Nữ pharaoh quyền lực nhất Ai Cập bị che giấu 3.500 năm

Nữ pharaoh Hatshepsut cai trị Ai Cập cổ đại vào thế kỷ 15 trước Công nguyên và đạt nhiều thành tựu lớn, nhưng tên bà sau đó bị xóa bỏ.

Cai trị Ai Cập cổ đại thường được coi là công việc của nam giới, nhưng có một người phụ nữ đã phá vỡ truyền thống vào thế kỷ 15 trước Công nguyên: Hatshepsut. Dù thành tựu trong 21 năm trị vì đã đưa Hatshepsut vào hàng ngũ các pharaoh vĩ đại nhất Ai Cập, một chiến dịch thanh lọc khiến mọi dấu vết về sự tồn tại của bà bị xóa sạch ngay sau khi bà qua đời.


Một bức tượng nhân sư với khuôn mặt của nữ pharaoh Hatshepsut. (Ảnh: Miguel Cabezón).

Bị ẩn khỏi lịch sử suốt 3.500 năm, trong thời cổ đại, Hatshepsut là nhân vật quan trọng hơn nhiều so với Cleopatra nổi tiếng. Trong thời gian trị vì, nữ pharaoh này đã giám sát việc xây dựng nhiều công trình kỳ vĩ, bao gồm cụm công trình tang lễ Deir el-Bahri ấn tượng gần Thung lũng các vị Vua, đồng thời vẫn duy trì sự hòa bình và thịnh vượng.

Tuy nhiên, quyền cai trị của bà không có nền móng vững chắc. Là con gái của pharaoh Thutmose I và vợ Ahmose, Hatshepsut trở thành hoàng hậu sau khi kết hôn với em trai cùng cha khác mẹ, Thutmose II. Khi chồng qua đời năm 1479 trước Công nguyên, bà được chọn làm quan nhiếp chính cho con trai kế, Thutmose III, khi đó còn quá nhỏ để tự cai quản đất nước.

Dù được kỳ vọng sẽ từ bỏ quyền lực khi Thutmose III đủ tuổi, Hatshepsut lại suy nghĩ khác và tự tuyên bố mình là pharaoh, giữ ngai vàng cho đến khi qua đời vào năm 1458 trước Công nguyên. Để củng cố ngôi vị, bà đã tự khắc họa mình như một người đàn ông trong vô số bức tượng và bích họa, với trang phục của pharaoh và râu.

Tuy nhiên, sự lãnh đạo tài tình mới là yếu tố quan trọng nhất giúp bà giữ vững ngai vàng. Một trong những thành tựu lớn nhất của bà là chuyến thám hiểm thành công rực rỡ đến vùng Punt gần Biển Đỏ. Chuyến thám hiểm do bà dẫn đầu mang về vô số tài nguyên bao gồm vàng, ngà voi và nhiều động vật lạ.


Đền thờ Hatshepsut ở Thung lũng các vị Vua tại Luxor, Ai Cập. (Ảnh: Mirek Hejnicki).

Sau khi Hatshepsut qua đời, Thutmose III cuối cùng cũng có cơ hội cai trị. Tuy nhiên, ông bắt đầu phá hủy tất cả các công trình tưởng niệm và xóa bỏ mọi thứ nhắc đến tên bà. Dù bản thân cũng là một pharaoh thành công về quân sự, có vẻ ông không hài lòng khi phải chờ đợi quá lâu để lên ngôi và quyết định hợp nhất những thành tựu của mẹ kế vào triều đại của mình.

Phải đến năm 1822, các nhà khảo cổ mới phát hiện lại tên của Hatshepsut khi giải mã chữ tượng hình tại Deir el-Bahri, từ đó bắt đầu khôi phục những thiệt hại do Thutmose III gây ra và lắp ghép lại câu chuyện về người phụ nữ quyền lực nhất Ai Cập cổ đại. Năm 1903, nhà Ai Cập học nổi tiếng Howard Carter tìm ra quan tài rỗng của nữ pharaoh tại Thung lũng các vị Vua. Các nhà khoa học mất thêm một thế kỷ nữa mới xác định được xác ướp của bà trên sàn của một hầm mộ nhỏ gần đó.

Trong những năm sau đó, giới chuyên gia tìm thấy tàn tích của nhiều công trình bị phá hủy ghi tên Hatshepsut, thường bị gạch bỏ hoặc che phủ bằng tên của một pharaoh nam. Cuối cùng, tất cả những gì Thutmose III đạt được chỉ là làm thú vị thêm câu chuyện về Hatshepsut, nữ pharaoh có hành trình mở rộng quyền lực được coi là một trong những giai đoạn đáng chú ý nhất lịch sử Ai Cập cổ đại.

TIN CŨ HƠN
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Một loài khủng long hoàn toàn mới được đặt tên là Meraxes gigas, nặng hơn 4 tấn, đã lộ diện ở Hệ tầng Huincul ở Las Campanas Canyon, tỉnh Neuquén - Argentina.

Đăng ngày: 03/05/2026
Lời trần tình của kẻ

Lời trần tình của kẻ "khai quật mộ cổ"

Nhà khảo cổ kể về trải nghiệm về sự nguy hiểm và thú vui của nghề đào mộ.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Quái thú 218 triệu tuổi đầu đại bàng, mình cá sấu lộ diện ở Mỹ

Quái thú 218 triệu tuổi đầu đại bàng, mình cá sấu lộ diện ở Mỹ

Một loài quái thú được tìm thấy ở bang Texax - Mỹ đã làm các nhà khoa học bối rối hơn 3 thập kỷ.

Đăng ngày: 01/05/2026
Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Những đồ vật quý giá nhất của một loài người khác cùng rất nhiều xương động vật tuyệt chủng đã được khai quật từ hang động Tunel Wielki, là một kho báu vô song.

Đăng ngày: 26/04/2026
Dị thường từ trường bao trùm Iraq: Tiết lộ từ báu vật 3.000 năm tuổi

Dị thường từ trường bao trùm Iraq: Tiết lộ từ báu vật 3.000 năm tuổi

Những viên gạch Lưỡng Hà cổ đại đã chỉ ra ở khu vực nay là Iraq 3.000 năm trước, từ trường Trái đất mạnh bất thường.

Đăng ngày: 26/04/2026
Khoa Học News