Những kẻ săn mồi bí ẩn trong kỷ nguyên của khủng long

Các nhà khoa học phát hiện thời tiền sử, ngoài những con khủng long to lớn còn có những kẻ săn mồi bí ẩn khác.

Trong thời kỳ cuối của kỷ nguyên khủng long ở Bắc Mỹ, Tyrannosaurus rex nổi bật như một kẻ thống trị tối cao, là một trong những kẻ săn mồi trên cạn lớn nhất trong lịch sử Trái đất. Nhưng các nhà khoa học phát hiện trong các khu rừng thời tiền sử, ngoài khủng long còn có những loài chim săn mồi cổ đại, những kẻ săn mồi bí ẩn đã tồn tại và phát triển theo cách riêng của chúng.


Ba mẫu hóa thạch (từ trái sang phải): Avisaurus darwini, Avisaurus sp., và Magnusavis ekalakaensis - (Ảnh: Alex Clark/physorg).

Mới đây, các nhà nghiên cứu phát hiện hai loài chim mới từ kỷ Phấn Trắng tại Montana, có niên đại khoảng 67 triệu năm trước. Chúng không chỉ có hình dạng đặc biệt mà còn sở hữu các đặc điểm giải phẫu tương tự như những loài chim săn mồi hiện đại như diều hâu, cú và đại bàng.

Với cấu trúc chân hoàn hảo để bắt giữ và mang theo con mồi, chúng hứa hẹn sẽ mang lại cho giới khoa học những góc nhìn mới mẻ về sự sống thời kỳ đó.

Hóa thạch của hai loài chim này được tìm thấy trong cùng một lớp đá Hell Creek - nơi đã từng phát lộ hóa thạch của nhiều loài khủng long nổi tiếng như T. rex và Triceratops.

Điều thú vị là cả hai loài này chỉ được biết đến qua một phần xương chân gọi là tarsometatarsus - xương nối giữa mắt cá chân và các ngón chân. Loài lớn hơn, mang tên Avisaurus darwini, có thể đạt kích thước tương đương một con diều hâu lớn, với sải cánh khoảng 1,3m, trong khi loài nhỏ hơn thuộc chi Avisaurus vẫn chưa được đặt tên.


Ảnh tái tạo một con chim avisaurid - (Ảnh: Alex Clark/physorg).

Theo ông Alex Clark - nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Chicago (Mỹ), sự tương đồng của phần xương tarsometatarsus với các loài chim săn mồi hiện đại "gợi ý rằng chúng có thể hoạt động tương tự và sống trong một hệ sinh thái giống như những gì chúng ta thấy hôm nay".

"Chúng có thể đã săn những động vật nhỏ có vú, thằn lằn và thậm chí là các loài chim khác, giống như cách mà loài diều hâu hiện nay săn mồi", ông nói.

Xuất hiện từ khoảng 150 triệu năm trước, những loài chim đầu tiên đã phát triển từ những con khủng long nhỏ có lông. Hai loài mới này thuộc nhóm enantiornithines, một trong 4 nhóm chim chính sống trong kỷ nguyên khủng long, nhưng đã tuyệt chủng sau sự kiện va chạm thiên thạch 66 triệu năm trước, khiến nhiều loài khủng long biến mất.

Mặc dù không phải là tổ tiên của bất kỳ loài chim nào còn sống, nhưng những loài chim săn mồi này đã phát triển các đặc điểm giải phẫu tương tự.

Trước đây, những loài chim săn mồi cổ đại được biết đến chỉ xuất hiện hàng triệu năm sau kỷ Đệ Tứ, khi khủng long đã tàn lụi và động vật có vú bắt đầu trỗi dậy. Các hóa thạch không hoàn chỉnh của Avisaurus vẫn để lại nhiều câu hỏi về hình dạng và đặc điểm của chúng.

Một điểm đáng chú ý trên tarsometatarsus là vị trí cơ bắp mạnh mẽ, tương tự như ở diều hâu và cú, cho thấy động vật này sở hữu cơ bắp chân mạnh mẽ và bàn chân có khả năng nắm bắt con mồi lớn. Hơn nữa, các rãnh trên tarsometatarsus, được gọi là trochlea, chứng tỏ sức mạnh của các ngón chân, một đặc điểm quan trọng giúp chúng khống chế con mồi trong quá trình bay.

Loài chim bí ẩn với khoa học

Ngoài hai loài chim kể trên, các nhà nghiên cứu còn phát hiện một loài chim mới thứ ba - loài Magnusavis ekalakaensis. Tuy nhiên, loài chim này vẫn đang là một ẩn số với giới khoa học.

Những phát hiện nói trên không chỉ làm phong phú thêm hiểu biết về hệ sinh thái vào thời kỳ cuối của kỷ nguyên khủng long, mà còn giúp lấp đầy những khoảng trống trong kiến thức về sự tiến hóa của chim trong giai đoạn quan trọng này của sự sống trên Trái đất.

TIN CŨ HƠN
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Sống gần con người, một sinh vật đang

Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Không ngờ những món đồ cổ mà ông cụ nhặt được cùng các chuyên gia khai quật đã phá kỷ lục thế giới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News