Phát hiện chiếc lược ngà 3.700 năm khắc lời ước diệt chấy

Chiếc lược xa xỉ có hai công dụng, một bên có 6 răng thưa để gỡ tóc rối, bên còn lại là 14 răng sát nhau để loại bỏ chấy.

Các nhà khoa học xác định dòng chữ được cho là câu văn hoàn chỉnh cổ xưa nhất viết bằng bảng chữ cái alphabet trên một chiếc lược ngà: "Cầu mong chiếc ngà này sẽ loại bỏ chấy khỏi tóc và râu". Món đồ xa xỉ được khai quật tại Lachish, một thành bang của người Canaan vào thiên niên kỷ 2 trước Công nguyên và là thành phố quan trọng thứ hai của vương quốc Judah. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Jerusalem Journal of Archaeology hôm 9/11.


Chiếc lược ngà mang hai nhiệm vụ, loại bỏ chấy và gỡ rối tóc, được chế tạo vào khoảng năm 1700 trước Công nguyên. (Ảnh: Dafna Gazit/Cơ quan Cổ vật Israel)

"Dòng chữ rất "con người". Bạn có một chiếc lược và trên đó bạn viết ước muốn tiêu diệt chấy trên tóc và râu. Ngày nay chúng ta có đủ loại nước xịt và thuốc hiện đại, nhưng trước đây họ không có những thứ đó", giáo sư Yosef Garfinkel, nhà khảo cổ tại Đại học Hebrew Jerusalem, người tham gia chỉ đạo cuộc khai quật Lachish, cho biết.

Lược cổ xưa có thể làm từ gỗ, xương và ngà voi, nhưng lược ngà là món đồ nhập khẩu xa xỉ, đắt đỏ vì thời đó, Canaan không có voi. Chiếc lược ngà có kích thước 3,5 cm x 2,5 cm, được tìm thấy vào năm 2017. Tuy nhiên, những chữ khắc nông trên bề mặt mới được phát hiện tháng 12 năm ngoái. Quá trình phân tích xác nhận dòng khắc là chữ Canaanite, bảng chữ cái alphabet sớm nhất, ra đời cách đây khoảng 3.800 năm.

Các nhà khoa học không thể áp dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon với chiếc lược, nhưng ước tính nó được chế tạo vào khoảng năm 1700 trước Công nguyên. Chiếc lược đã mòn và mất răng, nhưng phần còn lại cho thấy một bên có 6 răng thưa để loại bỏ tóc rối, bên còn lại là 14 răng sát nhau để loại bỏ chấy và trứng. Khi kiểm tra lược dưới kính hiển vi, nhóm nghiên cứu cũng tìm thấy những mảnh vỏ ngoài của nhộng chấy dài nửa mm.

"Việc dòng chữ khắc viết về cuộc sống bình thường rất thú vị. Xuyên suốt lịch sử loài người, chấy là vấn đề luôn tồn tại. Dòng chữ này hé lộ, ngay cả những người giàu có và nổi tiếng thời cổ đại cũng không thoát khỏi vấn đề đó. Chúng tôi hy vọng chiếc lược khắc chữ này hữu dụng khi thực hiện công việc mà nó cần làm - loại bỏ những côn trùng gây khó chịu", Christopher Rollston, giáo sư tại Đại học George Washington, chia sẻ.

TIN CŨ HƠN
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng

Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"

Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.

Đăng ngày: 19/04/2026
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Khoa Học News