Khoa Học News

Ăn một con cá tự nhiên ở Mỹ tương đương việc uống nước bẩn cả tháng trời

Một nghiên cứu mới cho biết việc ăn một con cá nước ngọt đánh bắt ở sông hoặc hồ ở Mỹ cũng tương đương với việc uống trong một tháng loại nước bị ô nhiễm bởi các "hóa chất vĩnh viễn" vô cùng độc hại.

Các hóa chất vĩnh viễn, được gọi tắt là PFAS, là một nhóm bao gồm hơn 4.500 hoạt chất không phân hủy sinh học đã được sử dụng trong một loạt các sản phẩm tiêu dùng và công nghiệp kể từ những năm 1940 do khả năng kháng mỡ, dầu, nước và nhiệt. Chúng hiện vẫn được sử dụng trong các mặt hàng gia dụng như chảo chống dính, hàng dệt may, bọt chữa cháy và bao bì thực phẩm.

Nhưng với đặc tính gần như không thể phá hủy của PFAS, đồng nghĩa là các chất ô nhiễm này đã tích tụ theo thời gian trong không khí, đất, hồ, sông, thực phẩm, nước uống và thậm chí cả cơ thể chúng ta.

Trên toàn thế giới, ngày càng có nhiều lời kêu gọi đưa ra các quy định chặt chẽ hơn đối với PFAS, bởi chúng được cho là có liên quan đến một loạt các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng bao gồm tổn thương gan, cholesterol cao, giảm phản ứng miễn dịch và một số loại bệnh ung thư.


PFAS là các chất gần như không thể phân hủy sinh học.

Và để tìm ra ảnh hưởng từ sự ô nhiễm PFAS trong cá đánh bắt tại địa phương, một nhóm các nhà nghiên cứu đã phân tích hơn 500 mẫu từ các sông và hồ trên khắp nước Mỹ từ năm 2013 đến 2015. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nghiên cứu Môi trường mới đây, cho thấy mức độ trung bình của PFAS trong các loại cá là 9.500 nanogam/kg.

Gần 3/4 số "hóa chất vĩnh viễn" được phát hiện là PFOS, một trong những dạng phổ biến và nguy hiểm nhất trong số hàng nghìn dạng của PFAS.

Các nhà nghiên cứu tính toán rằng chỉ cần ăn một con cá nước ngọt cũng tương đương với việc uống nước có nồng độ PFOS ở mức 48 phần nghìn tỷ trong một tháng. Để hình dung rõ hơn về con số này thì năm ngoái, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ đã hạ mức PFOS trong nước uống được cho là an toàn xuống 0,02 phần nghìn tỷ. Tức là việc ăn một con cá thậm chí còn độc hại hơn quá trình uống nước ô nhiễm trong cả tháng trời.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng cho biết tổng mức PFAS trong cá nước ngọt cao hơn 278 lần so với mức được tìm thấy trong cá bán thương mại.


Những con cá tự nhiên giờ không còn an toàn để sử dụng làm thực phẩm ở Mỹ.

David Andrews, một nhà khoa học cao cấp tại Nhóm Công tác Môi trường phi lợi nhuận, người đứng đầu nghiên cứu, nói rằng ông đã lớn lên bằng cách đánh bắt và ăn cá.

“Giờ tôi không thể nhìn vào một con cá mà không nghĩ đến việc nhiễm PFAS”, nhà khoa học này chia sẻ.

"Những phát hiện này đặc biệt liên quan đến tác động đối với các cộng đồng thiệt thòi, những người phải tiêu thụ cá như một nguồn cung cấp protein hoặc vì các lý do xã hội hoặc văn hóa", ông nói thêm. "Nghiên cứu này khiến tôi vô cùng tức giận vì các công ty sản xuất và sử dụng PFAS đã làm ô nhiễm toàn cầu và không phải chịu trách nhiệm gì."

Patrick Byrne, một nhà nghiên cứu ô nhiễm môi trường tại Đại học Liverpool John Moores của Vương quốc Anh dù không tham gia vào nghiên cứu, cũng cho biết PFAS "có lẽ là mối đe dọa hóa học lớn nhất mà loài người phải đối mặt trong thế kỷ 21".

Ông nói: “Nghiên cứu này rất quan trọng vì nó cung cấp bằng chứng đầu tiên về sự lây lan rộng rãi của PFAS trực tiếp từ cá sang người.”

Nhà nghiên cứu Andrew đang kêu gọi đưa ra các quy định nghiêm ngặt hơn để chấm dứt tất cả việc sử dụng PFAS không cần thiết.

Nghiên cứu được đưa ra sau khi Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển đã đệ trình đề xuất cấm PFAS lên Cơ quan Hóa chất Châu Âu của EU. Cơ quan này sau đó cho biết trong một tuyên bố rằng đề xuất này là "một trong những đề xuất rộng nhất trong lịch sử của EU", được đưa ra sau khi 5 quốc gia nhận thấy rằng PFAS không được kiểm soát đầy đủ và cần có quy định trên toàn khối.

TIN CŨ HƠN
Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Tết này thay vì ăn nhiều bánh kẹo, bạn nên tích cực thưởng thức những loại hạt rất tốt cho sức khỏe để tránh bị tăng cân, mệt mỏi.

Đăng ngày: 06/06/2026
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Lá bìm bìm làm thuốc

Lá bìm bìm làm thuốc

Bìm bìm được dùng phổ biến theo kinh nghiệm dân gian để làm thuốc lợi tiểu chữa phù thũng, đái dắt. Bìm bìm là loại dây leo. Lá mọc so le, chia 5 thùy. Hoa mầu trắng hay lam tím. Quả nang.

Đăng ngày: 30/05/2026
Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc ĐH Malaga chỉ ra, khả năng chịu đau ở nam giới và nữ giới là tương tự nhau.

Đăng ngày: 30/05/2026
Chữa trị ung thư: Đã có nhiều kỹ thuật mới

Chữa trị ung thư: Đã có nhiều kỹ thuật mới

Hàng năm, trên thế giới có khoảng 10 triệu ca ung thư mới mắc và khoảng 6 triệu người chết do ung thư. Tuy nhiên, hiện nay, đã có khá nhiều lọai bệnh ung thư có thể phòng ngừa và điều trị nhờ sự tiến bộ không ngừng của khoa học. GS Nguyễn Chấn Hùng, Giám đốc

Đăng ngày: 29/05/2026
Những lý do nên dùng cà chua

Những lý do nên dùng cà chua

Cà chua thường xuyên xuất hiện trong căn bếp của mọi nhà và được dùng để chế biến rất nhiều món ăn. Nhưng lợi ích, tác dụng tuyệt vời của loại quả này cũng như cách ăn nó sao cho tốt nhất thì không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News