Khoa Học News

Những loài thực vật nhanh nhất thế giới

Trái với suy nghĩ thông thường, thực vật không phải luôn tĩnh tại mà có thể hành động rất nhanh với thời gian tính bằng mili giây.

Tốc độ sinh trưởng

Trước đây, tre được coi là loại cây phát triển nhanh nhất thế giới. Website Kỷ lục Guinness Thế giới vẫn ghi nhận rằng một số loài tre phát triển với tốc độ 0,00003 km/h, tăng thêm 91 cm chiều cao mỗi ngày.

Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây chỉ ra một ứng cử viên mới cho danh hiệu này: bèo phấn. Bèo phấn là những loài thực vật thủy sinh thuộc chi Wolffia, trong đó có cả loài thực vật có hoa nhỏ nhất thế giới. Dù có kích thước nhỏ bé, bèo phấn phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Là loài đặc hữu của Ấn Độ, bèo Wolffia microscope có thể tăng gấp đôi kích thước chỉ trong 29,3 tiếng.


Bèo phấn trên ngón tay người, mỗi đốm nhỏ hơn 1 mm là một cây riêng lẻ. (Ảnh: Christian Fischer/ESA).

Tại sao chúng phát triển nhanh như vậy? Một số nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân là việc loại bỏ chu kỳ sáng - tối thường chi phối sự phát triển của thực vật. "Điều ngạc nhiên là Wolffia chỉ có một nửa số gene được chu kỳ sáng - tối điều chỉnh so với các loại cây khác. Chúng tôi nghĩ đây là lý do khiến chúng phát triển nhanh như vậy. Chúng không chịu tác động của các quy định giới hạn thời điểm phát triển", Todd Michael, tác giả của nghiên cứu về sự phát triển của Wolffia năm 2021, giáo sư tại Phòng thí nghiệm Sinh học Tế bào và Phân tử Thực vật thuộc Viện Salk, giải thích.

Bèo phấn cũng loại bỏ một số gene khác, bao gồm cả những gene liên quan đến cơ chế bảo vệ và phát triển rễ. "Dường như chúng đã tiến hóa để tập trung vào sự tăng trưởng nhanh không kiểm soát", Michael nói.


Rêu Sphagnum affine phun bào tử. (Video: Science News).

Tốc độ phát tán

Rêu Sphagnum đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành các đầm lầy than bùn, lưu trữ nước, cung cấp chất dinh dưỡng và ngăn chặn sự phân hủy của thực vật chết. Chúng cũng sinh sôi rất nhanh, lan rộng nhờ các bào tử đựng trong bao. Vào mùa hè, bao bào tử khô và co lại, tạo sức ép khiến bao vỡ ra và các bào tử bay đi.

Hai nhà nghiên cứu Joan Edwards và Dwight Whitaker đã quan sát được điều này trong thực tế với nghiên cứu về sự phát tán bào tử Sphagnum đăng trên tạp chí Science. Họ phát hiện, phần nắp đậy bao bào tử bắn ra trong chưa đầy 0,01 mili giây. Các bào tử ban đầu tăng tốc với lực g lên tới 36.000. Trong khi đó, lực g trong một vụ phóng tàu vũ trụ con thoi chỉ khoảng 3 g.


Rễ cây nhĩ cán, nhóm thực vật bắt mồi nhanh nhất thế giới. (Ảnh: D. Kucharski K. Kucharska).

Tốc độ săn mồi

Nhắc đến cây ăn thịt, nhiều người sẽ nghĩ đến cây bắt ruồi Venus (Dionaea muscipula) nổi tiếng. Nhưng có một nhóm thực vật thủy sinh thậm chí còn bắt mồi nhanh hơn. Cây nhĩ cán thủy sinh (thuộc chi Utricularia) ăn những con mồi tí hon, từ ấu trùng côn trùng đến nòng nọc non, với tốc độ đáng kinh ngạc.

Trong một nghiên cứu năm 2017, các nhà khoa học sử dụng camera tốc độ cao để ghi hình loài nhĩ cán phương nam (Utricularia australis) hút con mồi với vận tốc lên tới 4 mét mỗi giây, gia tốc 2.800 g. Khi một sinh vật tiếp xúc với lông cảm ứng, cây sẽ mở cửa bẫy, hút con mồi và đóng cửa. Trung bình, toàn bộ quá trình này chỉ diễn ra trong vòng 9 mili giây.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bất ngờ với bức ảnh chụp cận mặt con kiến

Bất ngờ với bức ảnh chụp cận mặt con kiến

Bức ảnh khiến một số cư dân mạng phải thốt lên "kinh dị" thực chất là ảnh chụp cận mặt của một con kiến có độ phóng đại cao và đạt giải trong cuộc thi nhiếp ảnh nổi tiếng.

Đăng ngày: 01/10/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 01/10/2026
Quá trình hút máu của muỗi đáng sợ thế nào?

Quá trình hút máu của muỗi đáng sợ thế nào?

Quá trình hút máu của muỗi tưởng chừng đơn giản nhưng tác hại của chúng đối với con người là không thể bỏ qua.

Đăng ngày: 01/10/2026
Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Nhiễm khuẩn Salmonella không chỉ lây lan qua sự tiếp xúc. Salmonella có thể có mặt trong gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa… chưa được đun nấu kỹ.

Đăng ngày: 27/09/2026
Loài muỗi đẹp nhất thế giới được giới nhiếp ảnh gia săn đón

Loài muỗi đẹp nhất thế giới được giới nhiếp ảnh gia săn đón

Chúng khá phổ biến ở Trung và Nam Mỹ, thường được xem là loài muỗi "đẹp nhất thế giới"

Đăng ngày: 26/09/2026
Cư dân mạng bàn tán về loại quả kỳ lạ hái lên từ bùn đen, có hạt như hạt lựu

Cư dân mạng bàn tán về loại quả kỳ lạ hái lên từ bùn đen, có hạt như hạt lựu

Mới đây một tài khoản Instagram đã gây ngạc nhiên khi chia sẻ clip về một loại quả đặc biệt hái lên từ bùn đen, bên trong có rất nhiều hạt đẹp mắt như hạt lựu.

Đăng ngày: 22/09/2026
Điều rùng rợn trong loài cây cực lạ và hiếm của Việt Nam

Điều rùng rợn trong loài cây cực lạ và hiếm của Việt Nam

Thoạt nhìn loài cây này trông như một khối u dị dạng bám vào cây chủ. Hình thức bên ngoài kỳ quặc, còn phần bên trong của chúng thì thật sự là rùng rợn...

Đăng ngày: 20/09/2026
Khoa Học News