Khoa Học News

Nơi tập trung nhiều sông khí quyển trên Trái đất

Những dòng sông hơi nước trải dài hơn 1.600km trên bầu trời đang dịch chuyển từ vùng ôn đới tới gần vùng cực hơn trong 40 năm qua.

Tuy sông khí quyển đóng vai trò không thể thiếu trong chu kỳ nước từ rất lâu trước khi khủng long xuất hiện, thuật ngữ này được mô tả lần đầu tiên gần đây, vào năm 1994. Đây là thuật ngữ để chỉ cột hơi nước dài hẹp trôi qua khí quyển Trái đất, giống như những dòng sông trên bầu trời. Sông khí quyển vận chuyển nước từ vùng nhiệt đới gần xích đạo Trái đất tới vùng ôn đới và xa hơn. Chúng là một hiện tượng tạm thời và trung bình có 4 - 5 sông khí quyển tồn tại ở bất kỳ thời điểm nào, theo Bộ Năng lượng Mỹ (DoE).


Theo NASA, sông khí quyển mang lượng nước nhiều gấp đôi so với sông Amazon. (Ảnh: IFL Science).

Có lẽ sông khí quyển nổi tiếng nhất trong số đó là Pineapple Express, bắt đầu ở Thái Bình Dương gần Hawaii và đổ bộ vào vùng ven biển phía tây nước Mỹ. Theo NASA giải thích, sông khí quyển có xu hướng tồn tại ở vùng ngoài nhiệt đới thuộc khu vực Bắc và Đông nam Thái Bình Dương cùng với Bắc Mỹ và Nam Mỹ. Sông khí quyển có thể di chuyển quãng đường khổng lồ, thường hạ cánh ở vùng ôn đới trong khoảng 30 - 60 độ vĩ bắc và vĩ nam, như các vùng ở bờ tây châu Mỹ, châu Âu, Đông Nam Á và New Zealand. Tại đây, chúng giải phóng nước dưới dạng mưa hoặc tuyết.

Sông khí quyển gắn liền với hệ thống nước của thế giới và cung cấp nguồn nước chủ chốt. Trên thực tế, theo Cục quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA), khoảng 30 - 50% lượng mưa hàng năm ở bờ Tây nước Mỹ là kết quả của một số sự kiện sông khí quyển. Trong khi đó, các nước như Pháp, Tây Ban Nha, Anh và nhiều khu vực như Đông Nam Á nhận hơn nửa lượng mưa từ sông khí quyển.

Tuy nhiên, chúng cũng có tiềm năng kích hoạt mưa lũ nghiêm trọng, gây sạt lở đất và thiệt hại về tài sản. Đó là trường hợp ở Bắc Mỹ hồi đầu năm nay. Trong tháng 9, một sông khí quyển đặc biệt mạnh gây ra mưa lớn suốt nhiều ngày ở Canada và đông nam Alaska.

Trong khi vùng ôn đới nhận lượng mưa lớn hơn từ sông khí quyển trong lịch sử, các nhà khoa học gần đây phát hiện thay đổi nhỏ do biến đổi khí hậu có thể tác động lớn tới nguồn cung cấp nước của thế giới. Nghiên cứu của nhóm chuyên gia ở Đại học California, Santa Barbara, hé lộ sự dịch chuyển vị trí của sông khí quyển. Phát hiện hé lộ chúng đã di chuyển trung bình 6 - 10 độ gần hơn về phía vùng cực trong 40 năm qua. Thay đổi này có thể dẫn tới hạn hán nặng nề ở khu vực cận nhiệt đới như Brazil và điều kiện ẩm ướt hơn ở các nước nằm gần vùng cực tại châu Âu và khu vực tây bắc Thái Bình Dương của Mỹ.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra sự thay đổi trên có thể làm trầm trọng hơn xu hướng dẫn tới tổn thất nhiều băng biển hơn ở Bắc Cực. Khi lượng mưa từ sông khí quyển trở nên phổ biến hơn ở vùng cực vào mùa đông, những khu vực này có ít thời gian phục hồi từ quá trình tuyết tan chảy vào mùa hè hơn.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Công nghệ tương lai trong trí tưởng tượng của con người năm 1955

Công nghệ tương lai trong trí tưởng tượng của con người năm 1955

Một số công nghệ tưởng tượng này đã trở nên rất quen thuộc ngày nay.

Đăng ngày: 29/09/2026
Cuối cùng thì các nhà khoa học đã có thể giải mã cơ chế lão hóa của pin lithium-ion

Cuối cùng thì các nhà khoa học đã có thể giải mã cơ chế lão hóa của pin lithium-ion

Pin lithium-ion là một trong những công nghệ lưu trữ năng lượng phổ biến nhất hiện nay, nhưng theo thời gian, khả năng lưu trữ năng lượng của những khối pin này sẽ giảm dần

Đăng ngày: 28/09/2026
Tổng thống Mỹ được bảo vệ thế nào khi công du?

Tổng thống Mỹ được bảo vệ thế nào khi công du?

Tổng thống Mỹ sử dụng chuyên cơ Không lực Một, di chuyển bằng xe Quái thú và luôn có đội mật vụ tinh nhuệ bảo vệ mỗi khi công du nước ngoài.

Đăng ngày: 28/09/2026
Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Được mô tả trong các văn bản xưa như là “Lời của thần linh”, các biểu tượng này được sử dụng thường xuyên trong các lễ nghi tôn giáo và phép thuật ở Ai Cập.

Đăng ngày: 27/09/2026
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Hranice Abyss ở Cộng hòa Séc từng được biết đến là hang động nước ngọt sâu nhất trên hành tinh. Mới đây các nhà nghiên cứu mới cho biết đã xác định được độ sâu mới của hang động này.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khối vàng tự nhiên với dáng hình kỳ lạ quý hiếm nhất thế giới, các nhà khoa học không thể định giá được

Khối vàng tự nhiên với dáng hình kỳ lạ quý hiếm nhất thế giới, các nhà khoa học không thể định giá được

Khối vàng cứng cáp giống như cái cây chia thành ba tua cuốn trông vô cùng kỳ lạ, quý hiếm mà các nhà khoa học không thể định giá nổi.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khoa Học News