Những phương pháp mới trong điều trị vô sinh

Lưu trữ trứng dưới dạng bột, tạo trứng từ tế bào da, sinh con nhờ cấy ghép tử cung... là những công nghệ điều trị vô sinh đang được nghiên cứu.

Kể từ khi em bé đầu tiên trên thế giới ra đời bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) tại Oldham (Anh) nă 1978, ngành sản khoa đã đi được những bước tiến dài. Cuối tháng 9 vừa qua, một phụ nữ Thụy Điển đã sinh hạ em bé đầu tiên trên thế giới ra đời bằng phương pháp cấy ghép tử cung.

Dưới đây là những đột phá trong công nghệ sinh sản trong vòng 20 năm qua và có thể có ích cho con người trong tương lai.

Lưu trữ trứng theo dạng bột

Phụ nữ trong những thập kỷ tới có thể lưu trữ trứng của mình dưới dạng bột. Khi muốn thụ thai, họ chỉ cần tưới thêm nước và tinh trùng vào những trứng dạng bột này.

Hiện nay, người ta vẫn lưu trữ trứng để thụ tinh về sau bằng cách đông lạnh chúng trong nitơ lỏng. Mới đây, các nhà khoa học Israel đã tìm ra phương pháp trứng bột với nhiều thuận lợi trong bảo quản hơn. Họ đã thành công với thí nghiệm cùng trứng bò. Đầu tiên họ đông lạnh trứng, dùng chưa đến 1/10 giây để trứng đạt được nhiệt độ -200 độ C. Thời gian này là rất ngắn, không đủ để các tinh thể băng (vốn có thể làm hỏng cấu trúc tế bào của trứng) hình thành. Những trứng đông lạnh sau đó được giữ ở nhiệt độ -55 độ C trong một ngày ở áp suất thấp để chuyển thành dạng bột, có thể lưu trữ ở nhiệt độ phòng vô thời hạn.

Tạo trứng và tinh trùng từ tế bào da

Trong tương lai không xa, đàn ông và phụ nữ vô sinh có thể sử dụng tế bào gốc của chính họ để tạo ra các tế bào trứng và tinh trùng trong phòng thí nghiệm. Các tế bào gốc - còn được gọi là tế bào chủ - có khả năng biến thành nhiều loại tế bào khác nhau trong cơ thể.

Trong một nghiên cứu được công bố hồi đầu năm nay, các nhà khoa học tại đại học Stanford (Mỹ) đã biến các tế bào da của người đàn ông vô sinh thành tế bào gốc và cấy vào tinh hoàn của chuột để trở thành các tế bào tinh trùng giai đoạn đầu. Quá trình này cũng có thể áp dụng để phát triển trứng. Các nhà khoa học Nhật Bản năm ngoái cũng đã biến tế bào da chuột thành các tế bào trứng và tinh trùng.

Điều này về mặt lý thuyết có nghĩa là một người phụ nữ thậm chí không cần lấy trứng của mình khi điều trị vô sinh, mà có thể lấy một mẫu da thay vào đó. Như thế, việc sinh con cũng không còn bị giới hạn về tuổi tác bởi nếu đến thời kỳ mãn kinh buồng trứng không còn khả năng rụng trứng đi thì các tế bào da vẫn không ngừng đổi mới.

Cấy ghép tử cung và tử cung nhân tạo

Vicent, em bé đầu tiên trên thế giới có mẹ là người được cấy ghép tử cung đã chào đời cuối tháng 9 vừa qua.


Bé Vicent chào đời nhờ phương pháp cấy ghép tử cung - (Ảnh: AP)

Các nhà khoa học đã tạo ra một tử cung nhân tạo có thể nuôi dưỡng một phôi thai đang phát triển và cung cấp tất cả các chất dinh dưỡng cũng như những kích thích tố mà nó đòi hỏi trong các giai đoạn phát triển khác nhau của mình.

Từ năm 2003, một nhóm các nhà khoa học tại Đại học Cornell (New York) đã bắt đầu nuôi phôi của chuột và người trong tử cung nhân tạo.

Buồng trứng nhân tạo

Các nhà khoa học của Đại học Browm (Mỹ) đã xây dựng một buồng trứng nhân tạo để phát triển trứng. Trước hết, họ lấy một buồng trứng được quyên tặng để tạo ra một cấu trúc 3D giống tổ ong, sau đó cấy trứng người vào. Công nghệ này có thể giúp ích những phụ nữ vô sinh do gặp những vấn đề liên quan đến sức khỏe của buồng trứng như lạc nội mạc tử cung, buồng trứng đa nang...

Trong các thử nghiệm, buồng trứng nhân tạo có khả năng nuôi dưỡng trứng từ giai đoạn nang sớm để trở thành trứng trưởng thành đầy đủ - giống như thật. Người ta cũng hy vọng điều này có thể giúp duy trì khả năng sinh sản của phụ nữ đang điều trị bệnh ung thư.

Cấy ghép dương vật

Cấy ghép dương vật đã được chứng minh là hoàn toàn có thể thực hiện được. Công nghệ này rất có ích cho những người đàn ông bị tổn thương cơ quan sinh sản do chấn thương hoặc bệnh tật. Ca cấy ghép đầu tiên trên thế giới đã diễn ra tại Trung Quốc vào năm 2006. Một người mất "cậu nhỏ" trong tai nạn đã được cấy ghép bằng bộ phận này của một chàng trai 22 tuổi bị chết não. Ca phẫu thuật thành công nhưng 15 ngày sau, bệnh nhân này đã phải bỏ bộ phận được trao tặng vì tâm lý không thoải mái.

Xét về góc độ tình cảm, việc cấy ghép "cậu nhỏ" phát triển từ một tế bào của chính bệnh nhân sẽ dễ dàng hơn. Vì thế, các nhà khoa học ở Chicago (Mỹ) đã phát triển mô dương vật trong phòng thí nghiệm. Có điều "cậu nhỏ" cần một hệ thống thần kinh phức tạp để làm việc trong quá trình kích thích tình dục và quan hệ. Đó là một chặng đường dài, nhưng các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng mô làm từ collagen là mô liên kết, có thể giúp thúc đẩy tăng trưởng của dây thần kinh ở dương vật mới, làm cho nó có khả năng hoạt động.

Công nghệ sinh con nhân bản

Công nghệ nhân bản vô tính với động vật có vú bước đầu đã thành công bằng sự ra đời của cừu Dolly năm 1996. Nó là bản sao chép hoàn hảo từ con cừu mẹ. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bất ổn trong công nghệ sinh con nhân bản khi cừu Dolly đoản thọ, chỉ sống được 6 năm rưỡi cùng một loạt vấn đề về sức khỏe.

Năm 2013, trên tạp chí Cell, một nhóm các nhà khoa học Mỹ và Thái Lan thông báo đã thực hiện thành công một bản sao phôi thai của người.

Tiêu đề đã được khoahoc.tv đổi lại.

TIN CŨ HƠN
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Cách xử lý khi bị rết cắn

Cách xử lý khi bị rết cắn

Đôi khi trong nhà bạn xuất hiện con rết với hình thù đáng sợ. Khi chẳng may bị rết cắn, nếu không xử lý kịp thời có thể gây trúng độc và có đôi khi dẫn đến tử vong. Vậy khi bị rết cắn cần xử lý như thế nào?

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoa Học News