Những hiểu lầm về thuốc xịt côn trùng

Phương pháp diệt côn trùng bằng thuốc không có tác dụng lâu dài, có thể để lại tác dụng phụ nếu thực hiện không đúng cách.

Nguyên tắc chính của diệt muỗi

Bác sĩ Trần Kim Long, Phó phụ trách khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, cho biết nguyên tắc đầu tiên của việc diệt muỗi là diệt hết loăng quăng; không để các chum, vại chứa nước hoặc các chậu cây cảnh có nước.


Sử dụng thuốc diệt côn trùng rõ nguồn gốc, đúng liều lượng sẽ góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. (Ảnh: Bảo Trọng).

Những chậu cây phát lộc trong nhiều gia đình lâu ngày không thay nước cũng có thể là nơi phù hợp để muỗi sinh sôi.

Nếu xung quanh nhà có các ao, mương nước... mọi người cần sử dụng chất diệt bọ gậy Han Tephos hoặc Abate để rắc lên vùng có nước mỗi tuần một lần.

Các gia đình có vườn cây quanh nhà rộng, có thể diệt muỗi bằng cách phun cồn y tế vào gốc cây. Nếu nhà có nhiều rãnh nước thải xung quanh, mọi người có thể dùng dầu hỏa đổ lên mặt nước của rãnh nước thải để ngăn muỗi đẻ trứng.

"Người dân cần lưu ý thuốc làm côn trùng càng chết nhanh đồng nghĩa với việc nồng độ hóa chất trong thuốc rất mạnh. Như vậy, không chỉ côn trùng chết mà con người cũng bị ảnh hưởng. Những người hít và tiếp xúc trực tiếp với những hóa chất này sẽ đối mặt nhiều nguy hiểm về sức khỏe. Điều này còn chưa kể đến trường hợp dùng phải thuốc không được cấp phép, thuốc giả, thì càng nguy hại hơn”, bác sĩ Long chia sẻ.

Thị trường có bán đa dạng chế phẩm sinh học dùng để diệt muỗi và các loại côn trùng khác. Các sản phẩm được dùng phổ biến trong nhiều gia đình hiện nay là chai xịt và nhang trừ muỗi. Ngoài ra, còn có các chế phẩm diệt muỗi bằng nước hoặc bột, hòa với nước để phun xịt trên diện rộng hơn, hay tinh dầu được quảng cáo là xông đuổi muỗi.

Tuy nhiên, thị trường thuốc diệt côn trùng cũng thật giả lẫn lộn. Nếu không hiểu biết hoặc ham giá rẻ, người dân rất dễ mua phải hóa chất độc hại núp bóng "thuốc diệt muỗi", tinh dầu xông phòng diệt khuẩn, diệt côn trùng…

Hiểu lầm về thuốc diệt muỗi

Nhiều năm qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế có những quy định rất nghiêm ngặt về phun hóa chất diệt côn trùng. Tuy nhiên thị trường hiện nay có rất nhiều loại hóa chất được bày bán tràn lan, người dân mua và tự phun thuốc, rất khó để kiểm soát mức độ nguy hiểm.

Việc dùng thuốc tùy tiện, không đúng liều lượng trong thời gian quá dài có thể dẫn tới tình trạng côn trùng thì kháng thuốc, trơ hóa chất, còn người lại nhiễm độc.


Muỗi có thể bị kháng thuốc nếu người dân phun thuốc diệt không đúng cách. (Ảnh minh hoạ: Unsplash).

Trong Chương trình phòng, chống sốt xuất huyết, khẩu hiệu "không có loăng quăng, bọ gậy, không có sốt xuất huyết" luôn được đề cao. Điều này cho thấy rằng, việc diệt loăng quăng, bọ gậy mới là "gốc rễ" của quá trình phòng, chống dịch sốt xuất huyết.

Muỗi hầu như không đậu trên tường vách, mà chỉ đậu trên quần áo, đặc biệt là quần áo đã mặc. Trong khi đó, quá trình phun hóa chất sẽ chỉ phun lên tường vách.

Khi phun thuốc diệt muỗi xong, nếu trong gia đình vẫn có bọ gậy, loăng quăng thì chỉ 1-2 giờ sau, chúng sẽ lớn lên thành muỗi và lại bắt đầu chu kỳ mới để tấn công con người. Đây là lý do việc phun thuốc diệt muỗi ít hiệu quả trong quá trình phòng chống sốt xuất huyết.

Đặc biệt, việc phun thuốc diệt muỗi chỉ diễn ra khi có dịch. Tuy nhiên, biện pháp phun sương dạng hạt có khối lượng siêu nhỏ, được sử dụng chủ yếu để diệt muỗi sốt xuất huyết lại chỉ mang tính tạm thời, có hiệu quả 1-2 tiếng.

Ngoài ra, theo bác sĩ Long, việc người dân tự mua thuốc về phun có thể vừa không hiệu quả, vừa tăng tính kháng của muỗi. Ngoài ra, trong quá trình thuê dịch vụ phun thuốc diệt muỗi, người dân cần tìm hiểu xem các hóa chất này có được WHO và Bộ Y tế khuyến cáo sử dụng trong chương trình phòng, chống sốt xuất huyết hay không.

Cách tốt nhất, hiệu quả nhất để phòng, chống sốt xuất huyết là thường xuyên kiểm tra xem quanh nhà có ổ bọ gậy, loăng quăng hay không. Nếu thấy muỗi xuất hiện trong nhà, người dân có thể sử dụng vợt điện để diệt muỗi. Ngoài ra, mọi người cần mặc quần áo dài, đi tất và mắc màn khi ngủ. Đây là những biện pháp tốt nhất để phòng, chống sốt xuất huyết. Cá nhân tôi không khuyên người dân phun hóa chất diệt muỗi, bởi đây là biện pháp không bền vững", bác sĩ Long nói.

TIN CŨ HƠN
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Loại nước uống buổi sáng vừa giúp tỉnh táo không kém cà phê, còn kiểm soát đường huyết hiệu quả

Loại nước uống buổi sáng vừa giúp tỉnh táo không kém cà phê, còn kiểm soát đường huyết hiệu quả

Loại nước này có tác dụng ngăn ngừa ung thư, bệnh tim cũng như có lợi cho việc kiểm soát lượng đường trong máu.

Đăng ngày: 21/03/2026
Điểm danh các loại ảo ảnh thị giác lừa đảo bộ não

Điểm danh các loại ảo ảnh thị giác lừa đảo bộ não

Ảo ảnh thị giác (Optical Illusions) vẫn được biết đến là những hình ảnh đánh lừa đôi mắt. Nhưng thực chất chúng mang một ý nghĩa khác, đó là những hình ảnh được não bộ “tiên đoán”.

Đăng ngày: 21/03/2026
Cách xử lý khi bị rết cắn

Cách xử lý khi bị rết cắn

Đôi khi trong nhà bạn xuất hiện con rết với hình thù đáng sợ. Khi chẳng may bị rết cắn, nếu không xử lý kịp thời có thể gây trúng độc và có đôi khi dẫn đến tử vong. Vậy khi bị rết cắn cần xử lý như thế nào?

Đăng ngày: 20/03/2026
Những thói quen hàng ngày gây hại cho sức khỏe mà 90% mọi người đều mắc nhưng cứ nghĩ mình làm đúng

Những thói quen hàng ngày gây hại cho sức khỏe mà 90% mọi người đều mắc nhưng cứ nghĩ mình làm đúng

Những thói quen bạn tưởng là tốt cho sức khỏe hóa ra lại khiến cơ thể gặp nhiều vấn đề hơn cả.

Đăng ngày: 20/03/2026
Tổ yến có thực sự tốt như lời đồn?

Tổ yến có thực sự tốt như lời đồn?

Làm từ chính nước bọt của một loài chim yến nhỏ chuyên sống trong các hang động ở châu Á có tên swiftlet, tổ yến được xem là thức ăn rất có lợi cho sức khỏe với giá trị dinh dưỡng cao, thậm chí còn là thành phần không thể thiếu trong 1 số loại mỹ phẩm làm đẹp, theo sách Y học cổ truyền Trung Quốc.

Đăng ngày: 20/03/2026
Tác dụng tuyệt vời của quả trứng gà đối với sức khỏe

Tác dụng tuyệt vời của quả trứng gà đối với sức khỏe

Quả trứng gà là loại quả có tác dụng tuyệt vời mà ít ai nghĩ đến, trong quả trứng gà chứa polyphenol, carotenoids, nguồn chất xơ dồi dào giúp ngừa bệnh tim mạch, chống oxy hóa rất tốt cho cơ thể.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoa Học News