Phát hiện bút mực 1.000 năm tuổi làm bằng xương tại Ireland

Chiếc bút cấu tạo từ ống xương và ngòi kim loại hoạt động giống như bút chấm mực, thích hợp để vẽ các nét mảnh.

Nhà khảo cổ Michelle Comber tại Đại học Quốc gia Ireland, Galway, khai quật công cụ viết niên đại 1.000 năm ở pháo đài tròn Caherconnell, Ireland, Mail hôm 11/12 đưa tin. Pháo đài rộng 43m này được xây dựng vào cuối thế kỷ 10, là nơi sinh sống của giới nhà giàu và những người cai quản địa phương cho đến đầu những năm 1600.


Bút mực cổ xưa gồm ống xương rỗng và ngòi bằng hợp kim đồng. (Ảnh: Michelle Comber/Clare Herald)

Nhiều đồ tạo tác khác được phát hiện tại Caherconnell cho thấy chủ nhân của pháo đài theo đuổi những hoạt động đa dạng, từ chế tạo thủ công mỹ nghệ, đồ kim loại đến làm kinh doanh, trò chơi và âm nhạc.

Phần lớn những ví dụ về chữ viết cổ xưa ở Ireland bắt nguồn từ Nhà thờ Ireland, nơi những người ghi chép chăm chỉ chép lại mọi văn bản tôn giáo. Tuy nhiên, tiến sĩ Comber tin rằng chủ nhân chiếc bút ở Caherconnel đã dùng nó để viết về những thứ đời thường hơn như phả hệ và việc buôn bán.

Bà cũng cho rằng công cụ viết này là chiếc bút hỗn hợp (ghép từ nhiều thành phần và vật liệu) hoàn chỉnh và cổ xưa nhất từng được phát hiện tại quần đảo Anh. Nó gồm một ống xương rỗng và ngòi bằng hợp kim đồng.

Theo Comber, có lẽ điều gây tò mò nhất của bút Caherconnell là bối cảnh ra đời bình thường thay vì có nguồn gốc tôn giáo. "Dự án Khảo cổ Caherconnell mang lại thu hoạch lớn với nhiều phát hiện bất ngờ và thú vị. Tuy nhiên, phát hiện này đã vượt quá mọi mong đợi, cho thấy sự phát triển bất ngờ của hoạt động ghi chép ngoài tôn giáo ở Ireland vào thế kỷ 11", bà nói.

Để xác nhận bút Caherconnell thực sự là công cụ viết, Comber hợp tác với nhà khảo cổ Adam Parsons làm một bản sao giống thật. Khi thử nghiệm bản sao hiện đại, họ nhận thấy nó hoạt động giống như một chiếc bút chấm mực. Đây là loại bút không có ống đựng mực đặc trưng như bút máy ngày nay mà cần thường xuyên nhúng vào lọ để bổ sung mực. Điều này khiến bút Caherconnell trở nên khác biệt vì trong thế kỷ 11, bút lông vũ là công cụ viết phổ biến hơn.

Thiết kế của bút Caherconnell rất phù hợp để dùng cho những sản phẩm tinh xảo, thậm chí để vẽ những nét mảnh, theo Tim O'Neill, nhà sử học kiêm chuyên gia thư pháp. "Nó sẽ rất thích hợp để kẻ đường thẳng, ví dụ như tạo khung viền cho một trang giấy", O'Neill nhận định.

TIN CŨ HƠN
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News