Những loài thực vật nhanh nhất thế giới

Trái với suy nghĩ thông thường, thực vật không phải luôn tĩnh tại mà có thể hành động rất nhanh với thời gian tính bằng mili giây.

Tốc độ sinh trưởng

Trước đây, tre được coi là loại cây phát triển nhanh nhất thế giới. Website Kỷ lục Guinness Thế giới vẫn ghi nhận rằng một số loài tre phát triển với tốc độ 0,00003 km/h, tăng thêm 91 cm chiều cao mỗi ngày.

Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây chỉ ra một ứng cử viên mới cho danh hiệu này: bèo phấn. Bèo phấn là những loài thực vật thủy sinh thuộc chi Wolffia, trong đó có cả loài thực vật có hoa nhỏ nhất thế giới. Dù có kích thước nhỏ bé, bèo phấn phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Là loài đặc hữu của Ấn Độ, bèo Wolffia microscope có thể tăng gấp đôi kích thước chỉ trong 29,3 tiếng.


Bèo phấn trên ngón tay người, mỗi đốm nhỏ hơn 1 mm là một cây riêng lẻ. (Ảnh: Christian Fischer/ESA).

Tại sao chúng phát triển nhanh như vậy? Một số nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân là việc loại bỏ chu kỳ sáng - tối thường chi phối sự phát triển của thực vật. "Điều ngạc nhiên là Wolffia chỉ có một nửa số gene được chu kỳ sáng - tối điều chỉnh so với các loại cây khác. Chúng tôi nghĩ đây là lý do khiến chúng phát triển nhanh như vậy. Chúng không chịu tác động của các quy định giới hạn thời điểm phát triển", Todd Michael, tác giả của nghiên cứu về sự phát triển của Wolffia năm 2021, giáo sư tại Phòng thí nghiệm Sinh học Tế bào và Phân tử Thực vật thuộc Viện Salk, giải thích.

Bèo phấn cũng loại bỏ một số gene khác, bao gồm cả những gene liên quan đến cơ chế bảo vệ và phát triển rễ. "Dường như chúng đã tiến hóa để tập trung vào sự tăng trưởng nhanh không kiểm soát", Michael nói.


Rêu Sphagnum affine phun bào tử. (Video: Science News).

Tốc độ phát tán

Rêu Sphagnum đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành các đầm lầy than bùn, lưu trữ nước, cung cấp chất dinh dưỡng và ngăn chặn sự phân hủy của thực vật chết. Chúng cũng sinh sôi rất nhanh, lan rộng nhờ các bào tử đựng trong bao. Vào mùa hè, bao bào tử khô và co lại, tạo sức ép khiến bao vỡ ra và các bào tử bay đi.

Hai nhà nghiên cứu Joan Edwards và Dwight Whitaker đã quan sát được điều này trong thực tế với nghiên cứu về sự phát tán bào tử Sphagnum đăng trên tạp chí Science. Họ phát hiện, phần nắp đậy bao bào tử bắn ra trong chưa đầy 0,01 mili giây. Các bào tử ban đầu tăng tốc với lực g lên tới 36.000. Trong khi đó, lực g trong một vụ phóng tàu vũ trụ con thoi chỉ khoảng 3 g.


Rễ cây nhĩ cán, nhóm thực vật bắt mồi nhanh nhất thế giới. (Ảnh: D. Kucharski K. Kucharska).

Tốc độ săn mồi

Nhắc đến cây ăn thịt, nhiều người sẽ nghĩ đến cây bắt ruồi Venus (Dionaea muscipula) nổi tiếng. Nhưng có một nhóm thực vật thủy sinh thậm chí còn bắt mồi nhanh hơn. Cây nhĩ cán thủy sinh (thuộc chi Utricularia) ăn những con mồi tí hon, từ ấu trùng côn trùng đến nòng nọc non, với tốc độ đáng kinh ngạc.

Trong một nghiên cứu năm 2017, các nhà khoa học sử dụng camera tốc độ cao để ghi hình loài nhĩ cán phương nam (Utricularia australis) hút con mồi với vận tốc lên tới 4 mét mỗi giây, gia tốc 2.800 g. Khi một sinh vật tiếp xúc với lông cảm ứng, cây sẽ mở cửa bẫy, hút con mồi và đóng cửa. Trung bình, toàn bộ quá trình này chỉ diễn ra trong vòng 9 mili giây.

TIN CŨ HƠN
Sự kỳ vĩ của cây cổ thụ lớn nhất thế giới, 2.700 năm vẫn là tuổi trung niên

Sự kỳ vĩ của cây cổ thụ lớn nhất thế giới, 2.700 năm vẫn là tuổi trung niên

Về mặt thể tích, tướng Sherman chính là cây đơn lớn nhất thế giới hiện nay. Nó có thể chứa được đến mười con cá voi xanh – loài động vật lớn nhất còn tồn tại, mà mỗi cá thể trưởng thành nặng tới 180 tấn.

Đăng ngày: 01/02/2026
Thế giới liệu có cây nào sống trên 5.000 năm?

Thế giới liệu có cây nào sống trên 5.000 năm?

Theo tính toán của các nhà khoa học, một cây cổ thụ thuộc họ bách (Fitzroya cupressoides) có tên Alerce Milenario ở Chile có thể đã sống hơn 5.000 năm.

Đăng ngày: 01/02/2026

"Cây tiền" quý hiếm mọc cheo leo bên vách đá: Vệ sĩ canh giữ 24/24, dùng kính lúp soi lá "kiểm tra sức khỏe"

Dù chỉ là một thay đổi nhỏ của cây cũng sẽ được nhân viên canh giữ ghi vào nhật ký để các chuyên gia thuận tiện theo dõi.

Đăng ngày: 30/01/2026
12 loại nấm độc nguy hiểm nhất thế giới

12 loại nấm độc nguy hiểm nhất thế giới

Nếu ăn phải một số loại nấm độc như nấm đôi cánh thiên thần hoặc nấm mũ đầu lâu, con người sẽ bị tổn thương gan, thận, hệ thần kinh, dẫn đến tử vong.

Đăng ngày: 30/01/2026
Những điều cần biết về loại virus gây tỷ lệ tử vong 70% tại Ấn Độ

Những điều cần biết về loại virus gây tỷ lệ tử vong 70% tại Ấn Độ

Cho đến thời hiện tại, vẫn chưa có vaccine phòng ngừa hoặc phương pháp điều trị khỏi bệnh một khi nhiễm virus Nipah. Bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới khoảng 70%.

Đăng ngày: 28/01/2026
Việt Nam ra mắt giống ngô hoa quả ngọt ăn trực tiếp không cần luộc, hấp hay nướng

Việt Nam ra mắt giống ngô hoa quả ngọt ăn trực tiếp không cần luộc, hấp hay nướng

Viện nghiên cứu và phát triển cây trồng vừa cho ra đời loại ngô hoa quả có thể ăn trực tiếp mà không cần luộc, hấp, nướng. Ngô có độ ngọt cao, mọng nước hơn dưa hấu.

Đăng ngày: 25/01/2026
Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Một sinh viên ngành sinh học của Đại học Sydney ở Úc đã bất ngờ phát hiện ra một con gián khổng lồ thuộc loài gián ăn gỗ Panesthia lata tưởng chừng như đã tuyệt chủng từ những năm 1930.

Đăng ngày: 22/01/2026
Khoa Học News