái cần đẻ lượng ấu trùng cực lớn mỗi năm. Đó là nguyên nhân cá quân cần đạt kích thước lớn, sống lâu và đẻ thật nhiều ấu trùng chất lượng cao.

TIN CŨ HƠN
Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Gulf Stream, dòng nước ấm từ vịnh Mexico qua Đại Tây Dương đến châu Âu, liệu sẽ biến mất hay không? Các nhà khoa học tỏ ra lo lắng. Dòng hải lưu này giúp các vùng dọc theo đại dương ở châu Âu được ấm hơn, nay đã yếu đi. Đây là hậu quả của t

Đăng ngày: 03/01/2026
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Thật là thú vị khi những động vật lớn nhất sống dưới biển không phải là cá mà là thú (động vật có vú).

Đăng ngày: 30/12/2025
Những điều thú vị về con sam biển

Những điều thú vị về con sam biển

So với cua, tôm thì loài sam biển là loài hải sản không đắt đỏ bằng, tuy nhiên, giá trị mà nó mang lại đối với y học thì ít có loài nào sánh bằng.

Đăng ngày: 27/12/2025
Phát hiện con cá mập kỳ dị có gương mặt... lợn

Phát hiện con cá mập kỳ dị có gương mặt... lợn

Con cá mập có gương mặt lợn kỳ dị được thủy thủ trên tàu hải quân phát hiện tại khu vực đảo Elba, Italy hồi cuối tháng 8.

Đăng ngày: 25/12/2025
San hô là động vật hay thực vật?

San hô là động vật hay thực vật?

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

Đăng ngày: 24/12/2025
Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Thế giới đại dương rộng lớn với muôn vàn loài động vật khiến chúng ta phải khao khát được khám phá, từ hung tợn cho tới kỳ lạ với những khả năng đặc biệt, chúng dần thu hút sự tò mò của con người hơn.

Đăng ngày: 15/12/2025
Khoa Học News