Những báu vật vô giá bên trong kim tự tháp Maya
Kim tự tháp của người Maya không chỉ là lăng mộ chôn cất hài cốt vua chúa và quý tộc mà còn chứa nhiều đồ vật quý giá từ ngọc thạch và xương cá đuối.
Chiếc ngai báo đốm trong kim tự tháp El Castillo. (Ảnh: Thierry Tronnel/Corbis)
Người Maya cổ đại xây dựng hàng trăm kim tự tháp ở khu vực Trung Bộ châu Mỹ cổ đại, từ khoảng năm 1000 trước Công nguyên đến năm 1500 và đặt nhiều đồ tạo tác đa dạng ở bên trong. Giống như kim tự tháp Ai Cập, kim tự tháp của người Maya chứa nhiều báu vật phong phú, nhưng cũng bao gồm một số đồ vật kỳ lạ. Thậm chí, một số chứa kim tự tháp nhỏ hơn ở bên trong.
Ví dụ, kim tự tháp "El Castillo" ở di chỉ Chichén Itzá trên bán đảo Yucatán chứa kim tự tháp nhỏ hơn. Những cư dân cổ đại ở bán đảo Yucatán, khi đến một nơi từng có người ở trước đó, họ không phá hủy công trình cũ, Andrés Tejero-Andrade, giáo sư ở Đại học tự trị quốc gia Mexico (UNAM), cho biết. Thay vào đó, một kim tự tháp mới được xây đè lên công trình hiện tại, đó là lý do El Castillo có kết cấu giống búp bê Nga.
Ngoài El Castillo, nhiều kim tự tháp khác của người Maya cũng xây theo cách như vậy, theo Denisse Lorenia Argote Espino, nhà nghiên cứu ở Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH). Espino chia sẻ xây dựng kim tự tháp đè lên kim tự tháp khác là tập tục phổ biến trong thời kỳ trước khi người Tây Ban Nha xuất hiện.
Trong khi một số đền thờ Maya được sử dụng để tiến hành nghi thức, những công trình khác đóng vai trò như lăng mộ dành cho vua chúa hoặc tầng lớp quý tộc. Các ngôi mộ đó thường chứa đồ tạo tác quý giá như mặt nạ ngọc thạch (dành cho người chết), hạt ngọc thạch, lưỡi dao bằng đá thủy tinh núi lửa và xương sống cá đuối, biểu tượng cho sự hy sinh của người Maya cổ đại.
Người Maya rất coi trọng đồ vật chế tác từ ngọc thạch. Một trong số những ví dụ nổi tiếng nhất là chiếc ngai hình báo đốm trong kim tự tháp El Castillo. Đối với người Maya, ngọc thạch không chỉ được ưu ái bởi độ quý hiếm và vẻ đẹp mà còn là loại đá mang tính biểu tượng, theo Karl Taube, giáo sư nhân chủng học ở Đại học California, Riverside. Ví dụ, người Maya cho rằng ngọc thạch tượng trưng cho ngô, quyền thống trị và cơn gió. Loại ngọc này là một phần quan trọng trong các nghi thức mai táng và gọi hồn thần linh và tổ tiên.
Kim tự tháp Maya còn chứa nhiều đồ tạo tác đặc biệt khác. Ví dụ, một kim tự tháp ở di chỉ San Bartolo phía bắc Guatemala chứa mảnh vỡ của loại lịch đầu tiên của người Maya, có niên đại hơn 2.200 năm. Kim tự tháp ở Copan, Honduras, lại chứa bản chạm khắc khổng lồ với hơn 2.000 ký tự khắc trên bậc thang, kể lại lịch sử của những người trị vì Copan. Người Maya sử dụng hệ thống chữ viết mang tên chữ tượng hình Maya. Hệ thống chữ viết đó gồm nhiều ký tự biểu trưng cho âm thanh, tạo thành các từ mà giới học giả có thể đọc và dịch được.
Mộ cổ cháu gái Hoàng hậu Trung Hoa và bí ẩn 4 chữ "người mở sẽ chết" trên nắp quan tài
Tây An được xem là một trong những nơi lưu giữ cổ vật nổi tiếng của Trung Quốc qua nhiều triều đại.
Hai cỗ xe ngựa bằng đồng lớn nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sống động đến kinh ngạc
Một trong những phát hiện đáng kinh ngạc nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, hoàng đế Trung Hoa đầu tiên, là hai cỗ xe ngựa được đúc bằng đồng.
Phát hiện dấu tích của "rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm
Các nhà khoa học Argentina đã phát hiện ra một loài bò sát bay khổng lồ được mệnh danh là "Rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm cùng với khủng long.
Tìm thấy hang khổng lồ "do quái vật đào" ở Brazil
Hơn 1.500 đường hầm khổng lồ đã được phát hiện khiến chuyên gia đặt ra nhiều câu hỏi về loại quái vật thời tiền sử.
Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi
Phát hiện khảo cổ tại Tây Ban nha được coi là báu vật cổ đại được chế tác từ kỹ thuật tinh vi bậc nhất thế giới, bằng những vật liệu quý giá nhất và với tuổi đời 5.000 năm, nó trở nên vô giá.
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
